شوک نیکسون (Nixon Shock) چیست؟

شوک نیکسون اصطلاحی برای توصیف تأثیرات مجموعه‌ای از سیاست‌های اقتصادی مطرح شده توسط ریچارد نیکسون، رئیس جمهور سابق آمریکا، در سال 1971 است. مهم ترین اثر این سیاست، فروپاشی نظام پولی برتون وودز (Bretton Woods) بود که پس از جنگ جهانی دوم به اجرا در آمد.

0 132

شوک نیکسون

این شوک پس از پیام تلویزیونی رئیس جمهور نیکسون در مورد سیاست‌های جدید اقتصادی به مردم بوجود آمد. مهمترین بخش سخنرانی درباره تغییر موضع ایالات متحده و توجه بیشتر به مسائل داخلی کشور پس از اتمام جنگ ویتنام بود. بر این اساس نیکسون سه هدف اصلی در برنامه اقتصادی خود مشخص کرد، این اهداف “ایجاد مشاغل بهتر، کاهش هزینه‌های زندگی و محافظت از دلار آمریکا در برابر دلالان بین المللی” بود.

نیکسون در ادامه خواستار کاهش مالیات شد و دوره 90 روزه ثابت نگه داشتن قیمت‌ها و دستمزد را بهترین گزینه برای تقویت بازار کار و کاهش هزینه‌های زندگی دانست. نیکسون از تبدیل دلار به طلا جلوگیری کرد. علاوه بر این، افزایش 10 درصدی مالیات را به تمام وارد کنندگان اعمال کرد. همانند استراتژی تعلیق تبدیل دلار، این قانون در نظر داشت شرکای اصلی تجاری ایالات متحده را به ارتقای ارزش پولی خود تشویق کند.

نکات کلیدی:

  • شوک نیکسون یک تغییر سیاست اقتصادی بود که رئیس جمهور نیکسون آن را برای رشد اقتصادی ایالات متحده از نظر مشاغل و ثبات نرخ ارز به کار گرفت.
  • این شوک منجر به پایان قرارداد برتون وودز و توقف تبدیل دلار آمریکا به طلا شد.
  • شوک نیکسون کاتالیزوری برای تورم همراه با رکود دهه 1970 بود که طی آن ارزش دلار آمریکا کاهش یافت.

توافق برتون وودز (Bretton Woods agreement) مبتنی بر ارزش خارجی ارزها بود. ارزش ارزهای خارجی مبتنی بر دلار و براساس نرخ جهانی طلا توسط کنگره محاسبه می‌شد. با این حال دلار امریکا از ارزشی ثابت برخوردار بود که در دهه 1960 با افزایش یک واحدی ارزش دلار سیستم مالی آمریکا به خطر افتاد، زیرا ایالات متحده به اندازه کافی طلا برای پوشش حجم دلار موجود در جهان نداشت، در نتیجه ارزش دلار افزایش یافت.

دولت نیکسون و کندی (Kennedy) تلاش کرد تا ارزش دلار و برتون وودز را با تلاش برای جلوگیری از سرمایه گذاری خارجی، محدود کردن اعطای وام های خارجی و اصلاح سیاست های پولی بین المللی تقویت کنند. با این حال، تلاش آنها تا حد زیادی ناموفق بود.

شوک نیکسون و پایان توافق برتون وودز

اضطراب و نگرانی در نهایت به بازار ارزهای خارجی راه یافت و تاجران خارجی از کاهش ارزش نهایی دلار واهمه داشتند. در نتیجه شروع به فروش دلار آمریکا به دفعات و قیمت‌های بالاتری نمودند. نیکسون پس از اعمال چندین سیاست درباره دلار، تصمیم به اجرای راهکار اقتصادی جدید برای کشورش گرفت.

سخنان نیکسون در سطح بین‌المللی با استقبال قابل توجهی روبرو نشد و بسیاری در جوامع بین‌المللی طرح نیکسون را به عنوان یک اقدام یکجانبه توصیف کردند. در پاسخ، گروه کشورهای دموکراتیک صنعتی G–10 تصمیم گرفتند که نرخ جدید مبادلات را برمبنای دلار با ارزش پایینتر محاسبه کنند. این تصمیم که به توافق‌نامه اسمیت‌سونین (Smithsonian Agreement) معروف است، در دسامبر 1971 به اجرا گذاشته شد اما ناکام ماند.

با شروع ماه فوریه سال 1973 ، فشار بازارهای دلالی موجب کاهش ارزش دلار و منجر به یک سری توازن ارزشی شد. با افزایش فشار بر دلار در ماه مارس، گروه G-10 با ایجاد یه راهکار، از شش عضو اروپایی خود خواست ارزهای خود را برای مقابله با دلار با یکدیگر پیوند دهند. این تصمیم باعث خاتمه سیستم ثابت نرخ ارز شد که در توافق برتون وودز اجرا شده بود.

امروزه ما در دنیایی با جریان آزاد ارزهای تجاری زندگی می‌کنیم. این سیستم دارای مزایایی است که از بارزترین آنها می‌توان به اتخاذ سیاست‌های پولی رادیکال مانند امکان کاهش کمی پول اشاره نمود. با این وجود، این سیستم همچنین منجر به ایجاد عدم قطعیت و بازارهای عظیمی برای پوشش ریسک این عدم اطمینان ارزی شده است. با اینکه چندین دهه از شوک نیکسون می‌گذرد، ولی مزیت این تغییر سیاست عظیم و پیامدهای احتمالی آن هنوز موضوع گفتگوی اقتصاددانان است.

منبع

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.