هزینه‌ یابی سفارش کار چیست؟

هزینه یابی سفارش کار و هزینه یابی مرحله‌ای، دو نوع سیستم محاسبه هزینه در حسابداری مدیریتی هستند. در این بخش از واژه نامه حسابداری، به بررسی این دو نوع هزینه یابی، مقایسه این دو مدل، هزینه‌ یابی واقعی (نوعی از هزینه‌ یابی سفارش کار) و هزینه یابی معمولی پرداخته می‌شود.

0 1,659

در حسابداری مدیریتی، دو نوع نظام برآورد هزینه برای انتساب قیمت به محصولات یا خدمات ارائه شده توسط شرکت وجود دارد: هزینه‌ یابی سفارش کار (job order costing) و هزینه‌ یابی مرحله‌ای (process costing). هزینه‌ یابی سفارش کار در موقعیت‌هایی استفاده می‌گردد که شرکت کاری سفارشی یا منحصر به فرد برای مشتریان خود انجام داده باشد. با هر مشتری به شکلی متفاوت رفتار شده و محصولات با هدف پاسخگویی به نیازهای فردی به آن‌ها ارائه می‌گردد.

هزینه‌ یابی سفارش کار چیست؟
هزینه‌ یابی سفارش کار

مقایسه هزینه‌ یابی سفارش کار و هزینه‌ یابی مرحله‌ای

به عنوان مثال، شرکت‌های حقوقی و حسابداری از هزینه‌ یابی سفارش کار استفاده می‌کنند، چرا که هر مشتری متفاوت و منحصر به فرد است.

از سوی دیگر، هزینه‌ یابی مرحله‌ای از سوی شرکت‌هایی مورد استفاده قرار می‌گیرد که محصولات استانداردتری ارائه می‌کنند. مهم نیست که مشتری چه کسی باشد، همه محصولاتی با کیفیت مشابه را دریافت می‌کنند.

به عنوان مثال، کوکا کولا ممکن است از هزینه‌ یابی مرحله‌ای جهت ردیابی هزینه‌های نوشیدنی‌های خود استفاده کند. در هزینه‌ یابی سفارش کار، شرکت هزینه‌های مستقیم مواد، نیروی کار و سربار تولید را جهت تعیین بهای اقلام تولیدی ردیابی می‌کند.

هزینه‌ یابی واقعی (نوعی از هزینه‌ یابی سفارش کار)

یکی از روش‌های هزینه‌ یابی سفارش کار، هزینه‌ یابی واقعی نام دارد. همانند نام خود، هزینه‌ یابی سفارش کار یک نظام برآورد هزینه است که هزینه‌های مستقیم و غیر مستقیم را تا موضوع هدف، با استفاده از هزینه‌های واقعی وارده در کار ردیابی می‌کند.

هرچند نظام هزینه‌ یابی واقعی، سیستم بسیار ساده‌تری دارد، اما در موقعیت‌های حقیقی زیادی آنرا نمی‌بینیم. از آنجایی که تا مدت ها پس از تکمیل کار، هزینه های واقعی مشخص نمی شوند، امکان تعیین به موقع این هزینه‌ها وجود ندارد.

هزینه‌ یابی عادی

به دلیل مشکلات موجود در استفاده کاربردی از هزینه‌ یابی حقیقی، بسیاری از شرکت‌ها از یک سیستم برآورد هزینه‌ نرمال جهت دستیابی به تخمینی نزدیک به هزینه‌ها و خصوصا هزینه‌های سربار تولید، در زمانی مناسب‌تر استفاده می‌کنند. دستیابی به هزینه‌های مستقیم مواد اولیه و هزینه‌های مستقیم نیروی کار، به دلیل در دسترس بودن مستقیم فرم‌های خرید مواد و جداول زمانی کارگران بسیار آسان‌تر است، در صورتی که هزینه‌های سربار تولید در تعیین هزینه‌های واقعی سختی‌هایی را ایجاد می‌کنند.

به دلیل نیاز به دسترسی سریع به هزینه‌های کار، بسیاری از شرکت‌ها از یک نرخ سربار از پیش تعیین شده/بودجه شده جهت تخمین هزینه‌های سربار تولید استفاده می‌کنند.

نرخ‌های از پیش تعیین شده عموما از اعمال هزینه‌های سربار بر مبنای ساعات کار کارگران یا ماشین‌آلات توسط شرکت اخد می‌گردند. این به این معنا است که شرکت برای تخمین منطقی هزینه‌های سربار تولید از ساعات کار کارگران یا ماشین‌آلات (به عنوان مثال محرک اصلی قیمت) استفاده می‌کند.

