گسترش اقتصاد بلاک چین و رمز ارز با استفاده از انرژی خورشیدی

اکنون در دوره شکوفایی و گسترش فناوری رمز ارزها، هوش مصنوعی و بلاک چین در سراسر جهان هستیم. اما این تکنولوژی‌های نوین نیازمند برق مصرفی بسیار زیادی هستند. در حال حاضر برق مورد نیاز با سوزاندن ذغال سنگ و سوخت‌های فسیلی به دست می‌آید و این کار تاثیرات ناگواری روی محیط ‌زیست دارد. برای ایجاد یک اقتصاد مبتنی بر انرژی سبز، باید موانع گوناگونی را در زمینه‌های مالی، تکنولوژی، زیرساختی و مالیاتی از سر راه برداریم. در ادامه به بررسی گسترش اقتصاد دیجیتال و رمز ارز با کمک انرژی خورشیدی در یکی از بزرگترین اقتصادهای جهان می‌پردازیم.

0 97

گسترش بلاک چین و رمز ارز با انرژی خورشیدی

ژاپن، مشهور به «سرزمین خورشید» در سال 2009 برنامه‌های مهمی را آغاز کرد که هدف کلی آن‌ها مجهز کردن سومین اقتصاد دیجیتال برتر در جهان به انرژی خورشیدی است. ژاپن «قانون اساسی فضا» (Basic Space Law) را به تصویب رسانده که برمبنای آن ساخت و به کارگیری ماهواره انرژی خورشیدی یک اولویت ملی برای این کشور محسوب می‌شود. ماهواره انرژی خورشیدی (SPS) پدیده‌ای برای به کارگیری نیروی خورشید است که در آن انرژی خورشید در فضا ذخیره می‌شود و سپس از طریق ماهواره‌ها آن را به زمین می‌فرستند.

وزارت اقتصاد، بازرگانی و صنعت ژاپن (METI) یک برنامه راهبردی انرژی طراحی کرده تا چهارمین مصرف کننده بزرگ انرژی دنیا و ششمین تولید کننده کربن دی‌اکسید در جهان (که 90% آن مربوط به انرژی هیدروکربنی است) مسیر تازه‌ای را در پیش گیرد. وزارت‌خانه‌ی METI باور دارد که تاثیر بلاک چین (که الکتریسیته‌ی بسیار زیادی مصرف می‌کند) در سطح کلان است و اهمیت آن به سان اهمیت پیدایش اینترنت است.

برآورد مجمع جهانی اقتصاد نشان می‌دهد میزان تولید ناخالص داخلی (GDP) انباشته در تکنولوژی بلاک چین تا سال 2027 به 10% خواهد رسید. به همین خاطر در ژوئن سال 2018 ژاپن برای شتاب بخشیدن به ورود مدل‌های بیزنس جدید و تکنولوژی‌های نوینی همچون بلاک چین، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا یک رژیم آزمایشی و قابل رشد را به اجرا درآورد.

بزرگ‌ترین صندوق سرمایه گذاری تکنولوژی جهان (صندوق سرمایه گذاری 100 میلیارد دلاری سافت بنک ویژن فاند [Softbank Vision Fund] که به تازگی از ایجاد دومین صندوق سرمایه خود خبر داده) به همراه ابربانک‌های ژاپنی مدتی است که سرگرم سرمایه گذاری و پشتیبانی مالی از استارت‌آپ‌های بلاک چین در زمینه‌های کاربردی گوناگون در ژاپن و دیگر کشورها هستند؛ زمینه‌هایی مانند: مخابرات، سیستم پرداخت سوییفت، انرژی خورشیدی، هویت، بهداشت و درمان، پیام رسانی، حمل و نقل، امنیت دیتا و صنایع فین‌تک.

