سوزاندن توکن یا Token Burning چیست؟

سوزاندن توکن یا Token Burning یکی از روش‌های جلوگیری از تورم در حوزه‌ رمز ارزهاست که طی آن برخی از توکن‌ها نابود می‌شوند. در این مطلب می‌خواهیم شما را با این مفهوم آشنا کنیم و بگوییم که چرا و چگونه این عمل انجام می‌شود. در نهایت این سوال را مطرح می‌کنیم که سوزاندن توکن چه فوایدی برای شرکت‌ها و کاربران دارد.

0 85

سوزاندن توکن چیست؟

سوزاندن توکن (Token Burning) به حذف دائمی کوین‌های رمز ارزی موجود در نقدینگی یک شبکه می‌گویند.

فرآیند سوزاندن در صنعت رمز ارزها بسیار رایج و ساده است. سوزاندن توکن اقدامی عامدانه است که توسط سازنده کوین برای سوزنداندن – یا حذف – تعداد مشخصی کوین از مجموع توکن‌های موجود انجام می‌گیرد. سوزاندن توکن‌ها به این روش چند دلیل دارد، اما عموماً به منظور پیشگیری از تورم قیمت انجام می‌شود. اگرچه بلاک چین‌های بزرگ‌تر مثل بیت کوین و اتریوم معمولا از این مکانیزم استفاده نمی‌کنند، اما آلت‌کوین‌ها و توکن‌های کوچک‌تر برای کنترل نقدینگی خود و ایجاد انگیزه در میان سرمایه‌گذاران به استفاده از این روش روی می‌آورند.

مکانیزم سوزاندن مختص رمز ارزهاست، چون ارزهای فیات معمولا سوزانده نمی‌شوند، بلکه نقدینگی آن‌ها به شکل‌های دیگری کنترل می‌شود. سوزاندن توکن شبیه ایده بازخرید سهم توسط شرکت‌های سهامی عام است که باعث کاهش تعداد سهام موجود می‌گردد. با این حال، سوزاندن توکن مصارف منحصر به فردی دارد و اهداف خاصی را دنبال می‌کند.

سوزاندن توکن چگونه انجام می‌شود

اگرچه ایده این شیوه بسیار ساده است، اما انجام آن به طرق مختلف صورت می‌پذیرد. هدف ما در نهایت این است که تعداد توکن‌های موجود را کاهش دهیم.

در فرآیند سوزاندن، توکن‌ها عملا نابود نمی‌شوند، بلکه صرفا به حالتی در می‌آیند که در آینده قابل استفاده نباشند. در این فرآیند توسعه‌دهندگان پروژه توکن‌های موجود را از دسترس کاربران خارج می‌کنند تا نقدینگی کاهش پیدا کند. برای انجام این کار امضای توکن‌ها در یک کیف پول عمومیِ غیرقابل بازیابی به نام «آدرس خورنده» (Eater Address) قرار می‌گیرد که توسط تمام گره‌ها قابل مشاهده اما غیرقابل دسترسی است. وضعیت این کوین‌ها در بلاک چین شبکه منتشر می‌شود.

در حال حاضر پروژه‌ها به روش‌های مختلفی توکن‌های خود را می‌سوزانند و این روش‌ها به هدف هر فرآیند بستگی دارد. برخی فقط یک بار، آن هم پس از عرضه اولیه (ICO)، توکن‌ها را می‌سوزانند تا همه‌ی توکن‌هایی که فروخته نشده از نقدینگی خارج شوند و کاربران برای مشارکت در شبکه انگیزه پیدا کنند. برخی ترجیح می‌دهند هر چند وقت یک بار در بازه‌های زمانی و حجم‌های ثابت یا متغیر این کار را انجام دهند. برای مثال Binance هر سه‌ماه یک بار این کار را انجام می‌دهد تا به تعهدی که برای سوزاندن ۱۰۰ میلیون توکن BNB ارائه شده پایبند بماند. حجم کوین‌ها بر اساس تعداد معاملاتی که در هر سه ماه انجام می‌شود، تغییر می‌کند.

