6 مشکل اصلی لیبرا (رمز ارز فیسبوک)

رمز ارز‌‌ فیسبوک، لیبرا (Libra)، حرف ‌‌و حدیث‌‌های زیادی با خود به همراه داشته است. این رمز ارز‌‌ بیشتر شبیه یک ارز متمرکز است، زیرا بلاک چین آن نیازمند مجوز است. علاوه بر این، سابقه بدنامی فیسبوک در مورد نقض حریم خصوصی کاربران نیز مزید بر علت شده و نگرانی‌‌هایی در مورد فروش داده‌‌های مالی کاربران به واسطه‌‌های مختلف را ایجاد کرده است. در ادامه به بررسی این حواشی و 6 مشکل اصلی لیبرا از نظر نهادهای قانون گذاری و کارشناسان در این حوزه می‌پردازیم.

0 112

6 مشکل اصلی لیبرا

رمز ارز‌‌ فیسبوک، لیبرا (Libra)، در دنیای مالی و همینطور در فضای کریپتو، توجه زیادی به خود جلب کرده است. در حال حاضر، این شرکت اعلام کرده که شبکه بلاک چین لیبرا و بنیاد لیبرا به پشتوانه یک نهاد جداگانه‌‌، تا سال 2020 راه‌‌اندازی می‌‌شود. این رمز ارز‌‌ برای ایجاد پرداخت‌‌های آنلاین بین‌‌المللی سریع‌‌تر و ارزان‌‌تر در پلتفرم‌‌هایی مثل پیامرسان فیسبوک یا واتس اپ، طراحی شده است.

 

رمز ارز لیبرا

درست مانند دیگر رمز ارز‌‌ها، لیبرا قرار است کیف پول مخصوص به خود را داشته باشد: کالیبرا (Calibra). کاربران می‌‌توانند از طریق این کیف پول و تبدیل ارز فیات موجود در کارت‌‌های اعتباری خود به کوین‌‌های لیبرا، آن‌‌ها را بخرند یا بفروشند. اپراتورهای واسطه نیز می‌‌توانند رمز ارز‌‌ لیبرا را به کاربران بفروشند، و کل این فرایند به سادگی خرید بسته‌‌ اینترنتی برای گوشی‌‌تان است.

فیسبوک ادعا می‌‌کند که “کیف پول کالیبرا با امنیت بالا، پول‌‌ها و اطلاعاتتان را امن نگه خواهد داشت.” با توجه به سابقه‌‌ فیسبوک در سوء استفاده از داده‌‌ کاربران، نگرانی‌‌های بسیاری در مورد حریم خصوصی و امنیت داده‌‌ها در شبکه این رمز ارز وجود دارد. این شرکت ادعا می‌‌کند که قرار است فرایند اعتباردهی و ضد کلاهبرداری‌‌اش، مشابه فرایندی باشد که صادرکنندگان کارت‌‌های اعتباری و بانک‌‌ها به کار می‌‌برند.

لیبرا بیشتر شبیه به یک استیبل کوین است تا یک رمز ارز‌‌ واقعی؛ زیرا ارزش آن به چند ارز وابسته است تا از نوسان‌‌های وحشتناک قیمت جلوگیری شود. به علاوه، فیسبوک در نظر دارد که کنترل شبکه لیبرا را به شورای انجمن لیبرا (Libra Association Council) واگذار کند. شورای انجمن لیبرا سازمانی است که از اعضای موسس تشکیل می‌‌شود و این اعضا به مدیریت نودهای شبکه‌ لیبرا می‌پردازند.

این اولین تلاش فیسبوک برای ساخت یک ارز داخلی نیست. در سال 2010، فیسبوک با ساخت Facebook Credits سعی کرد تا در فضای رمز ارزها گامی بردارد. برخی گزارش‌‌ها حاکی از آن است که علی‌‌رغم اینکه این شرکت می‌‌خواست از Facebook Credits در پرداخت‌‌های مربوط به فعالیت‌‌های روزانه‌‌ای مثل خرید غذا استفاده کند، اما این پروژه بنا به تصمیمات داخلی تعطیل شد.

این طور به نظر می‌‌رسد که فیسبوک دوباره می‌‌خواهد ادعاهای بلندپروازانه‌‌اش در مورد رمز ارز‌‌ لیبرا و ارائه‌‌ خدمات مالی به میلیاردها کاربر بدون حساب بانکی را تحقق ببخشد. افراد زیادی این غول شبکه‌‌های اجتماعی را زیر ذره‌‌بین برده اند؛ افرادی که معتقدند لیبرا یک فاجعه قریب به وقوع است. چندین کشور نیز تاکنون به بررسی پیامدهای قانونی استفاده از لیبرا پرداخته و حتی پرونده‌های قضایی تشکیل داده‌اند.

