SWIFT و SEPA: انتقالات بین‌المللی پول واقعا چگونه کار می‌کنند؟

انتقالات بین‌المللی پول اساسا انتقالات بین بانکی هستند و فقط در این مورد است که دو بانک در دو کشور متفاوت قرار دارند، چیزی که باعث می‌شود کارها کمی پیچیده‌تر شوند. اصل بانکداری مربوطه همچنان اعمال می‌شود و این بدان است که بانک‌ها جهت آسان نمودن انتقال، به ارتباط مقرر شده (بین یکدیگر) نیازمندند. دو مورد از معمول‌ترین روش‌های انتقال بین‌المللی پول، SWIFT و SEPA هستند.

0 451

یک انتقال SWIFT چیست؟

جامعه‌ی جهانی ارتباطات مالی بین بانکی یا SWIFT یک سامانه‌ی پیام رسانی است که برروی شبکه‌ای از ده‌‌ها هزار موسسه‌ی مالی از سرتاسر دنیا کار می‌کند.

سامانه‌ی SWIFT این موسسات را قادر می‌سازد که به طور امن اطلاعات مربوط به تراکنش‌های مالی را از طریق یک روش استاندارد سازی شده رد و بدل کنند. این امر در نهایت به پول اجازه می‌دهد که به طور مجازی در هرجایی از دنیا و در واحدهای پولی بسیار گوناگون، از یک بانک به بانکی دیگر ارسال شود.

اما این سامانه از حالت ایده‌آل فاصله دارد. در واقع SWIFT پول ارسال نمی‌کند بلکه فقط پیام‌ها را بین بانک‌ها انتقال می‌دهد. به همین دلیل سامانه‌های دیگری که به مداخله‌ی انسانی بیشتری نیاز دارند باید جهت انتقال وجوه واقعی به کار گرفته شوند و این باعث می‌شود انتقالات SWIFT کند باشند. افزون بر آن، طبیعت پیچیده‌ی این انتقالات هزینه‌ای (کارمزد) را در پی دارد که تقریبا همیشه بر عهده‌ی مشتریان است.

یک انتقال SWIFT چگونه کار می‌کند؟

فرض کنید جان (John) می‌خواهد ۲۰ پوند از حساب بانکی خود در پادشاهی انگلستان به حساب آلیس (Alice) متعلق به بانکی در سنگاپور ارسال کند. بسته به ارتباط بین دو بانک، این انتقال از دو روش می‌تواند صورت بگیرد:

ارتباط مستقیم بانک‌ها

چنانچه بانک‌ها با یکدیگر ارتباط مستقیم داشته باشند یا به عبارت دیگر اگر بانک ۱ دارای حساب تجاری در بانک ۲، و برعکس، باشد در این صورت تراکنش به این شکل خواهد بود:

بانک جان (بانک Barclays در پادشاهی انگلستان) یک پیام SWIFT به بانک آلیس (بانک LIoyds در سنگاپور) ارسال کرده و آن‌ها را از انتقال آگاه می‌سازد. زمانی که پیام دریافت شد، وجوه به طور مستقیم می‌تواند بین دو بانک‌ انتقال داده شود.

بانک جان (Barclays) 20 پوند از حساب بانکی شخصی او کم می‌کند.

بانک جان ۲۰ پوند اعتبار به حساب بانکی تجاری LIoyds (در بانک Barclays) اضافه می‌کند.

بانک آلیس LIoyds) 20) پوند اعتبار به حساب بانکی شخصی او اضافه می‌کند.

از آنجایی که بانک‌ها دارای ارتباط مستقیم هستند، آن‌ها به آسانی قادرند وجوه را به سوی دیگر جابه‌جا کنند و این روش هزینه را در کمترین مقدار ممکن نگه داشته و باعث می‌شود انتقال به سرعت انجام شود.

عدم ارتباط مستقیم بانک‌ها

اگر بانک‌ها ارتباط مستقیم نداشته باشند، یک یا چند بانک واسطه باید یافت شوند تا انتقال را ممکن سازند.

بنابراین بانک جان (بانک ۱) یک پیام SWIFT به بانک آلیس ارسال کرده (بانک ۲) و آن‌ها را از انتقال آگاه می‌سازد. اما از آنجایی که هیچ یک از دو بانک در یکدیگر حساب ندارند، SWIFT یک بانک واسطه‌ را که هر دو بانک ۱ و ۲ در آن حساب تجاری دارند پیدا می‌کند؛ این بانک واسطه را بانک X می‌نامیم. هنگامی که واسطه پیدا شد، حساب و کتاب وجوه می‌توانند در انتهای روز محاسبه شوند (یا اینکه بر حسب یک برنامه‌ی از پیش تعیین شده‌ی دیگر محاسبه شوند):

بانک ۱، ۲۰ پوند از حساب شخصی جان کم می‌کند.

بانک ۱ از بانک X (بانک واسطه) درخواست می‌کند ۲۰ پوند از حساب تجاری بانک ۱ (در بانک X) کم کرده و ۲۰ پوند اعتبار به حساب تجاری بانک ۲ (در بانک X) اضافه کند.

