چرخه‌ی فروش و وصولی‌های نقدی و روش سهام خزانه

در این بخش از واژه نامه حسابداری، ابتدا با چرخه فروش و وصولی نقدی، دسته‌های معاملاتی تشکیل دهنده آن و نقش آن در پروسه‌های تجاری آشنا میشویم. در بخش دوم نیز به معرفی روش سهام خزانه، کاربرد و فرمول آن و ارائه مثالی برای آن می‌پردازیم.

0 103

چرخه‌ی فروش و وصولی‌های نقدی چیست؟

چرخه فروش و وصولی‌های نقدی (Sales and Collection Cycles)، که به عنوان چرخه‌ی درآمد، دریافتی‌ها و رسیدها نیز شناخته شده است، از دسته‌های معاملاتی متعددی تشکیل شده است. دسته‌های فروش و رسید معاملات، ثبت‌های عادی دفتری هستند که به ترتیب حساب‌های پرداختنی را در ستون بدهکار و درآمدهای فروش را در ستون بستانکار و سپس پول نقد را در ستون بدهکار و حساب‌های پرداختنی را در ستون بستانکار قرار می‌دهند. این‌ها اطلاعات‌ثبت‌‌شده‌ی فروش و وصول پول نقد حاصل از آن فروش هستند.

علاوه بر این، دسته‌بندی‌های معاملاتی دیگری نیز در چرخه‌ی فروش و وصول نقدی وجود دارند که شامل سودهای فروش و مستمری‌ها می‌شوند: قرار دادن سودهای فروش در ستون بدهکار، قرار دادن حساب‌های پرداختنی در ستون بستانکار، حذف کردن حساب‌های پرداختنی غیرقابل‌وصول از ستون بدهی‌ها (برای حساب‌های مشکوک مستمری را در ستون بدهکار و حساب‌های پرداختنی را در ستون بستانکار قرار دهید) و هزینه مطالبات مشکوک‌الوصول (برای حساب‌های مشکوک، هزینه مطالبات مشکوک‌الوصول را در ستون بدهکار و مستمری را در ستون بستانکار قرار دهید). ما در این جا بر ثبت‌های رایج‌ترِ دفتری تمرکز می‌کنیم.

نقش‌ مهم تجاری و اسناد مربوط

بسیاری از شرکت‌ها پروسه‌های داخلی متفاوتی را پیش گرفته و از روش‌های مبنی بر الکترونیک بیشتری استفاده می‌کنند. نمودار گردشی زیر یک پروسه‌ی تجاری عادی در چرخه‌ی فروش و وصولی‌های نقدی را نشان می‌دهد.

Sales and Collection Cycle

این پروسه معمولا زمانی شروع می‌شود که مشتری به شرکت رفته و سفارش فروش ثبت کند. بخش فروش اسناد را دریافت کرده و سفارش خریدی را آماده می‌کند که بعد از آن به بخش اعتباری فرستاده می‌شود تا از لحاظ اعتباری بررسی شود. به یاد داشته باشید که کارشناسان فروش این بررسی‌های اعتباری را انجام نمی‌دهند؛ زیرا جایگاه آنان به عنوان کارشناس فروش ممکن است بر تصمیماتشان درباره‌ی مشتریان تاثیر بگذارد. چنین چیزی تفکیک وظایف نام دارد.

زمانی که بخش اداری، مشتری و سفارش او را تایید کند، سفارش فروش به بخش حمل‌ونقل فرستاده شده و اسناد حمل، که به آن بارنامه یا راه‌نامه نیز گفته می‌شود، دریافت می‌کند. سپس سفارش فروش تایید‌شده و اسناد حمل به مسئول حساب‌های پرداختنی فرستاده شده و او نیز سیاهه فروش ایجاد کرده و ثبت دفتری آن را به انجام می‌رساند. در نهایت، زمانی که پول‌ نقد از مشتری دریافت شود، حسابداری یا خزانه بدهی را به پول نقد ثبت کرده و مقدار مانده در حساب‌های پرداختنی را حذف می‌کند.