قانون گذاران آمریکایی به لیبرا مشکوک اند

در دوم ماه جولای، ماکسین واترز (Maxine Waters)، یکی از اعضای کنگره و رئیس کمیته‌‌ خدمات مالی مجلس، نامه‌‌ای به فیسبوک ارسال کرد و خواهان توقف توسعه رمز ارز‌‌ لیبرا شد. در این نامه‌‌ سرگشاده آمده است که فیسبوک و شرکای آن باید تا زمانی که کمیته‌‌ی خدمات مالی و کمیته‌‌های فرعی وابسته به آن، اثرات احتمالی لیبرا بر سیستم مالی جهانی را بررسی کنند، از توسعه‌‌ لیبرا دست بکشند. این نامه همچنین به رسوایی‌‌های اخیر فیسبوک در مورد حریم خصوصی اشاره دارد که باعث افشای اطلاعات بیش از 50 میلیون پروفایل فیسبوک شد.

در حال حاضر فیسبوک در اختیار بیش از یک چهارم جمعیت دنیا قرار دارد. فیسبوک و شرکایش می‌‌بایست تا زمانی که قانون گذاران و کنگره به بررسی این مشکلات پرداخته و برای حل آن اقدام کنند، برنامه‌‌های اجرایی خود را متوقف کنند.

 

در شانزدهم جولای، کمیته بانکداری سنا قصد دارد جلسه‌‌ دادرسی مربوط به بررسی حریم خصوصی و خطرات احتمالی پروژه‌‌ لیبرا را برگزار کند. بلافاصله پس از آن، در هفدهم جولای، کمیته‌‌ خدمات مالی مجلس نیز پرونده‌‌ لیبرا را بررسی خواهد کرد. وقتی از گرگوری کلوموف، مدیر عامل و بنیان‌‌گذار Statsis، استیبل کوین با پشتوانه‌‌ یورو، پرسیده شد که آیا به راستی لیبرا می‌‌تواند یک بحران مالی جهانی درست کند یا خیر، او پاسخ داد که چنین ادعایی صحت ندارد:

موضع گیری منفی نسبت به این رمز ارز‌‌ بیشتر از طرف سیاست‌‌مداران صورت می‌گیرد. آن‌‌ها می‌‌ترسند که نظارت مالی انحصاری خود را از دست بدهند.

او ادامه داد:

ترازنامه این انجمن تحت فشار قرار نمی‌‌گیرد. بدون اهرم‌های اضافی، هیچ بحران مالی رخ نمی‌‌دهد. به علاوه، نحوه‌‌ی کار آن به پول‌‌های الکترونیکی موجود در پی پال یا اسکریل شباهت دارد؛ اگر کسی پسورد خود را گم کند یا پسوردش دزدیده شود، کوین لیبرا قابل بازیابی است.

اندرو ادکاک، مدیر عامل Crowd of Angles، در پاسخ به سوالی مشابه، نظر متفاوتی داشت:

لیبرا، از دارایی‌‌های متنوعی برای پوشش خود استفاده می‌‌کند؛ او فقط به یک نوع بسنده نمی‌‌کند و اصلا نمی‌‌خواهد آن را پشتوانه‌‌ی خود قرار دهد. این موضوع، اگر با شفافیت و اعتماد مدیریت شود، می‌‌تواند از خطر وقوع یک بحران مالی بکاهد.

رسوایی‌های فیسبوک

برخی متخصصان پیشنهاد می‌‌کنند که احتیاط کنید و سابقه‌‌ رسوایی فیسبوک در رابطه با انتشار داده‌‌های کاربران به Cambridge Analytica را به خاطر داشته باشید. حالا که بحث پول در میان است، مردم می‌‌ترسند فیسبوک داده‌‌های تراکنشی کاربران را به بانک‌‌ها و دیگر واسطه‌‌ها بفروشد. به طور معمول، تبلیغ کردن به وسیله‌‌ اعطای دسترسی به داده‌‌های کاربران به محققان، مدل کسب‌‌وکاری فیسبوک است.

سهام‌‌دار فوربز، انریکه دنز، که مشاور ارشد تحول دیجیتال در دانشگاه IE هم هست، می‌‌گوید لیبرا پتانسیل بالایی دارد. با این حال، او معتقد است که اگر به دست افراد نامناسب بیفتد، می‌‌تواند باعث آسیب جدی به اعتماد کاربران شود. دنز می‌‌گوید فیسبوک به عدم رعایت حریم خصوصی در کنار استانداردهای اخلاقی که در اتهامات دستکاری الکترال و حتی قتل عام دیده شده، مشهور شده است. با این که شرکت فیسبوک ادعا می‌‌کند که به امن نگه داشتن داده‌‌ کاربران پایبند است، متخصصان بر این باورند که هیچ چیز مانع او در کسب درآمد از چنین داده‌‌هایی نمی‌‌شود.

