صندوق سرمایه گذاری مشترک (Mutual Fund) چیست؟

صندوق سرمایه گذاری مشترک نوعی سرمایه گذاری است که در آن وجوهی از سرمایه‌گذاران دریافت شده و بر اوراق بهاداری مثل سهام، اوراق قرضه، ابزار بازار مالی و دیگر انواع دارایی، سرمایه گذاری می‌شود. این صندوق‌های مشترک توسط مدیران مالی حرفه‌ای اداره می‌شوند که سرمایه و هدف را برای تولید سود کلان و یا درآمدی برای سرمایه‌گذاران می‌گذارد. پورتفوی صندوق مشترک برای هماهنگی با اهداف ذکر شده در دفترچه شناساگر ساخته و حفظ می‌شود.

0 268

صندوق سرمایه گذاری مشترک به سرمایه‌گذاران خرد یا تک، امکان دسترسی به پورتفوی سهام، اوراق قرضه و دیگر اوراق بهاداری را می‌دهد که حرفه‌ای اداره می‌شوند. بنابراین، هر سهامداری به تناسب در سود یا زیان سرمایه شرکت دارد. صندوق‌های مشترک بر طیف وسیعی از اوراق بهادار سرمایه گذاری کرده و عملکرد آن‌ها معمولا با محاسبه بیشینه کل بازار سرمایه و استخراج عملکرد جمع شده سرمایه گذاری‌های پایه، به دست می‌آید.

واحدها یا سهام صندوق مشترک معمولا با توجه به ارزش خالص دارایی (NAV) به ازای شخص (که NAVPS هم نوشته می‌شود) خریداری یا بازخرید می‌شود. NAV صندوق با تقسیم ارزش کلی دارایی‌های پورتفو بر میزان کلی سهام معوقه، حاصل می‌شود.

صندوق مشترک هم سرمایه گذاری و هم نوعی شراکت است. شاید عجیب به نظر برسد، اما با سهام AAPL که نماینده‌ای از شرکت اپل (Apple.inc) است، تفاوتی ندارد. وقتی شخصی سهام اپل را خریداری می‌کند، بخشی از مالکیت و دارایی‌های این شرکت را می‌خرد. به همان ترتیب، سرمایه‌گذار صندوق مشترک هم بخشی از مالکیت این صندوق و دارایی آن را می‌خرد. فرق آن‌ها این است که شرکت اپل گوشی‌های هوشمند و تبلت تولید می‌کند و صندوق مشترک، ایجاد سرمایه گذاری می‌کند.

صندوق‌های مشترک وجوه موردنیازشان را به صورت عمومی دریافت کرده و آن را خرج اوراق بهادار، معمولا سهام و اوراق قرضه می‌کنند. ارزش صندوق سرمایه گذاری بستگی به عملکرد دارایی‌هایی دارد که می‌خواهد بخرد. بنابراین زمانی که سهام صندوق مشترکی را می‌خرید، شما در واقع عملکرد پورتفوی آن را می‌خرید.

یک صندوق سرمایه گذاری متوسط صدها دارایی مختلف دارد، که به این معناست سهامداران این صندوق‌ها، صاحب تنوع مهمی با قیمتی نازل می‌شوند. سرمایه گذاری را در نظر بگیرید که فقط سهام گوگل را پیش از دوره بد آن خریداری کرده است. آن‌ها متحمل ضرر زیادی شده چون تمام سرمایه خود را به یک شرکت گره زده‌اند. از سوی دیگر، سرمایه گذاری دیگر بر صندوق مشترکی سرمایه گذاری می‌کند که سهام گوگل بخشی از آن است. زمانی که گوگل دوره بدی را می‌گذارد، آن‌ها فقط قسمتی از سرمایه‌شان را از دست می‌دهند چون گوگل تنها بخشی کوچک از پورتفوی صندوق است.

نحوه عملکرد شراکت صندوق های سرمایه گذاری مشترک

صندوق‌های سرمایه گذاری، شرکت‌های مجازی هستند که به توصیه مشاور سرمایه گذاری و مدیر مالی اوراق قرضه و سهام می‌خرند. مدیر مالی توسط گروهی از مدیران استخدام شده و موظف است که در جهت منافع سهامداران صندوق مشترک کار کند. اکثر مدیران مالی، ولی نه همه آن ها، جزو سهامداران هستند.

