در بازار بورس ایران دقیقاً چه خبر است؟

شائبه سفته بازی در بازار بورس ایران، همواره از عوامل تهدیدکننده ثبات بازار و سرمایه‌گذاری‌های بلند مدت و کارآمد بوده است. حقیقت این است که بازار بورس ایران به دلیل عدم ثبات اقتصادی و سیاسی، رفته رفته به سوی موج سواری، سفته بازی ، سرمایه‌گذاری های کوتاه مدت، و سودهای مقطعی گرایش یافته است. در این مقاله، پرونده سهام مجتمع پتروشیمی دهدشت که علی رغم عدم پیشرفت، در روزهای اخیر با رشد چشمگیر قیمت روبرو شده است را مورد مطالعه قرار خواهیم داد. با ما همراه باشید.

0 130

در بازار بورس ایران دقیقاً چه خبر است؟ مجتمع پتروشیمی دهدشت از جمله طرح‌های غیر کارشناسی تعریف شده در دولت نهم است که کلنگ احداث آن در فروردین ماه ۱۳۸۶ به زمین زده شد و اکنون پس از گذشت ۱۳ سال، تنها ۴.۱ درصد پیشرفت داشته است. این درحالیست که اکنون در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۹، قیمت سهام شرکت پتروشیمی دهدشت در فرابورس، به یکباره از ۱۰۰ تومان به ۷۲۳ تومان رسیده و این پدیده، شائبه سفته بازی در بازار بورس را به شدت تقویت می‌کند.

در بازار بورس ایران دقیقاً چه خبر است؟
در بازار بورس ایران دقیقاً چه خبر است؟

طبق آخرین اعلام شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، تا اسفندماه سال گذشته تعداد ۱۷ طرح پتروشیمی غیرفعال در کشور وجود داشته است. اغلب این طرح‌ها به دلیل تعریف شدن در مناطق غیرمناسب به تعطیلی کشیده شده‌اند. از این تعداد، ۴ طرح پلی‌اتیلن موجود در مسیر خط لوله اتیلن دنا، از جمله پتروشیمی دهدشت به دلیل دوری از منابع آب ارزان و پایدار در وضعیت غیرفعال به سر می‌برند.

پتروشیمی دهدشت

با مطرح شدن موضوع احداث خط لوله اتیلن غرب، شروع عملیات اجرایی طرح‌های تعریف‌شده در این مسیر نیز آغاز شد. در شهریور ۱۳۸۴، محمد صادق آل یاسین، مدیرعامل وقت شرکت پتروشیمی باختر اعلام کرد که مطابق اعلام مدیریت برنامه‌ریزی شرکت ملی صنایع پتروشیمی، قرار است مجتمع پتروشیمی دهدشت با ظرفیت تولید ۵۰ هزار تن اتیلن پروپیلن دی‌مونومر (EPDM) طراحی شود.

با وجود اینکه این طرح توسط هیئت دولت تصویب شده بود، اما به دلیل فاصله ۳۵۰ کیلومتری این استان تا خط لوله اتیلن غرب و قرار داشتن در ارتفاع ۳ هزار و ۷۰۰ متری، امکان کشیدن لوله در این فاصله و ارتفاع وجود نداشت که به همین سبب اجرای این طرح برای سال‌ها به تاخیر افتاد.

سرانجام این پروژه ۴۰۰ میلیون دلاری با تغییر در طراحی و با ظرفیت تولید ۳۰۰ هزار تن پلی‌اتیلن سنگین در فروردین ۱۳۸۶ کلنگ‌زنی شد و انتظار می‌رفت ضمن بهره‌برداری تا سال ۱۳۸۹، سالانه ۱۰۰ میلیون دلار سودآوری داشته باشد. اما با گذشت سال‌ها از کلنگ‌زنی، اقدامی در زمینه شروع و اجرایی کردن آن از سوی مدیران و مسئولان اجرایی استان کهگیلویه و بویراحمد انجام نشد و طی این سال‌ها جز مطالعات ژئوتکنیکی، پذیره‌نویسی، افتتاح دفتر و از این قبیل فعالیت‌ها، هیچ پیشرفتی در پروژه مشاهده نشد.

توقف نماد دهدشت در فرابورس به دلیل عدم شفافیت

در آذر ۱۳۹۲ به دلیل عدم بازبینی و برآورد میزان سرمایه گذاری مورد نیاز، عدم حصول نتیجه از پیگیری‌های انجام شده به منظور تامین منابع مالی، عدم گشایش اعتبار اسنادی ارزی و عملیاتی شدن قرارداد EPCC و عدم پیشرفت فیزیکی طرح متناسب با پیش‌بینی‌های اولیه، نماد این پتروشیمی در فرابورس متوقف شد.

در خرداد ۱۳۹۱ نیز اعلام شده بود که ۱۹.۸۷ درصد سهام شرکت پتروشیمی دهدشت بابت رد دیون دولت به بانک صادرات از طریق فرابورس به صورت نقد و اقساط عرضه خواهد شد که این موضوع به دلیل وجود برخی موانع مانند توقف نماد به سال ۱۳۹۵ موکول شد.