فیسبوک با وعده‌‌ ایجاد جهانی بازتر و متحدتر آغاز به کار کرد. ولی مانند بسیاری دیگر از متخصصان، دنز نیز معتقد است که تنها دلیلی که فیسبوک به دنبال راه‌‌اندازی کوین لیبرا است، درآمد زایی از طریق پایگاه کاربری عظیم آن است. براساس وایت پیپر لیبرا، فیسبوک مدیریت لیبرا را به شورای انجمن لیبرا، یک بنیاد غیر انتفاعی مستقل، واگذار خواهد کرد. با این حال، دیوید مارکوس، مدیر لیبرا در فیسبوک و رئیس سابق پی پال، در یک پست شرح داد:

فیسبوک شبکه، ارز یا ذخیره‌‌ پشتوانه‌‌ لیبرا را کنترل نخواهد کرد. بلکه تنها یکی از هزاران عضو انجمن لیبرا در زمان راه‌‌اندازی آن خواهد بود. ما هیچ حق یا امتیاز خاصی نداریم.

او تایید کرد که اگر چه فیسبوک مالک کیف پول کالیبرا است، داده‌‌های مالی کالیبرا در دسترس فیسبوک نخواهد بود. اما در جواب به اقدام به بازسازی اعتماد، دنز می‌گوید که فلسفه‌‌ بدنامی فیسبوک واگیردار است. و در نهایت دیگر شرکای انجمن را نیز به منجلاب تاریکی‌‌اش می‌‌کشاند.

خطرات امنیتی لیبرا

براساس وایت پیپر لیبرا، بلاک چین لیبرا قرار است یک ابتکار بلاک چین متن‌‌باز باشد که به توسعه‌‌دهندگان یک نمونه‌‌ی اولیه در یک تست نت ازقبل‌‌اجراشده ارائه خواهد داد. این پروژه به توسعه‌‌دهندگان یک برنامه‌‌ی پاداش‌‌دهنده‌‌ی بهبودیافته برای شناسایی باگ‌‌ها، آسیب‌‌پذیری‌‌ها و ایرادات سیستم قبل از راه‌‌اندازی رسمی لیبرا در نیمه‌‌ی نخست سال 2020 خواهد داد.

با این حال، تلاش‌‌های فیسبوک برای برونسپاری مدیریت و توسعه‌‌ی لیبرا (که به هر کسی اجازه‌‌ی تولید محصولات با دسترسی به میلیاردها کاربر می‌‌دهد) این شبکه را به طعمه‌‌ی عوامل مخرب تبدیل می‌‌کند. متن‌‌باز کردن لیبرا خطرات امنیتی زیادی تولید می‌‌کند. این خطرات به طور بالقوه باعث می‌‌شود که یک توسعه‌‌دهنده‌‌ متخلف بتواند به راحتی یک کیف پول برای سرقت موجودی حساب کاربران بسازد. با این که فیسبوک ادعا می‌‌کند که در صورت وقوع هک در کیف پول‌‌ها، جبران مافات خواهد کرد، در صورت زیان‌‌های بسیار عظیم، وایت پیپر لیبرا هنوز سیستمی را برای حل  مشکل  این چنینی در نظر نگرفته است.

نامه‌‌ کنگره مدارکی از کیف‌‌پول‌‌های کریپتویی هک شده را شامل می‌‌شود که منجر به میلیاردها دلار زیان شده است. در نتیجه، کیف پول کالیبرای لیبرا خطرات زیادی را متوجه کاربران و سرمایه‌‌گذاران می‌‌کند. کنگره توضیح داد که وایت پیپر لیبرا اطلاعات ناقصی در مورد ویژگی‌‌های امنیتی این پروژه به ما داده است.

عدم مقاومت در برابر سانسور

از لحاظ تکنیکی، وایت پیپر لیبرا سوالات زیادی را بی‌‌پاسخ می‌‌گذارد. به خصوص در مورد ضد سانسور بودن بلاک چین لیبرا. در واقع، مصطفی البسام، یکی از بنیان‌‌گذاران ChainSpace (استارتاپ بلاک چینی که توسط فیسبوک و برای گسترش تحقیقات و توسعه‌‌ی لیبرا خریداری شده بود) بعضی از حفره‌‌های وایت‌‌پیپر لیبرا را مشخص کرده است.