تکنولوژی فتوولتاییک خورشیدی و کاربردهای آن در حوزه انرژی خورشیدی ژاپن

وزارت تکنولوژی و صنعت ژاپن (MITI) انرژی فتوولتاییک خورشیدی (solar photovoltaic power) را یکی از ارکان اصلی تحول در اقتصاد دیجیتالی این کشور می‌داند. هاروکی موراکامی (Haruki Murakami) نویسنده‌ی نام‌دار علمی تخیلی ژاپن می‌گوید: «ژاپن به عنوان یک قدرت اقتصادی باید در کنار انرژی اتمی منبع دیگری از انرژی پیدا کند. این ممکن است یک افت موقتی در اقتصاد ایجاد کند ولی تحقق آن باعث می‌شود ما به عنوان کشوری که از انرژی هسته‌ای استفاده نمی‌کند مورد احترام قرار بگیریم».

تکنولوژی فتوولتاییک خورشیدی که به اختصار PV خوانده می‌شود، فناوری تبدیل نور خورشید به جریان الکتریکی است. این تکنولوژی نخستین بار در آزمایشگاه‌های بل (Bell Labs) در ایالات متحده اختراع شد. مهندسی به نام دریل چاپین (Daryl Chapin)، شیمیدانی به نام کالوین فولر (Calvin Fuller) و فیزیکدانی به نام کرالد پیِرسون (Gerald Pearson) در همکاری با هم نخستین سلول فتوولتاییک خورشیدی جهان را در سال 1954 از جنس سیلیکون ساختند. در آن زمان روزنامه‌ی نیویورک تایمز نوشت این سلول خورشیدی سیلیکونی «می‌تواند نقطه آغاز دورانی باشد که در نهایت انسان را به والاترین آرزوهایش خواهد رساند؛ به کار گرفتن انرژی تقریبا بی‌نهایت خورشید در خدمت تمدن بشری».

پروژه سان‌شاین (Sunshine Project) به معنی نور آفتاب، یک برنامه فراگیر و بلندمدت برای پژوهش و ساخت تکنولوژی‌های نوین انرژی خورشیدی بود که در سال 1974 به وسیله‌ی MITI راه‌اندازی شد و METI در سال 2001 به آن پیوست. هدف از این پروژه حل مشکل انرژی در ژاپن و مشکل تغییرات اقلیمی در جهان است. دولت ژاپن سرمایه گذاری سنگینی روی این پروژه انجام داده زیرا تکنولوژی PV هیچ کربن دی‌اکسیدی تولید نمی‌کند، بسیار مطمئن و مقیاس‌پذیر است و هزینه‌های ساخت و اجرای آن پایین است.

تولیدکنندگان ژاپنی از دهه 1980 به کارگیری سلول PV خورشیدی در موارد گوناگون الکترونیکی را آغاز کردند. در اواخر دهه‌ی 1990 دولت ژاپن ساخت خانه‌های خورشیدی را در برنامه‌های خود جای داد. در 2009 سوتومو میاساکا (Tsutomu Miyasaka) و همکارانش در ژاپن خبر از ساخت ترکیبات پراوسکیتی (نوعی ترکیب شیمیایی) دادند که می‌تواند نور را جذب کند و در کاربردهای انرژی خوشیدی استفاده شود. بازده این ترکیبات از تکنولوژی‌های PV موجود بالاتر است و می‌توان آن را چاپ کرد یا به صورت پارچه بافت. به این ترتیب ژاپن به سومین تولیدکننده انرژی خورشیدی تبدیل شد و 45% از سلول‌های جهان در این کشور ساخته می‌شود.

با پیدایش و گسترش بیت کوین و بروز فاجعه نیروگاه هسته‌ای فوکوشیما در سال 2011 ، دولت ژاپن بیش از پیش برای گسترش انرژی خورشیدی توزیع شده انگیزه پیدا کرد و در این راستا از ساخت سازه‌هایی با راندمان انرژی بالاتر، ماشین‌های مجهز به پنل‌های خورشیدی، ادوات ذخیره انرژی و دیگر تجهیزات مربوطه حمایت می‌کند. این رویه کمک کرد تا بخش انرژی خورشیدی استفاده از تکنولوژی بلاک چین را آغاز کند. پروفسور اومیت کالی (Umit Cali) از دانشگاه کارولینای شمالی در اظهارنظری می‌گوید:

در بخش انرژی خورشیدی، فناوری غیر متمرکز بلاک چین در تجارت انرژی همتا به همتا (P2P)، لیبل‌زنی، استخراج انرژی، درجه‌بندی انرژی، اندازه‌گیری و هزینه‌سنجی هوشمند، شارژ خودروهای الکتریکی، پرداخت‌ها، تجارت عمده‌ی انرژی و همچنین پایاپایی به کار می‌رود

گزارش‌های منتشر شده از سوی مراکز پژوهشی فیچ (Fitch Solutions Macro Research) و گلوبال دیتا (Globadata ) نتیجه گرفته‌اند که در یک دهه‌ی آینده تکنولوژی خورشیدی غیر متمرکز می‌تواند جای مزارع خورشیدی PV را بگیرد و به سرچشمه‌ی اصلی رشد ژاپن تبدیل شود. در حال حاضر یک پروژه پایلوت تجارت انرژی خورشیدی مبتنی بر بلاک چین به وجود آمده و در آن 100 پشت‌بام خورشیدی خانه‌های هوشمند و با مصرف انرژی صفر به یکدیگر متصل می‌شوند. در یک پروژه‌ی پایلوت دیگر، یک بازار تجارت انرژی در حال ساخت است که در آن به کمک بلاک چین چندین مرکز تولید انرژی در ژاپن به خانه‌ها، اداره‌ها، کارخانه‌ها، باتری‌ها و خودروهای الکتریکی متصل می‌گردند.

شرکت تویوتا (Toyota Motor Corp) چندی پیش تست سلول‌های خورشیدی پربازده را برای ماشین‌های الکتریکی آغاز کرده و به تازگی با دانشگاه توکیو و یک کمپانی خرده‌فروشی آنلاین انرژی به نام ترند همراه شده تا یک سیستم تجارت برق همتا به همتا و مبتنی بر بلاک چین را آزمایش کند. این سیستم خودروها را به شبکه‌ی برق وصل می‌کند و به آن‌ها امکان می‌دهد برای خرید الکتریسیته و تنظیم زمان‌های پرباری و کم‌باری مصرف برق با شبکه ارتباط برقرار کنند.

ماروبنی (Marubeni Corp) دیگر کمپانی ژاپنی به تازگی وارد پشتیبانی از یک پلتفرم خرید انرژی مبتنی بر بلاک چین شده که وی‌پاور (WePower) نام دارد. این سیستم به بیزنس‌های کوچک و متوسط امکان می‌دهد به آسانی از پروژه‌های خورشیدی انرژی بخرند. سازندگان پلتفرم وی‌پاور شرایط استاندارد و دیجیتالی را برای خرید انرژی فراهم کرده‌اند که به پروژه‌های نوپا بسیار کمک می‌کند.

ژاپن به لحاظ جغرافیایی یک کشور کوهستانی است و شرایط آب و هوایی آن تغییر می‌کند. یکی از فاکتورهای تعیین کننده در مزارع خورشیدی PV ناحیه‌ی مورد استفاده است زیرا خروجی نهایی به آن بستگی دارد. این دو عامل در کنار هم ژاپن را به سمت طراحی روش‌های خلاقانه برای تولید انرژی خورشیدی PV برده و باعث شده این کشور در خانه‌ها و مناطق بکر (دریاها، دریاچه‌ها، بیابان‌ها و فضا) ایستگاه‌های تولید انرژی خورشیدی بسازد.

این غول تکنولوژی خاور دور، نخستین و بزرگ‌ترین نیروگاه خورشیدی شناور در جهان را ساخته است. 73 نیروگاه از 100 نیروگاه بزرگ خورشیدی شناور سراسر جهان در دریاچه‌ها و آبخیزهای ژاپن قرار دارد و بازده آن‌ها تا 16% از سیستم‌های خورشیدی روی زمین بیشتر است. ژاپن در همکاری با دانشگاه ملی مغولستان سرگرم ساخت پروژه‌ی «انرژی از صحرا» است. آژانس همکاری بین‌المللی ژاپن (JICA) در این پروژه بیش از نیمی از هزینه‌های راه‌اندازی را پرداخت می‌کند. شرکت ماروبنی توانسته بزرگ‌ترین مزرعه PV جهان را ایجاد کند و همچنین در صحرای سویحان (Sweihan) در امارات متحده عربی یک پروژه نیروی فتوولتاییک به نام «نور ابوذبی» (Noor Abu Dhabi) ساخته که چندی پیش کار خود را آغاز کرده و با هزینه‌ی هر کیلووات ساعت0.024 دلار، انرژی خورشیدی تولید می‌کند.