تعداد کارمندان شرکت صندوق مشترک اندک هستند. مشاور سرمایه گذاری و مدیر مالی شاید چند تحلیلگر برای انتخاب سرمایه یا تحقیق درباره وضعیت بازار استخدام کنند. حسابدار صندوق هم برای محاسبه ارزش خالص دارایی (NAV) یا ارزش روزانه که بالا یا پایین رفتن قیمت‌ها را تخمین میزند، جزو کادر است. صندوق‌های مشترک نیاز به همراهی یک یا دو افسر، یا احتمالا وکیل، برای آگاهی از قوانین دولتی هستند.

بیشتر صندوق‌های مشترک عضو سازمان بزرگ‌تری هستند، بزرگ‌ترین آن‌ها صدها صندوق سرمایه گذاری مشترک دارد. برخی از این صندوق‌ها نام‌های آشنایی برای عموم مردم هستند، از جمله؛ Fidelity Investments، Vanguard Group، T.Rowe Price و Oppenheimer Funds.

انواع صندوق های سرمایه گذاری مشترک

صندوق‌های مشترک انواع مختلفی دارند که هرکدام نمایانگر نوع دارایی است که بر آن سرمایه گذاری می‌کنند.

یکی از بزرگ‌ترین انواع آن، دسته درآمد ثابت است. صندوق مشترک با درآمد ثابت بر سرمایه گذاری که نرخ ثابت سود را دارد متمرکز است، مثل اوراق قرضه دولتی، اوراق قرضه شرکتی یا انواع دیگر. تفکر این نوع صندوق این است که پورتفوی سرمایه، درآمد اعتباری زیادی ایجاد کند که در ادامه به سهامداران واگذار شود.

دسته دیگر، شاخص‌های سرمایه گذاری هستند. استراتژی این نوع برپایه این اعتقاد است که غلبه بر بازار، کاری دشوار و غالبا هزینه‌بر است. بنابراین مدیر شاخص سرمایه گذاری سهامی را انتخاب می‌کند با یک شاخص اصلی بازار مثل S&P 500 یا Dow Jones Industrial Average مطابقت داشته باشد. این استراتژی نیازی به تحقیق کمتر توسط تحلیگر و مشاور دارد، در نتیجه هزینه کمتری پس از واگذاری سود به سهامداران خرج این افراد می‌شود. این نوع صندوق سرمایه برای سرمایه‌گذاران حساس به هزینه مناسب است.

اگر سرمایه گذاری قصد کسب سبد متنوعی از بازار سهام کانادا را داشته باشد، میتواند بر S&P/ TSX Composite Index، که صندوق مشترکی است که ٩۵% بازار سهام کانادا را شامل می‌شود، سرمایه گذاری کند. این شاخص برای فراهم کردن شاخص نشان گسترده با نقدینگی شاخص‌های کم نوسان برای سرمایه‌گذاران، طراحی شده است. S&P/TSX Composite Index از بخش‌های مالی، انرژی و تجهیزاتی گسترده بازار بورس کانادا تشکیل شده، که به ترتیب ٣۵.۵۴%، ٢٠.١۵% و ١۴.١۶% سهم هربخش است.

صندوق‌های متعادل بر سهام و اوراق قرضه سرمایه گذاری می‌کنند به این نیت که خطر داشتن یک نوع دارایی را کاهش بدهند. نام دیگر این نوع، صندوق دارایی اختصاصی است. سرمایه‌گذار احتمالا توزیع این صندوق بر دارایی‌ها را غیر متغیر می‌بیند، اگرچه که در صندوق‌ها متفاوت است. با اینکه هدف این نوع صندوق دارایی‌های با ریسک کمتر است، ریسک یکسانی دارند و به اندازه انواع دیگر صندوق سرمایه گذاری در معرض بی‌ثباتی هستند.

انواع دیگر صندوق‌های سرمایه گذاری رایج عبارتند از؛ صندوق‌های بازار پول، صندوق‌های بخش، صندوق‌های سهام، صندوق‌های جایگزین، صندوق بتای هوشمند، صندوق هدف و حتی صندوق سرمایه گذاری که سهام صندوق‌های سرمایه گذاری مشترک دیگر را میخرد.

کارمزدهای صندوق مشترک

کارمزدهای صندوق مشترک به دو دسته تقسیم می‌شوند، کارمزدهای عملیاتی سالانه و کارمزدهای سهامداران. کارمزدهای عملیاتی سالانه صندوق‌های مشترک، براساس درصد سالانه سرمایه تحت مدیریت اخذ می‌شود که از ١ تا ٣ درصد است. کارمزدهای سهامداران، که در قالب کمیسیون و هزینه‌های بازخرید هستند، مستقیما توسط سهامداران هنگام خرید یا فروش سهام پرداخته می‌شود.