البسام تنها محقق در تیم تحقیقاتی ChainSpace است که پس از تملک فیسبوک، به آن ملحق نشد. او یک توئیت منتشر کرد و توضیح داد:

لیبرا می‌‌تواند یک سیستم مالی بسازد که *کمتر* از سیستم مالی سنتی فعلی ما، ضد سانسور باشد.

فلسفه‌‌ تکنیکی لیبرا تلاش می‌‌کند مشکل مقیاس‌‌پذیری‌‌ را با به کارگیری یک بلاک چین خصوصی شامل اعضای منتخبی که کوین لیبرا را مدیریت می‌‌کنند، حل کند. با این حال، البسام می‌‌گوید وقتی بحث از دستیابی به ضد سانسور بودن می‌‌رسد، این راه حل خود مشکل ساز می‌‌شود. بیشتر شرکت‌‌هایی که به همراه فیسبوک در شورای انجمن لیبرا عضو هستند، شرکت‌‌هایی آمریکایی هستند؛ به عنوان مثال مسترکارت، پی پال، استریپ، ویزا و ای بی.

بر مبنای وایت پیپر لیبرا، این نهادها از طریق یک مدل مبتنی بر انجمن، شبکه لیبرا را کنترل خواهند کرد. البسام می‌گوید این نوع مدل کنترل روی یک شبکه بلاک چین، سطوح کافی از ضد سانسور بودن را ارائه نمی‌‌دهد.

سخنگوی Maker DAO، یک شرکت مبتنی بر بلاک چین‌‌، به کوین تلگراف گفته: لیبرا بر روی یک بلاک چین نیازمند مجوز ساخته شده است، یعنی فیسبوک و سرمایه‌‌گذارانش به یک مقدار مشخص بر روی دسترسی، شفافیت و همه‌‌ی داده‌‌های داخل شبکه، به صورت متمرکز، کنترل دارند. اگر چه لیبرا وعده‌‌ تبدیل شدن به یک شبکه بلاک چین بدون نیاز به مجوز در آینده را داده است، البسام معتقد است که تا زمان تبدیل شدن به یک پلتفرم بازتر و ضد سانسورتر، بانک‌‌های مرکزی اصلی، کنترل کامل بر شبکه را به دست خواهند گرفت. کلوموف هم با البسام موافق است و می‌‌گوید:

5 سال در صنعت کریپتو، یک عمر است. هم فناوری و هم بازار رمز ارزها به سرعت در حال رشد هستند و هیچ کس نمی‌‌تواند با اطمینان بگوید که در 5 سال آینده چه چیزی رخ خواهد داد. این قضیه هم برای دیگر پروژه‌‌های کریپتو و هم در مورد لیبرا صادق است.

لیبرا یک بلاک چین واقعی نیست

بسیاری لیبرا کوین را به دلیل اینکه حقیقتا یک بلاک چین نیست، مورد انتقاد قرار داده‌اند. وایت پیپر لیبرا پژوهش‌‌های ده ساله بلاک چین که توسط پروژه‌‌هایی مانند اتریوم، Chainspace  و حتی پلتفرم‌‌های پرداختی مانند Agorand به دست آمده را نادیده می‌‌گیرد.

بلاک چین لیبرا هیچ یک از مزایای حکمرانی توزیع‌‌یافته، که در بیشتر پلتفرم‌‌های بلاک چین مشترک است را در خود ندارد. در عوض، لیبرا قرار است تا 5 سال پس از اجرایش، به یک بلاک چین کاملا بدون‌‌نیازبه‌‌مجوز تبدیل شود. اساسا بیشتر ویژگی‌‌هایی که شاکله‌‌ی یک بلاک چین را می‌‌سازد در لیبرا دیده نمی‌‌شود. در بهترین حالت، ساختار داده یگانه‌‌ای که لیبرا دارد، قابل مقایسه با ریپل است.

شاید لیبرا واقعا به افراد بدون بانک کمکی نکند

فیسبوک ادعا می‌‌کند که با کمک لیبرا، افراد بدون بانکی که در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌‌کنند، مثل نیجریه، مکزیک، بنگلادش، چین، اندونزی و هند، می‌‌توانند از خدمات بانکی بهره‌‌مند شوند. با این حال، فیسبوک در کشورهایی مانند چین فیلتر شده است و حتی در کشورهایی مانند اندونزی، بنگلادش و پاکستان نیز به طور موقت آن را مسدود کرده بودند. به علاوه، در کشورهای در حال توسعه نوعی دشمنی نسبت به رمز ارز‌‌ها وجود دارد و دولت‌‌ها قوانینی برای منع به‌‌کارگیری رمز ارز‌‌ها وضع کرده‌اند.

