نرخ بازده حسابداری و تقلب در حسابرسی

در این بخش از واژه نامه حسابداری، مفاهیم نرخ بازده حسابداری و تقلب در حسابرسی معرفی می‌شوند. ابتدا به بررسی نرخ بازده حسابداری، فرمول، مولفه‌ها و مثال‌های آن و در بخش دوم به تقلب در حسابرسی، انواع آن و نقش حسابرس در تشخیص آن پرداخته می‌شود.

0 248

نرخ بازده حسابداری (ARR) چیست؟

نرخ بازده حسابداری (ARR) برابر با میانگین درآمد خالص تولیدشده توسط یک دارایی تقسیم بر میانگین هزینه‌ سرمایه‌ آن است که به عنوان یک درصد سالیانه بیان می‌شود. این نرخ فرمولی‌ست که برای تصمیم‌گیری‌ در زمینه‌ی بودجه‌بندی سرمایه استفاده می‌شود. برای مثال، این نرخ در تصمیم‌گیری برای ادامه دادن یا ندادن یک سرمایه‌گذاری (پروژه، مالکیت و غیره) بر اساس آینده‌ی درآمدهای خالص مورد انتظار در مقایسه با هزینه‌ سرمایه به کار می‌رود.

فرمول نرخ بازده حسابداری (ARR)

فرمول نرخ بازده حسابداری (ARR) به شکل زیر است:

میانگین سرمایه‌گذاری ÷ میانگین سود سالانه = نرخ بازده حسابداری

که در آن:

2 ÷ (ارزش دفتری در پایان عمر مفید + ارزش دفتری در سال اول) = میانگین سرمایه‌گذاری

تعداد سال‌ها ÷ کل سود دوره‌ی سرمایه‌گذاری = میانگین سود سالانه

مولفه‌های نرخ بازده حسابداری (ARR)

اگر ARR برابر با پنج درصد شود، به این معناست که پروژه به ازای هر دلاری که در هر سال سرمایه‌گذاری می‌شود، 5 سِنت کسب می‌کند.

از لحاظ تصمیم‌گیری، اگر ARR برابر با یا بیشتر از نرخ بازده مورد نیاز شود،‌ پروژه قابل‌قبول است؛ زیرا در این صورت، شرکت حداقل نرخ بازده مورد نیاز را کسب می‌کند.

اگر ARR کمتر از نرخ بازده مورد نیاز شود، بهتر است که پروژه رد شود. بنابراین، هر چه ARR بیشتر باشد، سرمایه‌گذاری سودآورتر است.

نرخ بازده حسابداری (ARR)

مثال 1
شرکت XYZ قصد دارد روی ماشین‌آلات جدید سرمایه گذاری کند تا آن‌ها را جایگزین ماشین‌آلات معیوب فعلی کند. ماشین‌آلات جدید که 420,000 دلار هزینه می‌برد،‌ درآمد سالانه را تا 200,000 دلار و هزینه‌های سالانه را تا 50,000 دلار بالا خواهد برد. عمر مفید این ماشین‌آلات 12 سال و ارزش اسقاطی آن‌ها صفر برآورد شده است.
• هزینه‌ی استهلاکی هر سال را حساب کنید:
35,000 دلار = 12 ÷ 420,000 دلار
• میانگین سود سالانه را حساب کنید:
115,000 دلار = (35,000 دلار + 50,000 دلار) – 200,000 دلار
• از فرمول نرخ بازده حسابداری (ARR) استفاده کنید:
27.4% = 420,000 دلار ÷ 115,000 دلار = فرمول نرخ بازده حسابداری
بنابراین، این به این معناست که به ازای هر یک دلاری که سرمایه‌گذاری شود، سودی حدود 27 سِنت کسب خواهد شد.

نرخ بازده حسابداری (ARR)

مثال 2
شرکت XYZ به فکر سرمایه‌گذاری در پروژه‌ای‌ست که مبلغ 100,000 دلار را به عنوان سرمایه‌گذاری اولیه برای ماشین‌آلات درخواست می‌کند. این شرکت در دو سال اول 20,000 دلار،‌ در سال سوم و چهارم 10,000 دلار و در سال پنجم 30,000 دلار درآمد خالص خواهد داشت. در نهایت، ارزش اقساطی این ماشین‌آلات نیز 25,000 دلار خواهد بود.

