پیامدهای سقوط صرافی رمز ارز Mt Gox

Mt Gox یکی از صرافی‌‌های رمز ارز‌‌ دنیا، در سال 2014 هک شد و در این هک 850000 بیت کوین به سرقت رفت. از آن جایی که Mt Gox اولین و بزرگ‌‌ترین ورشکستگی تاریخ کریپتو را به نام خود زده است، مشکلات خاصی که پس از دادرسی این شرکت روی داده نیز جالب توجه به نظر می‌‌رسد. در ادامه به بررسی سقوط صرافی رمز ارز Mt Gox و پیامدهای آن طی سال‌های بعد پرداخته خواهد شد.

0 92

در آستانه‌‌ پنجمین سالگرد سقوط Mt Gox، خوب است اتفاقاتی که رخ داد را بازخوانی و چند مشکل کلیدی که از آن پس به وجود آمد را بررسی کنیم.

Mt Gox در جولای 2010 توسط یک مهندس فن‌‌آوری به نام جد مک کالب (Jed McCaleb) تاسیس شد. این شرکت یک پلتفرم صرافی بیت کوین در توکیو، ژاپن بود. Mt Gox قبل از سقوط آن در سال 2014، بزرگ‌‌ترین صرافی مبادله‌‌ بیت کوین در جهان بود و در سطح جهان 24700 مشتری داشت. در زمان اوج خود، 70 تا 80 درصد از کل تراکنش‌‌های بیت کوین در جهان را Mt Gox انجام می‌‌داد، 850000 بیت کوین در اختیار داشت که در زمان انتشار این مقاله، ارزش آن برابر با 4/28 میلیارد دلار استرالیا است.

از آن جایی که Mt Gox اولین و بزرگ‌‌ترین ورشکستگی تاریخ کریپتو را به نام خود ثبت کرده است، مشکلات خاصی که پس از دادرسی این شرکت روی داده نیز جالب توجه به نظر می‌‌رسد.

سقوط Mt Gox Mt Gox

در فوریه‌‌ی 2014، مارک کارپلز (Mark Karpeles) مدیر عامل Mt Gox چند فعالیت غیر طبیعی و متعاقبا توقف ناگهانی معاملات را گزارش کرد. مدتی بعد، کارپلز اعلام کرد Mt Gox هک شده و 850000 بیت کوین در صرافی ناپدید شده اند. از این تعداد تنها 200000 بیت کوین بازیابی شدند. همه می‌‌گفتند کارپلز مسئول این هک است. او هم اکنون در حال محاکمه برای دستکاری داده‌‌های موجود در صرافی است. دادگاه رای خود در این مورد را در 15 مارس 2019 اعلام می‌‌کند.

پس از خبرهایی که در فوریه‌‌ی 2014 اعلام شد، Mt Gox به دلیل ورشکستگی تحت حمایت قانون ژاپن در آمد. هر کدام از مال‌‌باختگان در ورشکستگی طلبکاران بدون وثیقه شدند و قاضی نوبواکی کوبایاشی (Nobuaki Kobayashi) مامور رسیدگی به این پرونده شد. در قانون ورشکستگی ژاپن، شکایت هر طلبکار بدون وثیقه بر اساس قیمت بیت کوین در بازار قبل از انحلال Mt Gox (یعنی در آوریل 2014) ارزش‌‌گذاری می‌‌شود. اگر قیمت بیت کوین در بازار در آن زمان کم باشد، تنها 400 میلیون دلار آمریکا به دست شاکیان می‌‌رسد؛ مبلغی که در مارس 2019 تقریبا 28/4 میلیارد دلار استرالیا ارزش دارد.

بین دسامبر 2017 و فوریه 2018، در زمان اوج قیمت بیت کوین، بیت کوین‌‌هایی به ارزش تقریبیِ 400 میلیون دلار آمریکا توسط متولیِ ورشکستگی به فروش رفت تا پول طلبکاران بدون وثیقه پرداخت شود. البته هنوز تعداد قابل توجهی بیت کوین وجود دارند که به فروش نرفته‌اند و ارزش تقریبی آن‌‌ها 2/1 میلیارد دلار آمریکا تخمین زده می‌‌شود. پس از فروش بیت کوین‌‌ها و پرداخت سرمایه‌‌های طلبکاران بدون وثیقه، مطابق قانون ورشکستگی استرالیا، قانون ورشکستگی ژاپن تمام سرمایه‌‌ی باقی‌‌مانده را بین سهام‌‌داران شرکتِ ورشکست‌‌شده تقسیم کرده و آن‌‌ها پرداخت‌‌ها را انجام می‌‌دهند. 88% از سهام Mt Gox در اختیار تیبانه (Tibanne) قرار دارد؛ یک شرکت ژاپنی که کاملا در اختیار مارک کارپلز قرار دارد؛ یعنی، 88% از بیت کوین‌‌های باقی‌‌مانده به آقای کارپلز می‌‌رسد!