برخی مثل Ripple به طور تدریجی با هر تراکنش توکن‌ها را می‌سوزانند. هر زمان که طرفین از طریق XRP با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند، یک طرف می‌تواند از دیدگاه خودش کارمزدی را مشخص کند تا به اجرای آن تراکنش اولویت دهد، اما این کارمزدها به نهاد متمرکز خاصی داده نمی‌شود، بلکه بلافاصله پس از انجام تراکنش به یک آدرس خورنده فرستاده می‌شوند تا بسوزند. استیبل‌کوین‌هایی نظیر USDT) Tether) زمانی توکن می‌سازند که سرمایه‌ها را به صورت سپرده در حساب رزرو خود قرار می‌دهند و مقدار معادلش را در هنگام استخراج یا برداشت می‌سوزانند. صرف‌نظر از این مکانیزم‌ها، نتیجه یکسان است: توکن‌های سوزانده‌شده بلااستفاده تلقی می‌شوند و اساسا از نقدینگی شبکه کنار می‌روند.

چرا شرکت‌ها توکن می‌سوزانند؟

صرف‌نظر از شیوه‌ انجام کار، سوزاندن توکن‌ها معمولا مکانیزمی برای کاهش تورم است. اکثر پروژه‌ها از این روش برای حفظ ارزشی پایدار و ایجاد انگیزه در معامله‌گران برای نگهداری از توکن‌ها استفاده می‌کنند.

سوزاندن توکن‌ها توسط شرکت‌های مختلفی به دلایل گوناگونی انجام می‌شود و تمام این دلایل برای دارندگان توکن مهم است. رایج‌ترین دلیل افزایش ارزش هر توکن است که به موجب کاهش نقدینگی به وجود می‌آید. از لحاظ تئوری، هر چه تعداد کوین‌های موجود برای فروش کمتر باشد، ارزش توکن‌های کنونی بالاتر می‌رود. به همین دلیل است که اکثر رمز ارزها تعداد محدودی توکنِ در گردش دارند یا مجموع تعداد توکن‌های قابل تولید آن‌ها محدود است (مثل بیت کوین).

پروژه‌ها با ایجاد محدودیت در تعداد توکن‌های خود می‌توانند ارزش هر توکن را بالا برده و برای کاربران خود ایجاد انگیزه کنند. این مسئله یکی از عوامل اصلی در بحث سوزاندن دوره‌ای Binance است، و به همین دلیل است که بسیاری از شرکت‌ها توکن‌های فروخته‌نشده خود را بعد از ICO از بین می‌برند. در برخی موارد، سوزاندن توکن می‌تواند نتیجه‌ اصلاح یک خطا باشد. برای مثال Tether قبلا به صورت تصادفی ۵ میلیارد دلار به شکل USDT تولید کرده بود و مجبور شد آن را بسوزاند تا توازن پشتوانه‌ی توکن خود را که به صورت ۱:۱ در برابر دلار بود از بین نبرد.

در بحث توکن‌های اوراق بهادار، که در آن بحث سود سهام ناشی از یک پروژه مطرح است، سوزاندن توکن تا حد بسیار زیادی شبیه بازخرید سهام توسط شرکت‌ها عمل می‌کند. این کوین‌ها را می‌توان با نرخی منصفانه دوباره خرید و سوزاند تا ارزش دارایی مالکان توکن‌های موجود افزایش یابد. اگر لازم باشد که توکن‌ها با قیمت موجود در بازار دوباره خریده شوند، سرمایه‌گذاران حتی ممکن است بابت این تفاوت قیمت سود کنند. در نهایت، برخی پروژه‌ها هم از سوزاندن توکن برای پیشگیری از اسپم تراکنش و تقویت امنیت شبکه‌ خود استفاده می‌کنند. برای مثال، ریپل از هر تراکنش کارمزد می‌سوزاند تا مانع از سودآوری سریع و بروز حملات DDoS شود.

آیا می‌توان از سوزاندن توکن برای هدف دیگری استفاده کرد؟

به طور خلاصه: بله. یکی از مصارفی که برخی از پروژه‌ها برای سوزاندن توکن پیدا کرده‌اند ایجاد مکانیزم قابل اعتمادتری برای اجماع است که به منظور اعتبارسنجی و افزودن تراکنش‌ها به بلاک چین استفاده می‌شود.