کنترل‌های داخلی برای دسته‌های فروش معاملات

به یاد داشته باشید که برای دسته‌بندی‌های معاملات، 5 حکم قابل‌اجرا وجود دارد: جداسازی، دسته‌بندی، تکمیل‌سازی، رخداد، دقت. کنترل داخلی مربوط به حکم رخداد این است که هر معامله‌ی فروش توسط اسناد لازم مثل سفارش فروش تایید‌شده، اسناد حمل و سیاهه‌های فروش،‌ پشتیبانی شوند.

کنترل‌های داخلی دیگر شرکت شامل درخواست تایید برای فروش اجناس به مشتریان جدید، فرستادن صورت وضعیت‌های ماهانه به مشتریان، پیگیری جداگانه‌ی شکایات دریافت‌شده و بررسی گزارشات موارد خاص می‌شود؛ گزارشات موارد خاص نیز شامل معاملات فروش بزرگ و غیرعادی می‌شود.

در ارتباط با حکم تکمیل‌سازی، اسناد حمل معمولا به طور متوالی از پیش شماره‌گذاری می‌شوند؛ بنابراین، هر معامله‌ی تکرارشده یا از دست‌رفته کاملا توجیه می‌شود. فهمیدن اینکه آیا معاملات فروش واقعا رخ داده‌اند یا خیر نیازمند بررسی وارونه است. این به این معناست که حسابرس در ابتدا به دفتر کل/گزارش مالی نگاهی انداخته و سپس آن‌ها را تا رسیدن به اسناد منبع دنبال و پیگیری می‌کند تا ببیند که آیا واقعی هستند یا خیر. اگرچه، بررسی تکمیل‌سازی برعکس این است. حسابرس از اسناد منبع شروع کرده و تایید می‌کند که آیا تمام معاملات کاملا در دفتر کل ثبت شده‌اند یا خیر.

کنترل‌های داخلی برای رسیدهای پول‌ نقد

بعضی کنترل‌های داخلی برای دسته‌ی رسیدهای پول نقد شامل تفکیک وظایف بین مسئول پول نقد، مسئول ثبت و تلفیقات ماهانه‌ی بانک‌ها می‌شود. این دو کنترل عمدتا به حکم رخداد مربوط هستند. در ارتباط با حکم تکمیل‌سازی، صورت وضعیت‌های ماهیانه‌ی مشتری، کاربرد فاکتورهای واریز وجه، سیاهه‌برداری از پول نقد از قبل و تلفیق اسناد با فیش بانکی، کنترل‌های خوبی هستند.

تاییدات به عنوان بررسی جزئیات گزارش مالی

به یاد داشته باشید که بررسی‌های بسیار مهم از پروسه‌های تحلیلی مهم و بررسی جزئیات صورت وضعیت تشکیل می‌شوند. پروسه‌های تحلیلی شامل تجزیه و تحلیل روند و نسبت‌های مالی شده و برای حساب‌های پرداختنی نیز معمولا شامل تحلیل تعداد گردش حساب‌های پرداختنی یا تعداد روزهای فروش در حساب‌های پرداختنی و ارتباط آن‌ها با تعداد صنایع می‌شود. بررسی‌های جزئیات صورت وضعیت‌ها برای حساب‌های پرداختنی معمولا همان تاییدات بوده و شامل نامه‌های تاییدی می‌شوند که برای بررسی صحت و سقم گزارش مالی در دفتر کل فرستاده می‌شوند. دو نوع تایید وجود دارد: مثبت و منفی.