قدم اول: میانگین سود سالانه را حساب کنید.

دلار
درآمد خالص، سال‌های اول و دوم

(2 × 20,000)

40,000
درآمد خالص، سال‌های سوم و چهارم

(2 × 10,000)

20,000
درآمد خالص، سال پنجم 30,000
کمتر: استهلاک

(25,000 – 100,000)

(75,000)
کل سود پروژه 15,000
میانگین سود سالانه

(5 ÷ 15,000)

3000

 

قدم دوم: میانگین سرمایه‌گذاری را حساب کنید.

62,500 دلار = 2 ÷ (25,000 دلار + 100,000 دلار) = میانگین سرمایه‌گذاری

قدم سوم: سود را بر هزینه تقسیم کنید.

4.8% = 63,500 ÷ 3000 = نرخ بازده حسابداری

تقلب در حسابرسی چیست؟

حسابرسان علاوه بر نقش اصلی خود، باید احتمال وقوع تقلب در حسابرسی (audit fraud) را نیز بر حسب استانداردهای حسابرسی در کشورهای مختلف سراسر جهان در نظر بگیرند.

مسئولیت اصلی پیشگیری و تشخیص این تقلب بر عهده‌ی ناظران بر سازمان (یعنی همان هیئت مدیره) و مدیریت (صاحب کار) است. در اصل، تاکید موکد داشتن بر پیشگیری از تقلب از وظایف مدیریت بوده و می‌تواند فرصت انجام جرایم شرکتی را به شدت کاهش دهد.

What is ARR
What is ARR

نقش حسابرس، هدایت حسابرسی در مسیر دست یافتن به تضمین معقولی‌ست که طبق آن صورت وضعیت‌های مالی به طور کلی باید فاقد هرگونه تحریف عمده باشند؛ چه این تحریف‌ها در اثر تقلب و چه در اثر اشتباه به وجود آمده باشند. تفاوت میان تقلب و اشتباه مسئله‌ای مرتبط با قصد و عمد است. اشتباهات عمدی، تقلب و اشتباهات غیرعمدی تنها اشتباه هستند.

دو نوع تقلب در حسابرسی

اختلاس دارایی

 

گزارش‌دهی مالی متقلبانه
معمولا کارمندان سطح پایین‌تر مرتکب آن می‌شوند

 

معمولا مدیران ارشد (CEO، CFO، COO) مرتکب آن می‌شوند
بر ضد سازمان‌ها انجام می‌شود

 

توسط سازمان‌ها انجام می‌شود
به فرد/کارمند سود می‌رساند

 

به سازمان/شرکت سود می‌رساند
حسابرسان به آن اهمیتی نمی‌دهند حسابرسان بسیار نگران آن هستند

 

 

مثلث تقلب در حسابرسی

مثلث تقلب (Fraud Triangle) به شرایط موجود در زمان وقوع تحریفات عمده بر اثر تقلب اشاره می‌کند.

What is ARR
What is ARR

انگیزه‌ها/سختی‌ها

  • عموما به سختی‌های بسیاری که یک شرکت برای برآورده ساختن انتظارات سرمایه‌گذاران یا تحلیل‌گران متحمل آن‌ها می‌شود، اشاره می‌کند.
  • اختیارات خرید سهام و سودهای اضافی مبنی بر درآمد خالص مثال‌هایی از این انگیزه‌ها و/یا سختی‌ها هستند.

فرصت‌هایی برای تقلب

  • نظارت‌ بی‌سرانجام – مثل زمانی که هیئت مدیره‌ به سیاست‌ها و قوانین اخلاقی پایبند نیست.
  • حسابداری شامل برآوردها/قضاوت‌های مهم نیز می‌شود.

مشکلات بالقوه‌ای که در اثر نگرش‌ها/توجیهات عقلانی به وجود می‌آیند

  • مدیریت دارای پشتکاری قوی و اندیشه‌ای ریسک‌پذیر بوده و پیش‌بینی‌های بسیار دور از واقعیتی دارد که باید آن‌ها را برآورده سازد.
  • پایبندی به مسائل اخلاقی در راس کار ضعیف بوده و در نتیجه به مرتکبان امکان توجیه اعمالشان را می‌دهد.