خبرهایی خوش اما بی‌نتیجه

در مهر ۱۳۹۴ مدیرعامل صنایع پتروشیمی کشور، مدیران پتروشیمی دهدشت، استاندار و نمایندگان استان کهگیلویه و بویراحمد در مجلس طی جلسه‌ای قول تسریع در ساخت پتروشیمی را دادند. همچنین در شهریور ۱۳۹۵ نیز اعلام شد که ۱۰۰ میلیون یورو برای توسعه پتروشیمی دهدشت اختصاص داده شده است. علاوه بر این، بیژن زنگنه وزیر نفت نیز در بهمن ۱۳۹۶ در دیدار با نماینده ولی‌فقیه در کهگیلویه و بویراحمد از اختصاص ۱ میلیارد دلار برای ساخت پتروشیمی دهدشت خبرداد و اعلام کرد که به زودی خوراک آن تأمین می‌شود.

تاریخچه اجمالی این طرح در شکل زیر نشان داده شده است:

در بازار بورس ایران دقیقاً چه خبر است؟
در بازار بورس ایران دقیقاً چه خبر است؟

اعتبار ریالی از بانک سپه، اعتبار ارزی از صندوق توسعه ملی

در شهریور ۱۳۹۶ محمد شریعتمداری، وزیر وقت صمت با اشاره به مذاکرات انجام شده با مدیرعامل بانک سپه به عنوان بانک عامل، گفت: این بانک متعهد شده که اعتبار طرح پتروشیمی دهدشت را در بخش ریالی به صورت ۱۰۰ درصد تامین کند و منابع ارزی این طرح هم با هماهنگی نماینده مردم دهدشت در مجلس شورای اسلامی از محل صندوق توسعه ملی تامین خواهد شد.

در آخرین اظهار نظر مدیران شرکت گروه پتروشیمی سرمایه‌گذاری ایرانیان در مردادماه سال جاری، اعلام شد که با توجه به موافقت اولیه تأمین مالی طرح از صندوق توسعه ملی و مشخص شدن بانک عامل، انتظار می‌رود تا سه ماه آینده بخش عملیاتی این طرح وارد اجرا شود.

پیشرفت ۴.۱ درصدی پتروشیمی دهدشت پس از ۱۲ سال

طرح پتروشیمی دهدشت با پیشرفت فیزیکی کمتر از ۵ درصد در حال حاضر جز ۱۷ طرح غیرفعال اعلامی از سوی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران قرار دارد. طبق آخرین اطلاعات و صورت‌های مالی ۱۲ ماهه منتهی به اسفند ۱۳۹۷، هزینه‌های انجام‌شده جهت ساخت طرح پلی اتیلن سنگین شامل دانش فنی و عملیات اجرایی، مبلغ ۵۷۷ میلیارد ریال بوده است.

با مراجعه به وبسایت شرکت صنایع پتروشیمی دهدشت به آدرس dpi-co.ir ، درمی‌یابیم که عملا جز حفر چند کانال، احداث یک دیوار حائل، و یک سوله نیمه کاره قطعات یدکی، هیچ پیشرفت فیزیکی در این پروژه اتفاق نیفتاده است.

همچنین با مراجعه به سامانه جامع اطلاع رسانی ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، و بررسی آخرین اطلاعیه‌های ثبت شده از این شرکت، روشن است که هیچ پیشرفتی در درآمد و سود و زیان شرکت حاصل نشده و حتی هیچ تصمیم یا برنامه جدیدی نیز برای این پروژه در نظر گرفته نشده است. حال باید از خود بپرسیم علت رشد قیمت سهام این شرکت دقیقاً چیست؟

در بازار بورس ایران دقیقاً چه خبر است؟
در بازار بورس ایران دقیقاً چه خبر است؟

سفته بازی، بلای جان بازار بورس

شرکتهای کوچک غالبا به علت میزان سهام شناور و سرمایه اندکی که دارند و نیز به دلیل اینکه سرمایه گذاران بزرگ و حقوقی قادر به خرید تعداد انبوه سهام مطلوبشان در آن نیستند، به سادگی با سرمایه شخصی تعدادی سفته باز (بدون در نظر گرفتن شرایط بنیادی و ارزش ذاتی سهم)، نوسان یافته و بی دلیل رشد می‌کنند. اما نکته اینجاست که سهم شرکتهای کوچک که دچار سفته بازی بوده و به سرعت رشد کرده، به همان سرعت نیز سقوط خواهد کرد.

به عنوان نمونه، سفته بازها با کدهای معاملاتی شان ، صف خرید صوری درست کرده و قیمت پایانی سهم را بالا می برند تا جایی که قیمت پایانی به نزدیکی های مثبت کامل برسد. در همین حال سایر معامله گران وقتی میبینند یک سهم چند روز صف خرید بوده و اکنون نیز صف است، توجه خود را به آن معطوف کرده و اقدام به رفتن در صف های خرید می‌کنند. حال سفته بازان وقتی می‌بینند صف خرید سنگین در روز سوم یا چهارم تشکیل شده، کم کم اقدام به حذف سفارششان در صف می کنند و یا در انتهای صف قرار می گیرند .

یکی از مشکلات بازار بورس ایران نبود مکانیزم برخورد با سفته بازیست؛ در حالی که در بازارهای جهانی برای سفته بازان مجازات حبس و جریمه‌های سنگین درنظر گرفته شده است. در چنین فضای خاکستری، افق دید سرمایه‌گذاران به شدت کاهش یافته است و فعالان بازار به‌طور روزانه و حتی ساعتی اقدام به خرید و فروش می‌کنند. زمانی که این گونه معاملات در بازار افزایشی نامعقول می‌یابند، فضای هیجانی افزایش یافته و بعضا عقلانیت بازار زیر سوال می‌رود.

به نظر شما، آیا به کارگیری فناوری بلاک چین در بازار بورس و سهام، می‌تواند به این سفته بازی و عدم شفافیت پایان دهد؟

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.