بلاک چین و هوش مصنوعی چگونه میتوانند به مدیریت داده های مهم کمک کنند؟

داده‌های مهم و اصلی (Master data) بی شک یکی از مهم‌‌ترین دارایی‌‌های موجود در بده بستان‌‌های کاری است. روند پیوسته‌‌ دیجیتالی‌‌ شدن و فرا رسیدن چهارمین انقلاب صنعتی ارزش داده های مهم و اهمیت مدیریت آن را به شکلی فزاینده بالا می‌‌برد. پیش از آنکه به اهمیت مدیریت داده های مهم بپردازیم، ابتدا بیایید با آن آشنا شویم.

0 95

گارتنر (Gartner) داده‌های مهم را این گونه تعریف می‌‌کند:

... مجموعه‌‌ همسان و یکدست شناسه‌‌ها (identifiers) و نشانه‌‌های گسترش یافته (extended attributes) نهادهای موجود در هسته‌‌ یک سازمان یا شرکت را توصیف می‌‌کند، مانند مشتریان، پیش‌‌بینی‌‌ها، شهروندان، عرضه‌‌کنندگان، محل‌‌ها، سلسله‌‌ مراتب و جدول حساب‌‌ها

در حقیقت داده های مهم به آن دسته از اطلاعاتی گفته می‌‌شود که برای شناسایی المان‌‌های اصلی یک بیزنس به کار می‌‌روند. المان‌‌هایی مانند نام محصولات، افراد (مشتریان، عرضه‌‌ کنندگان، کارکنان، سرپرستان و غیره)، تجهیزات و ابزارهای ویژه، تاسیسات مورد استفاده و غیره. داده های مهم با دیتای تراکنشی تفاوت دارد. داده‌‌های تراکنشی به اطلاعاتی مانند شماره‌‌ فاکتورهای فروش، مبلغ فاکتورهای فروش، تاریخ‌‌ها، پارامترهای فرآیندی و غیره گفته می‌‌شود. کار اصلی داده های مهم شناسایی است و ارتباط چندانی با سنجش ندارد.

با این وجود نمی‌‌توان گفت داده های مهم و دیتای تراکنشی به طور کامل از هم جدا هستند. در حقیقت داده های مهم برای توصیف و سر درآوردن از تراکنش‌‌ها و فرآیندها نقش حیاتی دارد. این دیتا به اطلاعات تراکنشی زمینه‌‌ می‌‌دهد و آن را دارای ابعاد گوناگون می‌‌سازد. وجود اختلاف در داده های مهم به اندازه‌‌ی ناهمخوانی در دیتای تراکنشی زیان‌‌بار است و گاه حتی از آن هم بیشتر آسیب می‌‌زند. برای نمونه خطا در شناسایی یک مشتری هنگام صدور صورت‌‌حساب می‌‌تواند در مقایسه با خطای محاسبه‌‌ی صورت‌‌حساب مشتری‌‌ که درست تشخیص داده شده، زیان بیشتری برجای بگذارد. افزون بر این، پیامدهای چنین خطایی ممکن است بسیار شدیدتر باشند. با توجه به حساسیت پیشگیری از بروز چنین اشکالات ناگواری، هر چه بر اهمیت مدیریت داده های مهم تاکید کنیم باز هم کم است.

اهمیت مدیریت داده های مهم

مدیریت داده های مهم به شدت با دیگر جنبه‌‌های اساسی یک بیزنس در هم پیچیده است. برجسته‌‌ترین اهمیت داده های مهم در بیزنس‌‌های گوناگون این است که به سیستم‌‌های اطلاعات سراسری بیزنس کمک می‌‌کند ارکان گوناگون موجود در روند کاری هر روزه‌‌ی بیزنس را شناسایی کنند. دیتای داده های مهم می‌‌تواند مربوط به هر یک از مشتریان، فروشندگان، نام بخش‌‌ها، دارایی‌‌های سرمایه‌‌ای، محصولات و غیره باشد. مدیریت داده های مهم به اعضای سازمانی و سیستم‌‌های پشتیبانی تصمیم شرکت‌‌ها کمک می‌‌کند به سرعت برمبنای اطلاعات دقیق تصمیم‌‌گیری نمایند. به این منظور، تک تک شناسه‌‌های به کار رفته برای المان‌‌ها باید مورد موافقت قرار گیرند و در سرتاسر سازمان و ترجیحا در سراسر زنجیره‌‌ی عرضه جا بیفتند و محرز گردند. به این ترتیب شناسایی المان‌‌های اساسی در روند کار عادی سازمان به صورت همسان و بدون ناهمخوانی انجام می‌‌شود و خطا و سردرگمی به کمترین حد خود می‌‌رسد.