آژانس فضایی ژاپن (JAXA) در سال 2009 یک برنامه‌ی SPS (سفینه انرژی خورشیدی) را کلید زد که هدف از آن ایجاد یک مزرعه‌ی خورشیدی با توان یک گیگاوات ساعت در فضا است. این مزرعه تا سال 2030 قادر خواهد بود انرژی به دست آمده از خورشید را به زمین بفرستد. در سال 2015 ژاپن یک گام دیگر به تولید انرژی خورشیدی از فضا نزدیک شد و توانست نیروی متراکم شده‌ی خورشید را به امواج مایکروویو تبدیل کرده، آن را به زمین بفرستد و در خاک خود به وسیله‌ی یک آنتن این انرژی را دریافت کند. البته این میزان نیرو تنها 5 تا 10% از انرژی لازم برای کار با سه کامپیوتر شخصی است.

پروژه تولید انرژی خورشید در فضا برای تبدیل شدن به یک منبع انرژی با صرفه‌ی اقتصادی باید 50% از نیروی خورشیدی ایجاد شده در فضا را به زمین بفرستد. افزون بر این، JAXA در حال طراحی مدارگردهایی شبیه کایت (بادبادک) است که به مدار پایینی زمین بالاتر از خط استوا می‌روند. این تجهیزات گردشی یک آنتن ارسال رو به زمین و یک گیرنده‌ی خورشیدی رو به فضا دارند تا انرژی خورشید را بگیرند و به زمین بفرستند. JAXA در سال 2010 موفق شد یک کایت فضایی خورشیدی به نام ایکاروس (Ikaros) را با موفقیت راه‌اندازی کند. این کایت به ژرفای فضا رفته و در آنجا نیروی پیشرانه خود را از پرتوهای خورشید می‌گیرد. برای بهره‌گیری از نیروی پیشرانه‌ی خورشیدی، ماهواره‌های کوچک گزینه مناسبی هستند.

سیاست‌های زیست محیطی، قانون‌گذاری و مالیاتی در ژاپن

کشور «طلوع آفتاب» به اندازه کافی منابع انرژی در اختیار ندارد و 87.4% انرژی هیدروکربنی خود را از کشورهای دیگر وارد می‌کند. ژاپن بزرگ‌ترین وارد کننده گاز طبیعی مایع در جهان و سومین وارد کننده نفت و ذغال سنگ است.

میزان سوبسید برای مصرف سوخت‌های فسیلی در ژاپن نسبت به دیگر کشورهای گروهG-7 پایین‌تر است ولی سوبسیدهای بالاتری برای اکتشاف نفت و گاز و استخراج ذغال سنگ تعیین کرده است. سونامی عظیمی که با مقیاس 9.1 منطقه توهوکو در ژاپن را زیر آب برد، به خاموشی تمام ناوگان 48 راکتوری صنعت هسته‌ای این کشور انجامید و عملا برنامه‌ی تامین نیمی از برق کشور از انرژی هسته‌ای را بر هم زد. پس از بحران هسته‌ای فوکوشیما تولید انرژی هسته‌ای در این کشور افت کرد و تلاش‌های ژاپن برای جبران آن دوچندان شد. این تلاش در کوتاه مدت باعث شد پشتیبانی از سوخت‌های فسیلی نسبت به انرژی‌های تجدیدپذیر بیشتر شود و در نتیجه انتشار کرین دی‌اکسید هم افزایش یافت.