کارمزدهای عملیاتی سالانه مجموعا برابر نرخ هزینه هستند. نرخ هزینه صندوق مجموع کارمزدهای مشاوره‌ای یا مدیریتی و هزینه‌های اداری است. علاوه بر این، هزینه‌های خرید یا کمیسیون، که به آن بار صندوق مشترک هم می‌گویند، به دو شکل فرانت اند (Front-end) یا بک اند (Back-end) محاسبه می‌شوند. بار صندوق مشترک وقتی فرانت اند است که کارمزدها هنگام خرید برآورد شوند. برای بک اند، هزینه‌ها هنگام فروش سهام سرمایه‌گذار محاسبه می‌شوند. گاهی شرکت سرمایه گذاری هیچ باری ندارد، که یعنی هیچ هزینه کمیسیون یا خرید ندارد. این نوع سرمایه به جای واسطه، مستقیما توسط شرکت پخش می‌شوند. برخی صندوق‌ها برای انصراف زودهنگام، هزینه و جریمه معین می‌کنند.

صندوق‌های سرمایه گذاری مشترک سهام پاک (Clean Share)

اگر مایل هستید که سود بیشتری کسب کنید، شاید باید صندوق های مشترک با سهام پاک را درنظر بگیرید؛ نوعی تازه از صندوق‌های سرمایه گذاری مشترک که در پاسخ به قانون اعتماد وزارت کار ایالات متحده شکل گرفته است. طبق گزارش اخیر Morningstar، سهام پاک حدود ٠.۵٠ درصد از سود بازدهی را در مقایسه با دیگر صندوق‌های مشترک برای سهامداران حفظ می‌کنند. از این بهتر، طبق گزارش، سهامداران با توجه به اینکه مشاورانشان موظف هستند صندوق‌هایی که درجهت منافع آن‌ها است پیشنهاد بدهند، از پس انداز ٠.٢٠ درصدی لذت می‌برند.

سهام پاک، درکنار سهام معاملاتی کلاس T) T shares) و دیگر انواع جدید سهام، برای اهداف قانون اعتماد جهت حل معضل اختلاف منافع و رفتارهای سوال‌برانگیز مشاوران مالی، طراحی شده‌اند. در گذشته، برخی مشاوران مالی سهام گران‌تری را برای دریافت کمیسیون بیشتر، به مشتری پیشنهاد می‌کردند. در حال حاضر، بیشتر سهامداران سهام کلاس A صندوق مشترک را از طریق دلال می‌خرند. این خرید شامل بار فرانت اند تا سقف ۵% یا بیشتر، به علاوه هزینه‌های مدیریت و هزینه پخش،که کارمزد 12b-1 هم نام دارد، می‌شود. بار سهام کلاس A اندکی متفاوت است، که باعث اختلاف منافع می‌شود. به عبارت دیگر، مشاورانی که این سهام را می‌فروشند درواقع مشتری را تشویق به خرید پیشنهاداتی با بار بیشتر می‌کنند.

سهام پاک و دیگر انواع سهام با استانداردسازی کارمزدها و بار و افزایش شفافیت برای سرمایه‌گذاران صندوق مشترک، این معضل را رفع می‌کنند. طبق گزارش نوشته Aron Szapiro مدیر بررسی اصول در Morningstar و Paul Ellenbogen رئیس سازمان global regulatory solutions : “با تأثیر قانون اختلاف منافع، مشاوران مالی بیشتر تمایل به پیشنهاد سهام کلاس T و صندوق‌های مشترک قدیمی به جای سهام کلاس A دارند. این رویکرد برای برخی سرمایه‌گذاران مقداری پول پس‌انداز می‌کند و به همسوسازی منافع مشاوران و مشتریان کمک می‌کند.”

طبق این بررسی، سرمایه گذاری که ١٠،٠٠٠ دلار در حساب بازنشستگی فرد دارد (IRA) با سهام کلاس T حدودا ١٨٠٠ دلار بیشتر در مقایسه با سهام کلاس A طی سی سال می‌تواند پس‌انداز کند. این گزارش همچنین نشان می‌دهد که سهام کلاس T و سهام پاک در مقایسه با سهام کلاس C با بار حدی، که معمولا بار فرانت اند ندارند ولی کارمزد سالانه ١% 12b-1 دارند، بهتر ظاهر شد‌ه‌اند.