کارامدی مدیریت داده های مهم در بهینه‌‌سازی و سرعت بخشیدن به فرآیندهای سازمانی نقش دارد، زیرا استفاده از دیتای همسان (بدون ناهمخوانی) باعث می‌‌شود پیام‌‌های ارتباطی دریافت شوند، تفسیر گردند و به سرعت برمبنای آن‌‌‌‌ها اقدام شود.

لزوم مدیریت داده های مهم دلیل دیگری نیز دارد؛ به ویژه در شرکت‌‌ها و سازمان‌‌های بزرگ و آن پیروی از قوانین و مقررات است. قانون‌‌گذاران در مورد اداره‌‌ و پردازش داده‌‌های مالی و دیتای مشتریان قوانین سفت و سختی ایجاد کرده‌‌اند. جا انداختن و پیروی از راهکارهای مدیریت استاندارد داده های مهم به بیزنس‌‌ها کمک می‌‌کند خود را با این مقررات سخت‌‌گیرانه هماهنگ سازند. برای نمونه به تازگی «قانون عمومی حفاظت از داده» (GDPR) به تصویب رسیده که بیزنس‌‌ها را وادار می‌‌کند رویه‌‌ها و پروتکل‌‌های مشخصی داشته باشند تا کسانی که در فرآیندهای کاری آنان نقشی ندارند به داده‌‌های شخصی مشتریان دسترسی پیدا نکنند. اطلاعات مشتریان معمولا به صورت داده های مهمی درمی‌‌آید که در برخی فرآیندها مانند «مدیریت ارتباط با مشتری» (CRM) استفاده می‌‌شوند؛ فرآیندی که در آن نیروهای اجرایی بخش پشتیبانی از فروش و مشتری باید به داده‌‌های مشتریان مانند اطلاعات تماس و گاه حتی اطلاعات بانکی آنان دسترسی داشته باشند.

با این تفاسیر، اجرا نمودن مدیریت داده های مهم همراه با حفظ بازده و پیروی از قوانین نیازمند اتوماسیون و امنیت است. از یک جنبه می‌‌توان گفت اتوماسیون و امنیت همان چیزهایی هستند که تکنولوژی‌‌هایی مانند بلاک چین و هوش مصنوعی برای مدیریت داده های مهم به ارمغان می‌‌آورند.

نقش هوش مصنوعی در مدیریت داده های مهم

بلاک چین و هوش مصنوعی چگونه میتوانند به مدیریت داده‌های مهم کمک کنند؟

ورود هوش مصنوعی (AI) در سیستم‌‌ها و فرآیندها در ابتدا با هدف افزایش خودکاری این سیستم‌‌ها با تکیه بر توانایی‌‌های کامپیوتری پیشرفته انجام گرفت. توانایی هوش مصنوعی در خودکار ساختن کارهای کامپیوتری و داده دهی روتین عاملی است که سبب شده استفاده از هوش مصنوعی در «برنامه‌‌ریزی منابع سازمانی» (ERP) و دیگر سیستم‌‌های مدیریت اطلاعات جذابیت فراوانی پیدا کند. ارمغان هوش مصنوعی برای سیستم‌‌های اطلاعاتی این است که به آن‌‌ها توانایی می‌‌دهد همیشه اطلاعات درست را در زمان درست به افراد درست تحویل دهند. به این ترتیب هوش مصنوعی سیستم‌‌های اطلاعاتی را باهوش‌‌تر می‌‌کند. بروز این ویژگی در سیستم اطلاعاتی یک سازمان، آن را کارآمد و فرز می‌‌سازد. به همین صورت، هوش مصنوعی می‌‌تواند این دو ویژگی را وارد کارهای مدیریت داده های مهم نماید و کارهایی مانند مدیریت کیفیت دیتا (data quality management)، نظارت بر دیتا (data stewardship) و در نهایت اداره‌‌ی دیتا (data governance) را خودکارتر و فرزتر سازد.