فرمول تعیین این نرخ سربار

نرخ سربار = سربار تخمینی تولید ÷ پایه تخصیص قیمت تخمینی

پایه تخصیص قیمت تخمینی، به ساعات کار تخمینی ماشین‌آلات یا کارگران (بسته به این که شرکت از کدام یک برای تخمین سربار خود استفاده می‌کند) اشاره دارد.

مثال‌هایی از محاسبه نرخ سربار

شرکت الف پیش‌بینی می‌کند که در سال جاری، ۷۵۰۰۰ ساعت کار ماشین‌آلات داشته و متحمل ۴۵۰۰۰۰ دلار هزینه سربار تولید گردد. این شرکت هزینه‌های سربار را بر مبنای ساعت کار ماشین‌آلات اعمال می‌کند.

این به این معنا است که شرکت به ازای هر یک ساعت کار ماشین‌آلات، ۶ دلار سربار تولید پیش‌بینی می‌کند. بنابراین اگر شرکت ۵۰۰۰ ساعت کار ماشین‌آلات داشته باشد، هزینه سربار تولید معادل ۳۰۰۰۰ دلار خواهد بود.

نقش موجودی کار در حال انجام

حساب دارایی موجودی کار در حال انجام به این معنا است که بهای واقعی مواد مستقیم، بهای واقعی نیروی کار و هزینه‌های سربار تولید با هدف تعیین بهای اقلام تولیدی ثبت می‌گردند. این موضوع آشکارا از طریق یک حساب خزانه موجودی کار در حال انجام قابل مشاهده است.

حساب خزانه به شکل زیر است:

تراز اولیه الف
مواد مستقیم ب
نیروی کار مستقیم ج و بهای اقلام تولیدی
سربار تولید (تخمینی) د
تراز پایانی ه

بهای اقلام تولیدی در بخش اعتباری حساب خزانه وجود دارد. با دانستن تراز آغازین و پایان حساب موجودی علاوه بر هزینه مواد مستقیم و هزینه نیروی کار مستقیم و هزینه سربار تولید، بهای اقلام تولیدی قابل محاسبه است.

در یک حساب خزانه تولید جداگانه می‌توانید مقدار تخمینی هزینه سربار با مقدار واقعی سربار تولید را به منظور یافتن مغایرت‌های قابل توجه مقایسه کنید.

کسر و اضافه جذب سربار تخمینی

از آن‌جایی که سربار از پیش تعیین شده‌ای که توسط شرکت‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد تنها بر مبنای تخمین استوار است، هزینه‌ واقعی سربار متحمل شده طی یک سال ممکن است بالاتر یا پایین‌تر از میزان تخمینی باشد که به آن «کسر یا اضافه جذب سربار» گفته می‌شود.

زمانی که کسر جذب سربار وجود داشته باشد، تخمین هزینه سربار تولید کمتر از واقعیت بوده و نیاز به تعدیل افزایشی حساب موجودی و یا مخارج، بسته به روش مورد استفاده کارخانه وجود دارد.

در مقابل، زمانی که اضافه جذب سربار وجود داشته باشد، تخمین هزینه سربار بیش‌تر از واقعیت بوده و بنابراین نیاز به تعدیل کاهشی موجودی و یا مخارج است. دو روش برای تعدیل مقادیر کسر و اضافه جذب وجود دارد.

روش اول روش دوم
فرآیند بهای اقلام فروخته شده به میزان مغایرت کاهش داده می‌شود مغایرت به تناسب بین موجودی کار در حال انجام، موجودی اقلام تکمیل شده و بهای اقلام فروخته شده تقسیم می‌گردد
کثرت استفاده استفاده از آن رایج‌تر است کم تر رایج است
ورودی ژورنال:

موقعیتی که در آن هزینه سربار تولید ۱۰٬۰۰۰ تا بیشتر تخمین زده شده است

بد. سربار تولید: ۱۰٬۰۰۰

بس. هزینه کالای فروخته شده: ۱۰٬۰۰۰

بد. سربار تولید: ۱۰٬۰۰۰

بس. بهای اقلام فروخته شده: x/۱۰٬۰۰۰

بس. موجودی کار در جریان: y/۱۰٬۰۰۰

بس. موجودی کالای تکمیل شده: z/۱۰٬۰۰۰

مقادیر x، y و z به شرکت بستگی دارند.

منبع

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.