هرچه سهام کلاس T خوب هستند، سهام پاک بهترند؛ آن‌ها قیمت واحد در سراسر حوزه دارند و هزینه فروش یا کارمزد سالانه 12b-1 برای خدمات دریافت نمی‌کنند. Americans Fund ، Janus و MFS شرکت‌هایی هستند که سهام پاک ارائه می‌دهند.

مزایای صندوق سرمایه گذاری مشترک

تنوع: تنوع، یا ترکیب سرمایه گذاری و دارایی‌های پورتفو برای کاهش ریسک یکی از مزایای سرمایه گذاری در صندوق‌های مشترک است. مثلا، خرید سهام تک شرکت در بازار و فروش آن در سهام بخش صنعتی، مقداری تنوع می‌بخشد. ولی یک پورتفوی متنوع، سهام و صنایع و اوراق قرضه مختلف با موعد رسید و صادرکنندگان متفاوتی دارد. خرید صندوق مشترک ارزان‌تر و سریع‌تر از خرید اوراق بهادار، تنوع را فراهم می‌کند.

مقیاس اقتصادی: صندوق مشترک برای سرمایه‌گذار مقیاس اقتصادی ایجاد می‌کند. خرید یکی از آن سرمایه‌گذار را از مبالغ زیاد کمیسیون برای ایجاد پورتفوی متنوع نجات می‌دهد. خرید تنها یک اوراق بهادار منجر به هزینه‌های زیاد انتقال می‌شود، که بخش قابل توجهی از سرمایه را می‌بلعد. همچنین، ١٠٠ یا ٢٠٠ دلاری که بضاعت هر سرمایه‌گذار است برای خرید سهام کافی نیست و سهم زیادی از صندوق مشترک را می‌توان با آن خرید. سهم کمی از صندوق مشترک، استفاده از هزینه متوسط را برای سرمایه‌گذار را فراهم می‌کند.

دسترسی راحت: صندوق‌های مشترک که در بازار اصلی سهام هستند، نسبتا راحت خرید و فروش می‌شوند، و سرمایه گذاری سیالی هستند. و وقتی که بحث انواع خاصی از دارایی، مثل سهام خارجی یا کالاهای غیرمعمول باشد، صندوق‌های مشترک راحت‌ترین راه، و گاهی تنها راه، برای سرمایه گذاری توسط سرمایه‌گذاران تکی است.

مدیریت حرفه‌ای: بیشتر مدیران مالی خصوصی و غیراداری فقط با افرادی که دارایی ارزش خالص بالایی دارند (حداقل شش واحد برای سرمایه گذاری) کار می‌کنند. ولی صندوق‌های مشترک توسط مدیرانی اداره می‌شود که روزها را صرف تحقیق درباره اوراق بهادار و استراتژی‌های سرمایه گذاری می‌کنند. بنابراین این صندوق‌ها برای سرمایه‌گذاران عادی فرصتی فراهم می‌کنند که مدیریت حرفه‌ای مالی را تجربه کرده و از آن بهره ببرند.

فرد محوری: تمام این موارد صندوق‌های مشترک را برای سرمایه‌گذاران جوان، مبتدی یا کسانی که نمی‌خواهند سرمایه‌شان را فعالانه مدیریت کنند گزینه‌ای جذابی می‌کند؛ نقدینگی بالایی دارند، درک سازوکار آن راحت است، تنوع زیادی دارد حتی اگر پول زیادی برای خرج نداشته باشید و پتانسیل خوبی برای رشد دارند. درواقع، آمریکایی از طریق برنامه‌های 401(k) یا 403(b) بیشتر در این صندوق‌ها سرمایه گذاری می‌کنند. و بیشتر پول برنامه‌های بازنشستگی کارمندان، صرف صندوق‌های سرمایه گذاری مشترک می‌شود.

شیوه: سرمایه‌گذاران آزادی عمل برای انتخاب مدیران مالی با سبک‌ها و اهداف مدیریتی مختلف دارند. برای مثال، یک مدیر مالی بر سرمایه گذاری ارزش، سرمایه گذاری بر رشد، بازارهای در حال رشد و توسعه، سرمایه گذاری درآمد یا کلان اقتصادی، از میان انواع دیگر متمرکز باشد. مدیری دیگر ممکن است بر انواع دیگر سرمایه هم متمرکز باشد.