غول تکنولوژی شرق آسیا میلیاردها دلار از پول مالیات دهندگان خود را صرف ساخت نیروگاه‌های ذغال سنگی می‌کند که آلودگی فراوانی دارند. ژاپن این نیروگاه‌ها را افزون بر خاک خود در جاهای دیگر هم می‌سازد. بزرگ‌ترین بانک‌های ژاپنی یعنی MUFG و SMBC در کنار دیگر بانک‌ها پیوسته برای تامین مالی سوخت‌های فسیلی کوشش کرده‌اند و بر اساس گزارش‌ها از زمان توصیف توافق‌نامه اقلیمی پاریس بیش از 1.9 تریلیون دلار در این زمینه هزینه کرده‌اند. به همین خاطر، با توجه به گزارش «شورای دفاع منابع طبیعی» (Natural Resources Defense Council) ژاپن هم اکنون در میان بدترین کشورها به لحاظ سوبسید سوخت‌های فسیلی رتبه دوم را داراست.

ژاپنی‌ها از اکتبر 2012 مالیات کربن را اجرایی کردند و مقدار آن برای هر تن کربن‌ دی‌اکسید 289 ین (نزدیک 3 دلار) است. دولت قصد دارد از درآمد 2 میلیارد دلاری مالیات کربن برای تامین هزینه‌ی پروژه‌های انرژی پاک و صرفه‌جویی انرژی استفاده کند. آلودگی هوا به وسیله‌ی هیدروکربن برای تولید انرژی‌های تجدیدپذیر زیان‌بار است. دانشمندان تخمین می‌زنند که گرد و خاک و دیگر آلاینده‌های تیره کننده‌ی هوا میزان تولید انرژی خورشیدی را 11.5 تا 13% پایین می‌آورند. توده‌ی غبار جلوی آفتاب را می‌گیرد و نمی‌گذارد به خوبی به پنل‌های خورشیدی برسد. همچنین هنگامی که این ذره‌ها روی سطح صاف پنل می‌نشینند، میزان مساحت در تماس با آفتاب را کم می‌کنند.

از سوی دیگر، ژاپن در سال 2012 یک سیاست خرید تضمینی برق (Feed-in tariff) جهت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر وضع کرد تا هزینه‌های تولید انرژی خورشیدی را پایین آورد. تعرفه‌های این سیستم دو برابر اروپا است و به همین خاطر قیمت انرژی خورشیدی برای عموم را تنها در سال مالی 2019 به 2.4 تریلیون ین (نزدیک به 22 میلیارد دلار) رسانده است. روی هم رفته از جولای 2012، این هزینه به 10 تریلیون ین (نزدیک 100 میلیارد دلار) می‌رسد. دولت با یک روند پایدار، قیمت خرید FIT را پایین آورده و در سال 2019 آن را به 14 ین ($0.13) در هر کیلووات ساعت رسانده است. این اقدام باعث شده سود شرکت‌های تولیدکننده انرژی خورشیدی به شدت افت کند و یک موج ورشکستگی در بین این شرکت‌ها به راه بیفتد. گزارش‌ها نشان می‌دهد این موج ورشکستگی از 2013 تا کنون پیوسته و سال به سال بالا رفته است.

بلاک چین و انرژی خورشیدی

در سطح جهان، سوبسیدها و سرمایه گذاری‌های مالی روی سوخت‌های فسیلی همچنان بسیار بالا است و در برابر کاهش سرسختی نشان می‌دهد. براساس گزارش‌های موجود، در سال 2018 میزان پول‌هایی وارد چرخه تامین مالی پروژه‌های نفت و گاز می‌شود بالا رفته و این در حالی است که سرمایه گذاری روی نیروهای تجدیدپذیر به طور کلی 2% کمتر شده. هنوز هم هزینه‌ای که بانک جهانی به صنعت سوخت‌های فسیلی می‌دهد دسته‌کم سه برابر هزینه‌ی در نظر گرفته شده برای انرژی‌ تجدیدپذیر است.

این در حالی است که وزرای مالی کشورهای گروه G-20 تعهد کرده‌اند در همکاری با یکدیگر و با استفاده از سیاست‌گذاری‌های پولی و فایننس عمومی برای بردن سرمایه گذاری‌های دولتی به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر تلاش کنند. با اینکه براساس گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی تجدیدپذیر (International Renewable Energy Agency) هزینه‌ی تولید الکتریسیته‌ی خورشیدی در چند سال گذشته 80% کاهش پیدا کرده و به سه چهارم هزینه‌ی تولید ذغال سنگ رسیده، باز هم صنعت سوخت فسیلی مزایای کلانی از دولت‌ها دریافت می‌کند.