بانک X یک کارمزد کم (مثلا فرض کنید ۰.۴۰ پوند) بابت واسطه‌گری از مقدار در حال انتقال کسر کرده و ۱۹.۶۰ پوند اعتبار به حساب تجاری بانک ۲ (در بانک X) اضافه می‌کند.

سپس بانک ۲، ۱۹.۶۰ پوند اعتبار به حساب شخصی آلیس اضافه می‌کند.

از آنجایی که در پشت پرده عملیات بیشتری (نسبت به روش انتقال اول) انجام می‌شود، این انتقال پرهزینه‌‌تر بوده (به کارمزد فرضی ۰.۴۰ پوند توجه کنید) و زمان بیشتری برای انجام شدن نیاز دارد (معمولا بین ۳ تا ۵ روز کاری). در این مثال فقط یک بانک واسطه درگیر بود (بانک X)، اما برخی از انتقالات نیازمند ۲ یا چند واسطه هستند که هزینه و تاخیر بیشتری را در پی خواهد داشت.

حال اگر انتقال از یک واحد پولی به واحدی دیگر بود چه؟ یکی از بانک‌ها با نرخی که کمی از مقدار مطلوب کمتر است تبدیل واحد را انجام داده و آن را به هزینه‌ کلی انتقال می‌افزاید. جمع زدن تمامی کارمزدها و در نظر گرفتن نرخ‌های تبدیل واحد اشاره شده نشان می‌دهد یک انتقال SWIFT به سادگی برای انتقال پول شما از A به B می‌تواند بین ۳۰ تا ۵۰ پوند هزینه داشته باشد.

انتقالات SEPA

SEPA کوتاه شده‌ی عبارت حوزه‌ی پرداخت‌های یکپارچه یورو (Single Euro Payments Area) است و شکل جدیدی از انتقالات بانکی بین‌المللی درون اروپا را به اجرا در می‌آورد. حوزه‌ی SEPA در بر دارنده‌ی ۳۴ کشور شامل ۲۸ کشور عضو اتحادیه اروپا همراه با ایسلند (iceland)، موناکو (Monaco)، سوییس (Switzerland)، لیختِنِشتاین (Liechtenstein)، نروژ (Norway) و سان مورینو (San Marino) است. این سامانه برای تسهیل انتقالات برون مرزی پول یورو، تنها واحد پولی که SEPA پشتیبانی می‌کند، ساخته شده است.

از جهات زیادی، یک انتقال SEPA بسیار شبیه به یک انتقال داخلی (درون مرزی) است. در واقع بانک‌هایی که از انتقالات SEPA پشتیبانی می‌کنند، یا ارتباط مستقیم برقرار کرده‌اند یا شبکه‌‌ای از بانک‌های واسطه دارند که انتقال برون مرزی را فراهم می‌کند.

مثال قبلی را در نظر بگیرید و فرض کنید جان می‌خواهد ۲۰ یورو برای آلیس ارسال کند افزون بر آنکه هر دو بانک عضو SEPA هستند. اگر دو بانک حساب تجاری در یکدیگر باز کرده باشند در این صورت جریان انتقال پول همانند مثال اول است:

  • بانک جان (بانک ۱) ۲۰ یورو از اعتبار حساب شخصی جان کم می‌کند.
  • بانک جان ۲۰ یورو اعتبار به حساب تجاری بانک ۲ (در بانک ۱) اضافه می‌کند.
  • بانک آلیس (بانک ۲) ۲۰ یورو اعتبار به حساب بانکی شخصی او اضافه می‌کند.

اگر بانک‌ها ارتباط مستقیم با یکدیگر نداشته باشند، انتقال از طریق حساب یک بانک مرکزی، که در این مثال آن را بانک مرکزی اروپا می‌نامیم، صورت می‌گیرد. در یک روند بسیار ساده سازی شده، جریان انتقال پول به صورت زیر است:

  • بانک جان ۲۰ یورو از حساب او کم می‌کند.
  • بانک جان اعتبار حساب تجاری خود را در بانک مرکزی اروپا (بانک واسطه) ۲۰ یورو افزایش می‌دهد.
  • سپس بانک مرکزی اروپا اعتبار بانک آلیس را ۲۰ یورو افزایش می‌دهد.
  • بانک آلیس ۲۰ یورو اعتبار حساب او را افزایش می‌دهد.

در حقیقت اتفاقات زیادتری در پشت پرده رخ می‌دهد اما در راستای هدف این مقاله، بیشتر از این وارد جزئیات نمی‌شویم.

چیزی که از طرز کار SEPA مهم‌تر است، امکاناتی است که در اختیار شما می‌گذارد:

  • در اروپا به شما امکان پرداخت‌های درون مرزی می‌دهد
  • معمولا یک روز طول می‌کشد تا انتقال به حساب دریافت کننده برسد
  • به طور کلی انتقالات برای ارسال کننده و دریافت کننده رایگان هستند

بعضی از بانک‌ها همچنان برای ارسال یا دریافت یک انتقال SEPA هزینه‌ای درخواست می‌کنند.

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.