هزینه فرصت از دست رفته (opportunity cost) چیست؟

یکی از اصطلاحاتی که در دنیای اقتصاد به کار برده می‌شود، هزینه فرصت از دست رفته است. هر بار که تصمیمی می‌گیرید، بدان معناست که یکی از گزینه های ممکن را انتخاب و از بقیه فرصت ها و گزینه ها دست می‌کشید. بنابراین هر تصمیمی، هزینه فرصت دارد. در زمینه سرمایه گذاری و انجام معاملات، شما باید آنچه را که در یک معامله به دست می‌آورید و همچنین آنچه که در اثر انتخاب یک معامله از آن دست می‌کشید تجزیه و تحلیل کنید. در این مطلب به بررسی مفهوم هزینه فرصت، انواع و همچنین جنبه‌های مختلف آن می‌پردازیم.

0 4,276

اساسی‌ترین تعریف هزینه فرصت از دست رفته به هزینه‌ای برمی‌گردد که اگر انتخاب فعلی را انجام نمی‌دادید، می‌توانستید با آن چیز دیگری به دست آورید. بعضی از اقتصاددانان تمایل دارند که هزینه فرصت از دست رفته را به دو بخش آشکار و پنهان تقسیم کنند.

هزینه‌فرصت از دست رفته آشکار چیست؟

اگر صاحب یک رستوران هستید و مورد جدیدی را به منوی آن اضافه کنید که ۳۰ دلار به خاطر حق‌الزحمه آن، مواد غذایی، برق و آب نیاز داشته باشد، هزینه فرصت از دست رفته آشکار شما چیزی است که می‌توانستید با این ۳۰ دلار انجام دهید. اگر تصمیم می‌گرفتید غذای جدید را به منو اضافه نکنید، می‌توانستید این هزینه را به خیریه اهدا کنید، برای خودتان لباس بخرید، و یا اینکه غذای جدید دیگری را به منو اضافه کنید.

هزینه‌فرصت از دست رفته پنهان چیست؟

اگر خانه دومی دارید که از آن به عنوان محل تعطیلات استفاده می‌کنید، هزینه فرصت از دست رفته پنهان برابر با درآمد حاصل از اجاره‌ای است که می‌توانستید در صورت اجاره دادن آن به دست آورید و به جای استفاده کردن آن برای خانواده خودتان، چک‌های ماهیانه اجاره را دریافت می‌کردید.

فراتر از کسب و کار

اگرچه مفهوم هزینه فرصت از دست رفته عمیقا در علوم اقتصادی و مالی ریشه دارد، اما هزینه‌های فرصت باید مبتنی بر احساسات و ارزش‌های شخصی خودتان باشند. برای مثال، اگر آشپزی را دوست دارید، نباید صرفا به دلیل در آمد بالای دکترها، آشپزی را کنار بگذارید و دکتر شوید.

به علاوه، اگر به همه گزینه های محتمل و تمام تصمیمات ممکن فکر کنید، ممکن است خود را به مرز جنون بکشانید. اگر به آن مهمانی که همسرتان را در آن دیدید، قدم نمی‌گذاشتید چه می‌شد؟ اگر وارد آن معامله مالی می‌شدید که بعدا کلاهبرداری از آب درآمد چه می‌شد؟ و اگر به دانشگاه استنفورد می‌رفتید و با دو میلیاردر کنونی در عرصه فناوری دوست می‌شدید چه می‌شد؟ فکر کردن به و تجزیه و تحلیل همه چیزهایی که می‌توانستند رخ دهند ممکن است شما را سردرگم کند؛ بنابراین اینکه در تصمیمات خود مصمم باشید یک مزیت بزرگ برای شما خواهد بود.

هدف از مطالعه مفهوم هزینه فرصت از دست رفته این نیست که به طور مرتب تصمیم خود را عوض کنید. حتی انجام ندادن هیچکاری در ذات خود تصمیمی است که هزینه فرصت خاص خود را دارد.

هزینه‌فرصت از دست رفته و تجزیه و تحلیل تجاری

ما در جهانی محدود زندگی می‌کنیم و نمی‌توانیم در آنِ واحد در دو مکان باشیم. این نکته بدین معنی است که اگر امشب رستورانی را برای خوردن شام انتخاب کنید، نمی‌توانید همزمان در رستوران دیگری هم شام بخورید و باید یک گزینه را انتخاب کنید. برای گرفتن این تصمیم باید مواردی را سبک و سنگین کنید که شامل مسافت نسبی و زمان مورد نیاز برای رسیدن به ساختمان مورد نظر، قیمت غذاها در منوی هر کدام از رستوران‌ها، میزان خدمات، نوع غذاها و سرعت آوردن غذاها می‌شود.

در واقع همین حالا که شما در حال خواندن این مقاله هستید؛ می‌توانستید به جای این کار، فوتبال بازی کنید، چیزی بنویسید، ورزش کنید، در یک موسسه خیریه غذارسانی به فقراء خدمت کنید، یک مهارت جدید یاد بگیرید، و یا اینکه سوار یک هواپیما یا اتوبوس شوید و به جای دیگری سفر کنید.

زندگی شما برآیند تصمیمات گذشته خودتان است. این تعریف ساده هزینه فرصت از دست رفته است. این مسئله بسیار ساده است اما اقتصاددانان عادت دارند آن را پیچیده کنند. تمام کاری که باید بکنید این است که از خودتان بپرسید:

  • اگر شرکت والت دیزنی (Walt Disney) هیچ موقع انیمیشن‌ تولید نمی‌کرد چه می‌شد؟
  • اگر التون جان (Elton John) هیچوقت آهنگ نمی‌نوشت چه می‌شد؟
  • اگر وارن بافت (Warren Buffett) زمان اخراج شدنش از هاروارد از همه چیز دست برمی‌داشت چه می‌شد؟
  • اگر توماس ادیسون (Thomas Edison) کار بر روی لامپ‌ها را بعد از چند هزار بار شکست اولش متوقف می‌کرد چه می‌شد؟
  • اگر مایکل جردن (Michael Jordan) بعد از کنار گذاشته شدن از تیم مدرسه، دیگر بسکتبال بازی نمی‌کرد چه می‌شد؟
  • اگر استیو جابز (Steve Jobs) دیگر به شرکت اپل (Apple) برنمی‌گشت تا احیای آنرا را رهبری کند و آینده فناوری را به شکلی بنیادین تغییر دهد چه می‌شد؟

همه زندگی هزینه فرصت از دست رفته است. نمی‌توانید از آن فرار کنید، پس آن را قبول کنید، بهترین استفاده را از آن ببرید و به جلو پیش بروید.

منبع

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.