روند جزایی اعاده‌‌ اعتبار

برای لغو این نتیجه‌‌ی ناعادلانه، تعداد زیادی از طلبکاران Mt Gox از دادگاه خواستند روند کار را به جای قانون ورشکستگی ژاپن، به قانون اعاده‌‌ی اعتبار ژاپن واگذار کند. در نتیجه، متولی ورشکستگی یعنی آقای کوبایاشی به متولی اعاده‌‌ی اعتبار تغییر یافت.

هدف اعاده‌‌ اعتبار جزایی این است که قرض‌‌های یک شرکت را از طریق یک برنامه‌‌ی اعاده‌‌ی اعتبار، پس بدهد. این برنامه باعث می‌‌شود شرکت به موجودیت خود ادامه دهد. یک برنامه‌‌ی اعاده‌‌ی اعتبار توسط یک شرکت غیر بدهکار یا متولی آن شرکت انتخاب می‌‌شود. سپس بین طلبکاران (نه سهام‌‌داران) به رای گذارده می‌‌شود. پس از رای آن‌‌ها، این برنامه به دادگاه تقدیم می‌‌شود. در بعضی مواقع، این کار مشابه قانون استرالیا است. در قانون اعاده‌‌ی اعتبار جزایی، بدهی‌‌های Mt Gox (که در فروش بیت کوین‌‌ها تسویه شده است) جوری پردخته می‌‌شود که طلبکاران (نه سهام‌‌داران) باقی‌‌مانده‌‌ بیت کوین را دریافت کنند. این نتیجه‌‌ای عادلانه‌‌تر برای مال‌‌باختگان است. انتظار می‌‌رود این روند تا 12 ماه آینده به پایان برسد.

جالب است بدانید این اولین بار در ژاپن است که یک شرکت ورشکسته با قانون اعاده‌‌ی اعتبار جزایی احیا می‌‌شود. بدون این که واقعا زندگی دوباره‌‌ی آن مد نظر باشد.

احزاب زیادی برنامه‌‌های پیشنهادی اعاده‌‌ی اعتبار را فرستاده اند، مانند یک شرکت تعاونی به نام Mt Gox Legal که 1000 نفر از طلبکاران Mt Gox در آن حضور دارند. برنامه‌‌ی اعاده‌‌ی اعتباری که این شرکت ارائه داده به این صورت است:

1- دارایی‌‌های باقی‌‌مانده به شکل فیات، بیت کوین و بیت کوین کش به تناسب، بین طلبکاران پخش شود و پس از آن، متولی هیچ بیت کوینی را خریدوفروش نکند.

2- مقادیر باقی‌‌مانده‌‌ی فیات، بیت کوین و بیت کوین کش به سهام‌‌داران Mt Gox اختصاص یابد.

3- آلتکوین‌‌هایی که به کلیدهای خصوصی Mt Gox افزوده شده اند باید به مزایده گذاشته شود.

4- اگر طلبکاری که هم بیت کوین و هم فیات طلب دارد، شکایت‌‌های هر کدام به طور جداگانه بررسی شود.

5- پرداخت‌‌های فی‌‌مابین باید در اولین فرصت به طلبکاران اختصاص یابد.

6- طلبکارانی که فیات طلب دارند، باید هم فرصت این را داشته باشند که پول را در حساب بانکی‌‌شان دریافت کنند هم فرصت این که آن پول را در حساب معاملاتی رمز ارز‌‌ خود، دریافت کنند.

7- طلبکارانی که بیت کوین طلب دارند باید هم فرصت این را داشته باشند که بیت کوین‌‌ها را در حساب معاملاتی خود دریافت کنند هم فرصت این که آن را در آدرس کیف پول خصوصی‌‌شان دریافت کنند.

8- تدارک لازم برای توزیع دارایی‌‌های دیگری که ممکن است توسط متولی بازیابی شوند در نظر گرفته شود.

پس از 12مین جلسه‌‌ای که طلبکاران داشتند، آخرین مهلت برای تایید پیشنهاد برنامه‌‌ی اعاده اعتبار 14 فوریه‌‌ی 2019 تعیین شد ولی اکنون این تاریخ به 26 آوریل 2019 تغییر کرده است.

اهمیت بررسی قانونی Mt Gox

در این بخش از قانون عدم قطعیت بسیار زیادی وجود دارد به همین دلیل، چرخش از روند بررسی ورشکستگی به روند اعاده‌‌ی اعتبار جزایی بسیار حائز اهمیت است. اول از همه، این واقعیت نشان می‌‌دهد که دادگاه ژاپن می‌‌خواهد شکایات رمز ارز‌‌ را به عنوان شکایات مشروع، تحت قوانین مختلف شناسایی کند. دومین دلیل، این است که این فرایند نشان می‌‌دهد که در ژاپن از کاربران رمز ارز‌‌ حمایت می‌‌شود؛ زیرا دادگاه ژاپن سعی دارد از قوانین سرسختِ موجود، بهترین کاربرد را برای اعاده‌‌ی اعتبار طلبکاران بیت کوین انتخاب کند. این پیشرفت یک گام مثبت در تنظیم مقررات رمز ارز‌‌ به شمار می‌‌آید و منجر به یک نتیجه‌‌ی عادلانه‌‌تر برای مال‌‌باختگان Mt Gox می‌‌شود.

