تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی

کار با حساب‌های دریافتنی و پرداختنی می‌تواند افراد را سردرگم کند و تشخیص اشتباه می‌‌تواند به عدم تعادل در معادلات حسابداری منتهی شود و به صورت‌‌های مالی (Financial Statements) راه ‌‌یابد. از این رو، تشخیص درست این حساب‌ها از اهمیت زیادی برخوردار است. در این مقاله، تعریف دقیقی از این حساب‌ها ارائه و نحوه ثبت دفتری آن‌ها آموزش داده شده است. همچنین تخفیف‌های حساب‌های دریافتنی و پرداختنی باهم مقایسه شده‌اند.

0 846

در حسابداری، گاهی اوقات در هنگام کار کردن میان حساب های پرداختنی و حساب های دریافتنی دچار سردرگمی می‌‌شوید. این دو نوع حساب از لحاظ ثبت جزئیات بسیار مشابه‌‌ هستند، اما تشخیص دادن آن‌ها از هم بسیار حائز اهمیت است، چرا که یکی از آن‌ها به عنوان دارایی و دیگری به عنوان بدهی محسوب می‌‌شود. تشخیص اشتباه این حساب‌ها می‌‌تواند به عدم تعادل در معادلات حسابداری منتهی شود که به درون صورت‌‌های مالی (Financial Statements) راه می‌‌یابند.

درک اهمیت متعادل کردن دارایی‌‌ها و بدهی‌‌ها و حقوق صاحبان سهام (Stockholders’ Equity) در حسابداری بسیار مهم است. اهمیت تراز مالی را می‌‌توان با استفاده از یک معادله‌‌ی اصولی حسابداری بهتر توضیح داد: دارایی‌‌ها (Assets) = بدهی‌‌ها (Liabilities) + حقوق صاحبان سهام. همچنین می‌‌توان برای به دست آوردن اولویت‌های مختلف این معادله را به صورت‌‌های دیگر هم نوشت.

تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی
تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی

حساب‌‌های پرداختنی چه هستند؟

حساب‌‌ پرداختنی (Accounts Payable) یک بدهی جاری (Current Liability) است که حساب‌‌ پول‌‌هایی را نگه می‌‌دارد که باید به یک شخص ثالث پرداخت کنید. اشخاص ثالث می‌‌توانند بانک‌‌ها، شرکت‌‌ها و یا حتی افرادی باشند که از آن‌ها پول قرض کرده‌‌اید. یک مثال رایج از حساب‌‌های پرداختنی حساب‌‌ رهن‌‌ها است. زمانی که برای یک رهن (Mortgage) پول قرض می‌‌کنید، قراردادی را امضاء می‌‌کنید که شما را ملزم‌‌ می‌‌کند پول دریافتنی را در یک دوره‌‌ی زمانی و طی چندین قسط پرداخت ‌‌کنید.

حساب‌‌های دریافتنی چه هستند؟

حساب‌‌ دریافتنی (Accounts Receivable) یک دارایی جاری (Current Asset) است که حساب پول‌‌هایی را نگه‌‌ می‌‌دارد که اشخاص ثالث باید به شما پرداخت کنند. همانطور که گفته شد، این اشخاص ثالث می‌‌توانند بانک‌‌ها، شرکت‌‌ها و یا حتی افرادی باشند که از شما پول قرض گرفته‌‌اند. یک مثال رایج از حساب‌‌های دریافتنی بهره‌‌ی دریافتنی (Interest Receivable) است که افراد معمولا از سرمایه‌‌گذاری یا گذاشتن پول در حساب‌‌های پس‌‌انداز درآمدزا دریافت می‌‌کنند.