نخستین سطح کاربرد AI پاک کردن دیتا و اطمینان از درستی و کامل بودن داده‌‌ها است. کاربرد دیگر هوش مصنوعی اطلاعات گردآوری قابل استفاده در داده های مهم از متن عادی است که به کمک «پردازش زبان طبیعی» (NLP) انجام می‌‌شود. این کار نیاز به ورود دستی دیتا را به حداقل می‌‌رساند و در نتیجه افزون بر بالا بردن بازده، احتمال اشتباه را کاهش می‌‌دهد. AI را همچنین می‌‌توان برای اطمینان از رعایت شدن استانداردها و رهنمودهای مدیریت داده های مهم به کار گرفت. با این کار نیاز به اداره‌‌ی دیتا به صورت دستی کم می‌‌شود و کار اداره‌‌ی داده های مهم به خوبی صورت می‌‌گیرد. با این تفاسیر هوش مصنوعی می‌‌تواند نظارت بر دیتا را خودکار سازد. نظارت بر دیتا یعنی مدیریت و نگهداری از داده‌‌ها و ایجاد امکان دسترسی آسان به آن‌‌ها در هنگام نیاز. اگر هوش مصنوعی پیشرفته‌‌تر شود می‌‌تواند به صورت خودکار چارچوب سیاست‌‌های اداره دیتا را تعریف کرده و وظایف پیچیده‌‌ی اداره‌‌ی دیتا مانند برنامه‌‌ریزی را انجام دهند.

نقش بلاک چین در امنیت مدیریت داده‌های مهم

اطمینان از امنیت دیتا مساله‌‌ای حیاتی است و لزوم آن نه فقط از اصول اخلاقی بلکه از رعایت قوانین و مقررات سرچشمه می‌‌گیرد. در این روز و روزگار هیچ بحث و گفتگویی درباره‌‌ی امنیت و حریم خصوصی نیست که در آن اشاره‌‌ای به بلاک چین نشود. بلاک چین که آن را مترادف با حفظ حریم خصوصی می‌‌دانند، می‌‌تواند برای تامین امنیت اطلاعات حساس شکل دهنده‌‌ داده های مهم به کار گرفته شود. این اطلاعات حساس شامل داده‌‌های گوناگون مانند داده‌‌های مشتریان و پرسنل می‌‌شود. همچین ممکن است بخشی از آن شامل اطلاعات بانکی مورد نیاز برای تامین و فروش باشد. بلاک چین در امن ساختن همه‌‌ی این داده‌‌ها تواناست و می‌‌توان با استفاده از هشینگ کریپتوگرافیک آن را برای تامین امنیت اطلاعات حساس به کار گرفت.

هر بیزنسی می‌‌تواند در درون خود شبکه‌‌‌‌ بلاک چین سازمانی بسازد و با استفاده از مدل نامتمرکز آن را در تامین امنیت و مدیریت داده های مهم به کار گیرد. بلاک چین نه تنها اطلاعات را در برابر تغییرات غیرقانونی ایمن می‌‌سازد، بلکه از نابودی تصادفی آن در اثر آسیب‌‌های فیزیکی به سرورهای متمرکز پیشگیری می‌‌کند. از سوی دیگر، بلاک چین با شیوه‌‌ای ساده و قابل نمایش، به پیروی از قوانین حریم خصوصی کمک می‌‌کند چرا که داده‌‌های موجود در بلاک چین تغییرناپذیر هستند و برای تمامی شرکت کنندگان قابل مشاهده می‌‌باشند و این مساله کار بازبینی و بازرسی را بسیار آسان می‌‌سازد.

اینکه چه داده‌‌هایی در دامنه‌‌ی داده های مهم قرار می‌‌گیرند بسته به صنایع، شرکت‌‌ها و حتی کارکردهای گوناگون متفاوت است. بنابراین نقش هوش مصنوعی و بلاک چین در سازمان‌‌ها متفاوت است و برمبنای دسته‌‌بندی داده‌های مهم در این سازمان‌‌ها و شرکت‌‌ها گوناگون است. با این وجود، هر سازمانی نیازمند مدیریت داده های مهم است و از آنجایی که کاربردها و توانایی‌‌های هوش مصنوعی در حال رشد است، به زودی در معماری سازمانی مدرن به یک استاندارد ثابت تبدیل خواهد شد. بیزنس‌‌های پیشتاز در به کارگیری AI برای مدیریت داده های مهم نه تنها به نتایج کوتاه مدت دست می‌‌یابند، بلکه در آینده همچنان برتری خود را بر بیزنس‌‌‌‌های دیگر حفظ می‌‌کنند.

منبع

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.