معایب صندوق سرمایه گذاری مشترک

عواید متغیر: مانند بقیه سرمایه گذاری‌های بی‌ضمانت، این احتمال همیشه وجود دارد که ارزش سهام صندوق مشترک شما کاسته شود. سهام صندوق‌های مشترک، درکنار سهام تشکیل دهنده آن‌ها، ناپایداری را تجربه می‌کنند. سازمان فدرال بیمه سرمایه (FDIC) از سرمایه‌های صندوق‌های مشترک حمایت نمی‌کند و هیچ ضمانت عملکردی برای سرمایه ندارد. البته سرمایه گذاری به هر شکلی توأم با ریسک است. اما برای هر سرمایه گذاری در بازار پول واجب است بداند که برخلاف همتایان بانکی، صندوق‌ها توسط FDIC بیمه و ضمانت نمی‌شوند.

پول نقد: همانطور که می‌دانید، صندوق‌های مشترک سرمایه‌شان را از هزاران سرمایه‌گذار دریافت می‌کنند، پس هر روز علاوه بر واریز، برداشت پول هم دارند. بنابراین برای حفظ حجم سرمایه با وجود برداشت‌ها، صندوق‌ها بخش زیادی از پورتفوی را به شکل پول نقد نگه می‌دارند. داشتن مقدار بالای پول نقد برای نقدینگی خوب است، ولی سرمایه‌ای که به این شکل بماند برای شما کاری نمی‌کند و به نفع شما نیست.

هزینه‌ها: صندوق‌های مشترک برای سرمایه‌گذاران مدیریت حرفه‌ای فراهم می‌کنند، که مخارج دارد؛ همان نرخ‌های هزینه‌ای که پیشتر گفته شد. این مخارج سود کلی سرمایه را کم می‌کنند، و این خدمات علی‌رغم عملکرد سرمایه برای سرمایه‌گذاران برآورد می‌شود. همانطور که تصور می‌کنید، طی سال‌ها اگر سرمایه سودی ندهد، این مخارج ضرر را چندین برابر می‌کند.

Diworsification (بازی با واژه diversification به معنای تنوع): اکثر سرمایه‌گذاران صندوق‌های مشترک مسائل را بیش از حد بغرنج می‌کنند، آن‌ها به داشتن سرمایه‌های زیاد که به یکدیگر مرتبطند عادت کرده‌اند و درنتیجه نمی‌توانند از مزایای کاهش ریسک سبد سرمایه گذاری متنوع بهره ببرند، درواقع پورتفوی آن‌ها بیش از حد درمعرض خطر است. به این وضعیت، سندروم Diworsification می‌گویند. از سوی دیگر، صرف داشتن صندوق مشترک سبد شما را متنوع نمی‌کند. اگر سهامی بر فقط یک بخش صنعتی یا منطقه‌ای متمرکز باشد، نسبتا پرخطر هستند.

نبود شفافیت: یکی از مسائلی که می‌تواند منجر به Diworsification شود، این است که هدف و ساختار صندوق مشخص نباشد. تبلیغات صندوق گاهی سرمایه‌گذاران را به بیراهه می‌کشانند. کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) صندوق ها را ملزم می‌کنند که نام حداقل ٨٠% سهامی که بر آن متمرکز هستند در اسم صندوق، گنجانده شود، اینکه باقی سهام چگونه ارزیابی شوند بستگی به مدیریت صندوق دارد. با این وجود، طبقه بندی‌های مختلفی که ٨٠% دارایی‌ها را مشخص می‌کنند، ممکن است گنگ و گسترده باشند. یک صندوق می‌تواند با تیترش سرمایه‌گذار آینده‌اش را گمراه کند، مثلا صندوقی عموما بر سهام کنگو متمرکز است و با تیتر مجلل‌تر ” صندوق بین‌المللی تکنولوژی پیشرفته” بازاریابی کند.

ارزیابی صندوق‌ها: تحقیق و مقایسه صندوق‌های سرمایه گذاری گاهی دشوار می‌شود. برخلاف سهام، صندوق‌های مشترک امکان مقایسه نرخ P/E، رشد فروش، درآمد به نسبت سهام و غیره را فراهم نمی‌کند. ارزش دارایی خالص صندوق مشترک، با مسئولیت کمتر، ارزش کل پورتفو را برای سرمایه‌گذار مشخص می‌کند. اما از کجا باید بدانیم که کدام صندوق بهتر است؟

منبع

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.