چگونگی ثبت حساب‌‌های پرداختنی

در حسابداری، موقعیت‌های زیادی وجود دارند که شرکت‌‌ها اقلام موردنیاز خود را به صورت حسابی (غیرنقدی) خریداری می‌‌کنند. زمانی که اصطلاح “علی‌‌الحساب” را می‌‌بینید، باید به صورت خودکار یاد این نکته بیافتید که معامله‌‌ای در حال اتفاق افتادن است که در آن پول نقدی وجود ندارد. بهترین راه توضیح این مسئله از طریق یک مثال است. در روز ۱ ژوئن سال ۲۰۱۷، شرکت CFI به مبلغ ۱۰۰۰ دلار و به صورت علی‌‌الحساب تجهیزات کامپیوتری از شرکت LED خریداری کرد. این یعنی حساب دارایی‌‌ها به میزان تجهیزات کامپیوتری افزایش یافت و همچنین حساب بدهی‌‌ها، یعنی حساب‌‌های پرداختنی، به همان مبلغ ۱۰۰۰ دلار بیشتر شد. این مسئله در یک ثبت دفتری به این شیوه وارد می‌شود:

 

تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی

چگونگی ثبت حساب‌‌های دریافتنی

از سوی دیگر، مواقعی وجود دارد که یک شرکت، کالاها یا خدمات خود را به صورت علی‌‌الحساب می‌‌فروشد. همانطور که گفته شود، این یعنی معامله‌‌ای در کار است که پول نقدی در آن وجود ندارد. در اینجا مثال دیگری را می‌‌بینیم تا به توضیح چگونگی آن کمک کند. در روز ۲ ژوئن سال ۲۰۱۷، شرکت CFI تجهیزات اداری به مبلغ ۳۰۰ دلار و به صورت علی‌‌الحساب به شرکت Price فروخت. در این معامله، حساب‌‌های دریافتنی ما به مبلغ ۳۰۰ دلار افزایش یافته است و حساب تجهیزات اداری‌‌مان ۳۰۰ دلار کاهش داشته است. این مسئله در یک ثبت دفتری به این شیوه وارد می‌شود:

 

تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی

مقایسه تخفیف در حساب‌‌های پرداختنی و تخفیف در حساب‌‌های دریافتنی

نکته‌‌ی مهم دیگر این است که گاهی اوقات شرکت‌‌ها تخفیف‌‌هایی را در حساب‌‌های دریافتنی و پرداختنی لحاظ می‌‌کنند تا انگیزه‌‌ای را در وام‌‌گیرنده ایجاد کنند که برای دریافت تخفیف، پول را زودتر پرداخت کنند. از آنجا که همه‌‌ی شرکت‌‌ها برای فعالیت‌‌های خود به پول نقد نیاز دارند، تخفیف‌‌ها برای هردو طرف سودمند هستند، چرا که از طرفی وام‌‌گیرنده از تخفیف بهره‌‌مند می‌‌شود و از طرفی دیگر شرکت بازپرداخت نقدی خود را زودتر دریافت می‌‌کند.

نشانه‌‌های به‌‌کاررفته برای تخفیف‌‌ها

در اینجا دو نشانه را می‌‌بینیم که اغلب به کار می‌‌روند:

۱. x/10 یا x/20 (که در آن‌ها “x” هر عددی میان ۱ و ۴ است)

۲. n/30

در اولین نشانه، ما آن را به صورت درصد تخفیفی “x” می‌‌خوانیم، اگر بازپرداخت مبلغ تخفیفی در عرض ۱۰ روز انجام شود. بعضی از شرکت‌‌ها ممکن است حتی تخفیف‌‌های خود را شامل دوره‌‌های ۲۰ روزه هم بکنند. اگر ۴% تخفیف را در طی یک دوره‌‌ی ۱۵ روزه داشته باشیم، معادله‌‌ی نهایی به این صورت خواهد بود: ۴/۱۵.

نشانه‌‌ی دوم، که معمولا بعد از نشانه‌‌ی تخفیف به کار می‌‌رود، به معنی ارزش خالصی است که در عرض ۳۰ روز یا هر تعداد روز به انتخاب خودتان بازپرداخت می‌‌شود. یک مثال می‌‌تواند این مسئله را بهتر توضیح دهد.