نقش حسابرس

هنگامی که حسابرس در حال بررسی احتمال وقوع تقلب در حسابرسی باشد، بر پروسه‌های ارزیابی ریسک‌ در مرحله‌ی برنامه‌ریزی تمرکز می‌کند. به یاد داشته باشید که حسابرسان باید نگرشی از تردید حرفه‌ای را برای خود حفظ کنند. یکی از مسئولیت‌های حسابرس پرس‌وجو از مدیریت و کمیته‌ی حسابرسی است تا بداند آیا آن‌ها شرایطی نامعمول یا کارمندی را می‌شناسند که رفتاری عجیب داشته باشد یا خیر؛ زیرا پیشگیری و تشخیص تقلب تماما مسئولیت آن‌هاست.

تقلب تنها به یافتن معاملات یا روابط عجیب در اعداد دفتر مربوط نیست، بلکه به بررسی الگوهای رفتاری عمومی کارمندان و هرنوع سختی مالی و غیرمالی که ممکن است در آن زمان از آن رنج ببرند نیز مربوط می‌شود.

علاوه بر این، حسابرس، مثلث تقلب را در نظر داشته و به دنبال عوامل ریسک تقلب (علائم خطر) می‌گردد که نشان‌دهنده‌ی انگیزه/سختی برای ارتکاب تقلب باشند. در نهایت، حسابرسان در مرحله‌ی برنامه‌ریزی به منظور جستجوی هر گونه الگوی غیرمعمول یا نتایج غیرمنتظره در ارتباط با داده‌های سال/صنعت قبل، نسبت و تحلیل‌های روند را به کار می‌گیرند.

پاسخ حسابرسان به ریسک‌ بروز تقلب در حسابرسی

اعمال یک حسابرس در پاسخ به تقلب بالقوه را می‌توان به یک پاسخ کلی (در سطح صورت وضعیت مالی) و سپس یک پاسخ جزئی (در سطح اظهار/ اقلام خاص موجود) تقسیم کرد.

شرکت حسابداری در برخورد با ریسک‌ بروز تقلب قابل‌توجه، مشارکت و افزایش نظارت بر کارمندان سطح پایین‌تر را به کارمندان حسابرسی باتجربه‌تر واگذار می‌کند. حسابرس همچنین سیاست‌ها و گزینه‌‌های حسابداری متقاضی را به طور دقیق در نظر گرفته تا مقبولیت آن‌‌ها را تایید کند. در نهایت، حسابرسان ممکن است پروسه‌های ناگهانی و غیرمنتظره به کار گیرند تا ارزش‌های موجود در صورت‌ وضعیت‌های مالی را تایید کنند؛‌ برای مثال، به طور غیرمنتظره و بدون اطلاع در حساب موجودی متقاضیان ظاهر می‌شوند.

حسابرسان در مرحله‌ای جزئی‌تر تلاش می‌کنند تا مدارک قابل‌اعتماد بیشتری را از طریق اعتماد بر مدارک مستند، و نه مدارک شفاهی و بصری، جمع‌آوری کنند. علاوه بر این، آن‌ها تلاش می‌کنند تا مدارک بیشتری را از گروه‌های واسطه، علاوه بر متقاضیان، جمع‌آوری کنند. حسابرسان همچنین ممکن است با افزایش اندازه‌ی نمونه‌ و اجرای پروسه‌ها در زمانی نزدیک به پایان سال (تنوع در زمان‌بندی پروسه‌ی حسابرسی)، وسعت پروسه‌های خود را تغییر دهند تا ارزش‌ها را اثبات کنند.

اکنون می‌توانیم بفهمیم که چرا مرحله‌ی برنامه‌ریزی یک حسابرسی بسیار مهم است. حیطه‌ی کار حسابرسی بر اساس عوامل مختلف، تغییرات قابل‌ملاحظه‌ای خواهد داشت؛ این عوامل عبارتند از: متقاضی، میزان ریسک ذاتی متقاضی و میزان ریسک حسابرسی که حسابرسان قدرت تحمل آن را خواهند داشت. حسابرسان می‌توانند با یک برنامه‌ریزی موثر، اجرای صحیح و نگرشی باتردید، بیشتر تقلب‌هایی که رخ می‌دهند را کشف و آشکار کنند.

 

 

 

 

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.