مثبت منفی
نوع الف نوع ب
چه صورت وضعیت صحیح باشد و چه نباشد، نیازمند پاسخ مشتریست از مشتری می‌خواهد که به مقدار بدهی اشاره کند (یعنی همان پر کردن جای خالی) از مشتری می‌خواهد که تنها اگر با مقدار ذکرشده در نامه مخالف است، پاسخ دهد
چه صورت وضعیت صحیح باشد و چه نباشد، نیازمند پاسخ مشتریست. روش رایج‌تری بوده و معمولا سرعت پاسخ بالاتری دارد کیفیت بیشتر، اما سرعت پاسخ کمتر کیفیت کمتر از تاییدات مثبت

روش سهام خزانه چیست؟

روش سهام خزانه راهی است که شرکت‌ها برای محاسبه‌ی تعداد سهام اضافی که می‌توانند از طریق اختیارات خرید سهام و ITM ایجاد شوند از آن استفاده می‌کنند. این سهام اضافی را می‌توان بعدها در محاسبه‌ی سود تقلیل‌یافته‌ی هر سهم (EPS) شرکت استفاده کرد. در روش سود خزانه فرض بر این است که درآمدی که شرکت از اختیارات ITM به دست می‌آورد، بعدها در بازخرید سهام عادی در بازار مورد استفاده قرار می‌گیرند. بازخرید این سهام آن‌ها را به سهام خزانه تبدیل کرده و دلیل این نام‌گذاری نیز همین است.

treasury stock method theme

در هنگام گزارش‌دهی صورت وضعیت‌های مالی باید به منظور مطابقت با اصول پذیرفته‌شده‌ی حسابداری (GAAP) در محاسبه‌ی سود تقلیل‌یافته‌ی هر سهم (EPS) شرکت،‌ از روش سهام خزانه استفاده کرد. سود هر سهم به دلیل حق خرید سهام و اختیارات ITM ، تقلیل‌ یافته که حق خرید سهام عادی بیشتر را با قیمتی توافقی که زیر قیمت فعلی بازار است به سهامداران خود می‌دهد.

به کارگیری روش سهام خزانه

روش سهام خزانه دارای فرضیات ثابت و معینی است. اول از همه، ‌این فرض وجود دارد که اختیارات و حق خرید سهام در ابتدای دوره‌ی گزارش‌دهی به کار گرفته شده و شرکت در طول این دوره از درآمدهای حاصل از آن برای خرید سهام عادی با قیمت متوسط در بازار استفاده می‌کند. این موضوع در فرمول روش سهام خزانه نشان داده شده است.

فرمول روش سهام خزانه

سهام بازخریدشده – سهام به کار گرفته شده = سهام اضافی در دست سهامدار

سهام اضافی در دست سهامدار = n – (n × K ÷ P)

سهام اضافی در دست سهامدار= n× (1 – K ÷ P)

که در آن:

N = سهام حاصل از اختیارات و حقوقی که به کار گرفته شده‌اند

K = قیمت متوسط سهام به کار گرفته‌شده

P = قیمت متوسط سهام برای این دوره

مثال

برای مثال، یک شرکت به طور کلی اختیارات و حق خرید را برای 15,000 سهام دارد. قیمت توافقی هر کدام از این‌ها 7 دلار است. اگرچه، قیمت متوسط بازار برای دوره‌ی گزارش‌دهی 10 دلار است. با فرض اینکه تمام اختیارات و حقوق به کار گرفته شده‌ باشند، ‌شرکت 105،000 دلار درآمد خواهد داشت (105,000 دلار = 7 دلار × 15,000). شرکت با استفاده از این درآمد می‌تواند 10,500 سهام با قیمت متوسط بازار بخرد (10,500 = 10 دلار ÷ 105,000 دلار). بنابراین، میزان خالص افزایش سهام در دست سهامداران برابر خواهد بود با: 4500 = 10,500 – 15,000.

این حاصل را می‌توان به سادگی از طریق فرمول قبلی که در بالا ارائه شده بود نیز به دست آورد. میزان اقزایش خالص سهام در دست سهامداران برابر است با: 4500 = (10 ÷ 7 – 1) ×15,000.

Treasury Stock Method Calculator Screenshot

 

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.