اساسا، در حالی که فیسبوک تلاش می‌‌کند یک رمز ارز‌‌ (لیبرا) بسازد تا افراد بدون بانک را وارد صنعت مالی جهانی کند، مشکل اصلی آن مقامات دولتی کشورهای در حال توسعه است. به علاوه، افرادی که در کشورهای در حال توسعه به حساب بانکی دسترسی ندارند، افرادی هستند که سابقه اعتباری بدی دارند یا از پذیرش شناسایی هویت مشتری (KYC) و دیگر مقررات ضد تقلب و ضد پولشویی (AML) سر باز زده اند.

در نتیجه، اگر فیسبوک می‌‌خواهد یک راهکار جایگزین باشد، باید مطمئن شود که این افراد با فرایندهای AML و KYC موافق هستند، در غیر این صورت لیبرا تعلیق خواهد شد. با وجود پایگاه کاربری متشکل از میلیاردها نفر در سطح جهان، اعتبارسنجی تک تک این کاربران کاری مشکل به نظر می‌‌رسد.

علاوه بر این، ادعای وایت پیپر لیبرا در کمک به افراد بدون بانک، خیلی توجیه‌‌کننده نیست. مرجع این سند داده‌‌های بانک جهانی است، که نشان می‌‌دهد که دو سوم مردم جهان به حساب بانکی دسترسی ندارند. از طرف دیگر، این تحقیق نشان می‌‌دهد که اکثر افراد بدون بانک واقعا به حساب بانکی نیاز ندارند. در کشورهای در حال توسعه مثل کنیا، افراد به اصطلاح بدون بانک هنوز هم می‌‌توانند با استفاده از پرداخت‌‌های آنی موبایل، مانند خدمات موبایل M-Pesa و بدون نیاز به هیچ رمز ارز‌‌ی، به تراکنش‌‌هایی با کارمزد کم و مناسب دسترسی پیدا کنند.

در نهایت

سوال بزرگی که در مورد لیبرا وجود دارد این است که آیا مردم می‌‌توانند واقعا از آن استفاده کنند یا خیر. یک سخنگویی از MAkerDAO به کوین تلگراف گفته است که هنوز برای پیش‌‌بینی اینکه آیا لیبرا انقلابی ایجاد می‌‌کند یا خیر، خیلی زود است:

لیبرا هنوز در مرحله‌‌ی وایت پیپر قرار دارد پس تصمیم‌‌گیری در مورد عملکرد آن، اینکه آیا قرار است واقعا متن‌‌باز باقی بماند یا خیر، معین می‌‌کند که لیبرا یک استیبل کوین قابل تغییر (transformative) است یا فقط یک نوع جدیدی از پی پال است.

این که آیا لیبرا می‌‌تواند در بازارهای نوظهور، امکان معاملات پرداختی بین‌‌المللی ارزان‌‌تر و سریع‌‌تر را فراهم کند یا خیر، محل مناقشه است. با این حال، با توجه به سوء استفاده‌‌‌‌ی فیسبوک از داده‌‌های کاربران در گذشته، حتی مارکوس نیز قبول دارد که “اثبات حسن نیت فیسبوک به مردم، بسیار مشکل است و از لحاظ ذهنی، تحریک‌‌کننده و چالش‌‌برانگیز است.”

مارکوس، در حالی که در مورد نحوه‌‌ کار لیبرا به قانون‌‌گذاران توضیحاتی ارائه می‌‌داد، پذیرفت که اگر تنظیم مقررات به درستی انجام نشود، یقینا موجب خطرات سیستماتیکی خواهد شد. او افزود:

به همین دلیل است که ما به همکاری با قانون گذاران و بانک‌‌های مرکزی برای حل مشکلاتی که در سیستم مالی وجود دارند، به خصوص پولشویی، تامین مالی تروریسم و غیره، پایبندیم و به آن ایمان داریم.

در هر صورت، متخصصان حوزه‌‌ کریپتو معتقدند که لیبرا پتانسیل این را دارد که فضای کریپتو را تحت سلطه‌‌ خود درآورد و بی‌‌رقیب بماند؛ اما تنها در صورتی که مشکل های  مذکور حل شوند. دیگران معتقدند که در مورد نگرانی‌‌های مربوط به لیبرا، بزرگنمایی و اغراق شده است و تنها خطری که لیبرا به دنبال دارد مسائل مربوط به هویت دیجیتال و حریم خصوصی است.

 

منبع

 

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.