در آخرین نشست G-20 در اوساکای ژاپن این کشور با تاکید بر پایبندی خود به توافق‌نامه اقلیمی پاریس، اعلام کرد که می‌کوشد تامین مالی سوخت‌های فسیلی و سوبسیدهای آن را کنار بگذارد و به این ترتیب با قدرت به نبرد تغییرات اقلیمی برود. گسترش انر‌‌‌ژی‌های بدون کربن یکی از وظایف اورژانسی برای دولت ژاپن است. به نحوی که قرار است تا سال 2030 ، این کشور 44 درصد از انرژی خود را از منابع تجدیدپذیر (7% از انرژی خورشید) و انرژی هسته‌ای تامین کند و به این شیوه‌، نیروی مورد نیاز برای اقتصاد دیجیتالی خود را فراهم آورد. در OECD گزارش خود نشان داده که سوبسیدهای در نظر گرفته شده برای سوخت‌های فسیلی به میزان چشمگیری استفاده از منابع تجدیدپذیر را کاهش می‌دهند.

بررسی‌ دانشمندان خبر از آن دارد که با تغییر پوسته‌ی زمین در اثر گرمایش زمین، میزان زلزله‌ها، فوران آتشفشان‌ها، زمین لغزه‌های عظیم و سونامی‌ها بیشتر شده است. افزون بر این، گرمایش زمین سطح آب دریا‌ها را بالا برده و یک چرخه تکرارشونده از فجایع سهمگین طبیعی ایجاد می‌کند که آسیب‌های زیست‌محیطی و اقتصادی هنگفتی به دنبال خواهند داشت (برای نمونه هزینه پاکسازی محل راکتور هسته‌ای فوکوشیما بین 315 تا 728 میلیارد دلار تخمین زده شده است).

در 12 آگوست سال جاری یک شرکت تکنولوژی انرژی استرالیایی به نام پاور لجر (Power Ledger) و شرکت ژاپنی کانسای الکتریک پاور (Kansai Electric Power Co) خبر از همکاری و به پایان رساندن نمونه‌ی آزمایشی یک سیستم تجارت همتا به همتا برمبنای بلاک چین دادند. کار این سیستم بالا بردن تولید انرژی خورشیدی در اوساکای ژاپن در دوران پس از تعرفه‌های خرید تضمینی برق است. این بیانیه پیوست گزارشی است که به شیوه‌های گوناگون گسسته‌سازی حوزه تجارت همتا به همتای انرژی خورشیدی به کمک تکنولوژی بلاک چین اشاره دارد. در این گزارش آمده:

تکنولوژی بلاک چین می‌تواند چگونگی تعامل مصرف کنندگان و تولیدکنندگان الکتریسیته را دگرگون سازد. در حالت سنتی، مصرف و هزینه‌ی برق به صورت طولی با یکدیگر جمع می‌شود. بلاک چین می‌تواند با جدا کردن سرویس‌های انرژی و جداسازی سیستم توزیع انرژی، این ساختار رایج را گسسته نماید. برای نمونه یک مشتری می‌تواند به جای خرید برق از شرکت تولید کننده، برق اضافی تولید شده توسط پنل خورشیدی همسایه خود را بخرد

کشور ژاپن قصد دارد سیستم قیمت‌ ثابت FIT را کنار بگذارد و به جای آن از یک سیستم تجاری همتا به همتا استفاده کند. این سیستم تازه که ژاپن می‌کوشد تا 2020 اجرایی شود، مبتنی‌ بر بلاک چین و دارای خاصیت رقابتی و مزایده‌ای است. به این ترتیب نابرابری کمتر شده و انرژی پاک‌تر و ارزان‌تر با تولید کربن دی‌اکسید کمتر در دسترس مردم قرار می‌گیرد. این امر می‌تواند به پیشرفت‌های دیجیتالی در ژاپن و سراسر جهان کمک کند.

منبع

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.