تفسیر گزارش‌‌های تراکنش‌‌ها

Mt Gox

با توجه به این که Mt Gox در سال 2011 تقریبا 80% از بیت کوین‌‌های جهان را در اختیار داشته، ورشکستگی آن سوال‌‌هایی مبنی بر ردیابی تراکنش‌‌ها و مشکلات ضد پولشویی را به ذهن می‌‌آورد. در آستانه‌‌ی سقوط Mt Gox، آقای کیم نیلسون (Kim Nilsson) و شرکت ژاپنی سهام بلاکچین به نام ویزسک (Wizsec) با صرف زمان زیادی حجم عظیمی از تراکنش‌‌ها را ردیابی کرد تا بفهمد بیت کوین‌‌های گم‌‌شده‌‌ی Mt Gox به کجا فرستاده شده است و هم اکنون چه کسی آن‌‌ها را در اختیار دارد.

ویزسک فهمید که می‌‌تواند با محاسبه اختلاف بیت کوین‌‌های ارسالی و بیت کوین‌‌های خروجی، این مسئله را حل کند. Mt Gox که قبل از این متهم به افشای اطلاعات خود شده بود، از ارائه‌‌ی پایگاه داده‌‌ی خود سرباز زد. آقای نیلسون سعی کرد با داده‌‌های افشاشده‌‌ قبلی، تراکنش‌‌ها را بازسازی کند. ویزسک فهرستی از تمام تراکنش‌‌های بیت کوین که با Mt Gox در ارتباط بودند را استخراج کرد. به این ترتیب ویزسک توانست گردش کیف پول‌‌ها را بازسازی کند و رابطه‌‌ی پنهان بین کیف پول‌‌های مختلف را پیدا کند. پس از آن، ویزسک زمان نگهداری بیت کوین در Mt Gox را به این شکل بازسازی کرد:

Mt Gox

ویزسک پس از فروش Mt Gox در مارس 2011 دزدیده شدن 300000 بیت کوین را افشا کرد و شخص دزد، 3000 بیت کوین به کاشف این دزدی داد.

سرمایه‌‌های دزدیده‌‌شده در هک بزرگ Mt Gox ردیابی شدند و در شکل زیر قابل مشاهده اند: Mt Gox

آدرسی که در این هک استفاده شده با آدرس هک‌‌های بعدی یکسان است. بعد از جست‌‌وجو، معلوم شد که این دزدی‌‌ها توسط فردی به نام الکساندر وینیک (Alexander Vinnik) که خیلی‌‌ها معتقد بودند این نام جعلی است انجام شده است. این فرد به درخواست مقامات ایالات متحده، تا جولای 2017 در یونان بازداشت بود.

آقای وینیک تاجر رمز ارز‌‌ BTC-e بود و از آدرس‌‌های آن برای دزدیدن بیت کوین‌‌های Mt Gox استفاده می‌‌کرد. شرکت مادر BTC-e در بریتانیا قرار دارد و در سال 2018 نیز متهم به دزدی بیت کوین شد.

در حالی که فرانسه، آمریکا و روسیه به دنبال استرداد آقای وینیک بودند، او در یونان باقی ماند و پس از 80 روز اعتصاب غذا، آزاد شد.

نگاه رو به جلو

بعد از بررسی ارتباط پولشویی و این ورشکستگی که در بالا به آن پرداختیم، تاثیراتی که Mt Gox به جا گذاشته دارای نوسان بوده است:

1- جنبش Gox Rising که بروک پیرس (Brock Pierce) یکی از افراد پرحاشیه‌‌ی کریپتو رهبری می‌‌شد.

2- اختلاف بین بروک پیرس و مارک کارپلز که بر اساس نامه‌‌ای مبنی بر فروش سهم کارپلز از Mt Gox به پیرس ایجاد شد.

3- اختلاف بین Mt Gox و کوین لب، شرکت آمریکایی که هم اکنون بر اساس دادخواست کوبایاشی در حال بررسی است.

4- یک طلبکار از صرافی‌‌های جهانی که در Mt Gox بیت کوین نگه داشته بود، علیه این شرکت اقامه‌‌ی دعوی کرد. او در صرافی نیوزلندیِ Bitcoinica نیز بیت کوین نگه می‌‌داشت و این صرافی هم در سال 2012 با طلب 42 میلیون دلاری دچار ورشکستگی شد.

یک نکته‌‌ی بسیار جالب در مورد انحلال Mt Gox این است که مقامات و آژانس‌‌های معمولی پولشویی در تحقیقات اولیه هیچ نقشی نداشتند. این کار توسط بخش خصوصی و بر پایه‌‌ی ذات بلاکچین انجام گرفت. صرف نظر از نتیجه‌‌ی کار، مورد Mt Gox نشان می‌‌دهد که پولشویی در یک بلاکچین عمومی اصلا کار آسانی نیست.

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.