یکی از مکانیزم‌های جذابی که از روش سوزاندن توکن به دست آمده اجماع اثبات سوزاندن (PoB) است. در این روش کاربران توکن‌های خود را نابود می‌کنند تا مزایای استخراجی به دست آورند. اثبات کار انتخابی همچنان مکانیزم محبوبی است، خصوصا چون توسط بیت کوین به کار گرفته می‌شود، ولی منابع زیادی مصرف می‌کند و می‌تواند فوق‌العاده پرهزینه باشد. اثبات سوزاندن می‌خواهد با محدودسازی تعداد بلاک‌هایی که ماینرها امکان اعتبارسنجی آن‌ها را دارند این مشکل را برطرف کند و این مقدار را با تعداد توکن‌هایی که سوزانده شده هماهنگ نماید. این پروژه‌ها اغلب میدان‌های مجازی استخراجی‌ای می‌سازند که می‌تواند با سوزانده شدن توکن‌های بیشتر بزرگ‌تر شود.

از نظر تئوری، سوزاندن توکن‌ها تعداد ماینرها را در هر لحظه کاهش داده و به متعاقب آن میزان منابع موردنیاز را پایین می‌آورد. در عمل، این مکانیزم به ماینرهای بزرگی که قادر به سوزاندن تعداد زیادی توکن در یک لحظه هستند، ظرفیتی نامتناسب اهدا می‌کند. بسیاری از پیاده‌سازی‌های PoB برای مقابله با این مشکل از یک نرخ واپاشی کمک می‌گیرند که هرگاه یک ماینر تراکنشی را تایید می‌کند ظرفیت کل استخراج او را کاهش می‌کند تا هر کاربر مجبور به سوزانده توکن‌های بیشتری شود و شرایط همچنان رقابتی باقی بماند. PoB هم مشابه اثبات سهم است، چون هر دوی آن‌ها از کاربر می‌خواهند دارایی‌های خود را قفل کند تا امکان استخراج برای آن‌ها فراهم شود. با این حال، برخلاف PoB، سهام‌داران می‌توانند در صورت توقف فرآیند استخراج، کوین‌هایشان را همراه خود داشته باشند.

آیا دارندگان توکن واقعا از سوزاندن توکن بهره‌ای می‌برند؟

اگرچه پروژه‌ها با سوزاندن توکن‌ها از مزایای زیادی بهره‌مند می‌شوند، اما این پروسه نوعی بازی جمع-صفر نیست. چرا که دارندگان توکن هم به طرق مختلف از این اتفاق بهره‌مند می‌شوند.

شاید در ظاهر به نظر برسد که سوزاندن توکن‌ها برای کمک به پروژه‌ها طراحی شده باشد، اما حقیقت این است که این مکانیزم هم برای توسعه‌دهندگان و هم برای سرمایه‌گذاران سودآور است. سوزاندن توکن در بسیاری از موارد به افزایش پایداری قیمت کوین و کاهش احتمال تورم کمک می‌کند. پایداری به سرمایه‌گذاران انگیزه‌ای مضاعف می‌دهد تا آن‌ها کوین‌های خود را حفظ کرده و قیمت‌ها را در نرخی مطلوب‌تر نگه دارند؛ در نتیجه شبکه‌ای سالم‌تر به وجود می‌آید. سوزاندن توکن همچنین باعث ایجاد نوعی اطمینان و اعتماد، خصوصا در مراحل ابتدایی توسعه‌ کوین‌ها می‌شود.

دلیل عمده دیگری که باعث می‌شود پروژه‌ها بعد از ICO توکن‌های خود را بسوزانند، این است که شفافیت بیشتری برای سرمایه‌گذاران به ارمغان بیاورند. شرکتی که توکن‌های غیرتوزیع‌شده‌ خود را روی یک صرافی می‌فروشد احتمالا به سودی اضافه دست پیدا می‌کند، اما در عین حال ممکن است خودش را در معرض اتهام سودآوریِ صرف قرار دهد. از سوی دیگر، این مسئله که پروژه‌ها فقط از سرمایه‌های گردآوری شده برای عملیات‌های اجرایی استفاده می‌کنند، تعهدی را نشان می‌دهد که نسبت به سرمایه‌گذاران و ارزش توکن آن‌ها در یک محدوده‌ قیمت منصفانه وجود دارد.

سوزاندن توکن برای پروژه‌هایی مثل ریپل موجب افزایش امنیت کاربران و تسریع در انجام تراکنش‌ها می‌شود. چون هیچ انگیزه‌ای، مگر به منظور انجام سریع‌تر تراکنش‌ها، برای دریافت کارمزد وجود ندارد، و کاربران می‌توانند اعتماد بیشتری به مسئولیت‌پذیری شبکه داشته باشند.

منبع

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.