مثالی از حساب‌‌های پرداختنی

در روز ۳۱ ماه مارس سال ۲۰۱۷، شرکت CFI تصمیم گرفت موجودی کالا به مبلغ ۷۵۰ دلار، به صورت علی‌‌الحساب از شرکت تجهیزاتی FO خریداری کند. بندهای این قرارداد به صورت ۲/۱۰، و n/30 بودند. این مسئله در ثبت دفتری به این شیوه وارد می‌شود:

 

تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی
تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی

این نحوه‌‌ی نمایش خرید اولیه‌‌ی موجودی کالا در ثبت دفتری است. ما بندهای قرارداد را در قسمت توصیفی ثبت دفتری وارد نکردیم، چرا که وارد کردن آن اختیاری است. قرار دادن یا ندادن بندهای قرارداد به عهده‌‌ی خود فرد می‌‌باشد.

بخش بعدی مربوط به ثبت کردن تخفیف در صورت بازپرداخت بدهی در طی دوره‌‌ی تخفیف است. برای تعیین کردن این تخفیف، باید ۷۵۰ دلار را در نظر گرفته و آن را در ۰.۰۲ (۲%) ضرب کنیم. این مسئله در ثبت دفتری به این شیوه وارد می‌شود:

 

تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی

دقت کنید که ما تخفیف را مستقیما در مقابل موجودی کالا ثبت می‌‌کنیم. این امر به این خاطر است که ما برای موجودی کالای دریافتنی مبلغ کمتری پرداخت کردیم تا از بیشتر یا کمتر از حدِ واقع نشان دادن مقدار موجودی کالا در انتهای سال مالیاتی (Fiscal Year) در صورت‌‌های مالی شرکت، به‌‌خصوص ترازنامه‌‌ی مالی (Balance Sheet) اجتناب کنیم.

اگر این مبلغ را در طول دوره‌‌ی تخفیف پرداخت نکنیم چه اتفاقی می‌‌افتد؟ خب، ساده است. این مبلغ را به صورت بازپرداخت عادی در حساب‌‌های پرداختنی ثبت می‌‌کنیم:

 

تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی
تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی

اگرچه این مثال عمدتا بر روی حساب‌‌های پرداختنی تمرکز داشت، می‌‌توانید آن را در مورد حساب‌‌های دریافتنی هم انجام دهید.

مثالی از حساب‌‌های دریافتنی

در اینجا از همان مثال بالایی استفاده می‌‌کنیم، با این تفاوت که شرکت CFI مبلغ ۷۵۰ دلار موجودی کالا به شرکت تجهیزاتی FO می‌‌فروشد. بندهای قرارداد هنوز هم به شکل ۲/۱۰، n/30 می‌‌باشند.

 

تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی

این اولین ورودی است که یک حسابدار به منظور تشخیص یک فروش علی‌‌الحساب ثبت می‌‌کند. بعد از آن، اگر حساب‌‌های دریافتنی در طی دوره‌‌ی تخفیف پرداخت شوند، باید تخفیف را ثبت کنیم.

 

تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی
تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی

دقت کنید که ما یک حساب به اسم تخفیف‌‌ها و کمک‌‌هزینه داریم. این حساب یک حساب کاهنده (Contra Account) است که برخلاف درآمد فروش در صورت درآمد قرار دارد. مثالی دیگر از یک حساب کاهنده کمک‌‌هزینه برای حساب‌‌های غیرقابل‌‌اعتماد (Allowance for Doubtful Accounts) است که می‌‌توانید در مقاله‌‌ی “هزینه‌‌های نامناسب بدهی‌‌ها” نکته‌‌های بیشتری را در مورد آن یاد بگیرید.

در نهایت، اگر حساب‌‌های دریافتنی بعد از دوره‌‌ی تخفیف پرداخت شوند، ما آن را به صورت مبالغ دریافتنی عادی ثبت می‌‌کنیم.

تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی
تفاوت حساب پرداختنی و حساب دریافتنی

منبع

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.