شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟

شاخص قدرت نسبی یکی از ابزارهای فنی در تحلیل شرایط فنی بازار است که توسط بسیاری از سرمایه گذاران به کار میرود تا درک بهتری از محیط و روند قیمت ها داشته باشند. در این مطلب به بررسی کامل RSI می‌پردازیم تا کسانی که به طور مداوم در حال معامله هستند بهتر بتوانند تصمیمات خود را بر اساس آن تنظیم کنند.

0 4,431

اندیکاتور قدرت نسبی (RSI) یک شاخص حرکتی است که مقدار تغییرات اخیر قیمت را اندازه گیری می کند تا شرایط اشباع خرید یا اشباع فروش را در قیمت یک سهام یا دیگر ابزارهای مالی بررسی کند. RSI به عنوان یک نوسانگر نمایش داده می شود (گراف خطی که بین دو حد حرکت می کند) و می‌تواند بین صفر تا ۱۰۰ نوسان داشته باشد. این اندیکاتور در ابتدا توسط J. Welles Wilder Jr توسعه داده شد و در کتاب “مفاهیم جدید در سیستم های معاملاتی تکنیکال” معرفی شده است.

شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟
شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟

تفسیر سنتی این اسیلاتور بدین صورت است که مقادیر بالای ۷۰ نشان دهنده منطقه اشباع خرید هستند به طوری که، دارایی بیشتر از ارزش ذاتی خود قیمت گذاری شده و ممکن است برای اصلاح روند آماده شود. همچنین RSI کمتر از ۳۰ نشان دهنده پایین بودن ارزش بازاری سهام نسبت به ارزش ذاتی آن است.

شاخص قدرت نسبی (RSI) با استفاده از یک محاسبه دو بخشی به دست می‌‌آید که فرمول بخش اول آن به این صورت است:

شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟
شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟

میانگین سود یا زیان استفاده شده در محاسبه، درصد متوسط سود (Gain) یا زیان (Loss) در یک بازه زمانی در گذشته است. فرمول از مقادیر مثبت برای میانگین زیان استفاده می کند.

استاندارد برای استفاده از ۱۴ دوره برای محاسبه ارزش اولیه RSI استفاده می کند. به عنوان مثال، تصور کنید که بازار هفت روز از ۱۴ روز گذشته را با افزایش سود با میانگین یک درصد گذرانده باشد. هفت روز انتهایی با متوسط زیان هشت درصد بسته شده است. دراین حالت، بخش اول RSI به صورت زیر محاسبه می شود؛

شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟
شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟

به محض اینکه داده‌‌های مربوط به 14 دوره در دسترس باشد، بخش دوم RSI را نیز می‌‌توان محاسبه کرد:

شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟
شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟

چگونگی محاسبه RSI

با استفاده از فرمول بالایی می‌‌توان RSI را محاسبه کرد و پس از آن می‌‌توانیم این شاخص را همراه با نمودار قیمت‌‌های یک اشباع خرید بررسی کنیم.

RSI همراه با افزایش تعداد و اندازه دوره‌‌های صعودی بالا می‌‌رود و همچنین همراه با افزایش تعداد و اندازه دوره‌‌های نزولی کاهش می‌‌یابد. بخش دوم محاسبه باعث یکدست شدن نتایج خواهد شد و به همین دلیل RSI در بازارهای یک‌‌طرفه معمولا به سمت 100 یا 0 حرکت می‌‌کند.

شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟
شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟

همانطور که در نمودار بالا مشاهده می کنید، اندیکاتور RSI می تواند در مدت زمان های طولانی در قلمرو “اشباع خرید” باقی بماند در حالی که سهام در روند صعودی قرار دارد. همچنین RSI می تواند در مدت زمان های طولانی در قلمرو “اشباع فروش” باقی بماند در حالی که سهام در روند نزولی قرار دارد. این حالت می‌تواند برای تحلیلگران مبتدی گمراه کننده باشد، اما یادگیریِ استفاده از اندیکاتور در زمینه شناسایی روند غالب، این مسائل را شفاف تر می‌کند.

شاخص RSI به ما چه می‌گوید؟

روند اصلی سهام یا ابزار مالی یک ابزار مهم برای درک درست از عملکرد اندیکاتور در تحلیل تکنیکال است. به عنوان مثال، تحلیلگر تکنیکال شناخته شده بازار Constance Brown، این ایده را مطرح کرده است که اشباع فروش در یک روند صعودی قوی احتمالاً کمی بالاتر از ۳۰ و اشباع خرید در یک روند نزولی قوی احتمالاً کمی پایین تر از ۷۰ است.

همانطور که در نمودار مشاهده می شود، در طول روند نزولی، RSI در نزدیکی سطح ۵۰٪ قرار دارد و نه ۷۰٪، که می تواند توسط سرمایه گذاران به منظور اطمینان بیشتر نسبت به شرایط نزولی سیگنال، مورد استفاده قرار گیرد. زمانی که بازار روندی ثابت به خود گرفته است، بسیاری از سرمایه‌‌گذاران از شاخص‌‌های میان 30% و 70% استفاده می‌‌کنند تا سقف‌‌ها را بهتر تشخیص دهند. تغییر دادن مقادیر “فروش با قیمت کمتر از حد واقعی” یا “خرید با قیمت بیش از حد واقعی” زمانی که قیمت یک سهم یا دارایی روندی بلندمدت و افقی دارد معمولا ضروری نیست.

شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟
شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟

مفهوم استفاده از سطوح اشباع خرید و فروش، بر سیگنال های معاملاتی و تکنیک هایی تمرکز دارد که با روند موجود در بازار همخوانی دارند. به عبارت دیگر، استفاده از سیگنال‌‌های گاوی زمانی که روند بازار گاوی و همچنین استفاده از سیگنال‌‌های خرسی زمانی که روند بازار خرسی است، به ما کمک می‌‌کند که از بیشتر هشدارهای اشتباه شاخص RSI اجتناب کنیم.

مثال‌‌هایی از موارد استفاده شاخص RSI

واگرایی‌‌ها

واگرایی گاوی زمانی اتفاق می‌‌افتد که RSI “فروش با قیمت کمتر از حد واقعی” را نشان می‌‌دهد، و متناظر آن در روند قیمت در حالت نزولی قرار گرفته باشد. در این حالت متوجه می شویم که قیمت آماده شروع یک روند صعودی است و شکست منطقه اشباع فروش می تواند یک سیگنال بسیار مناسب جهت ورود به موقعیت خرید باشد. واگرایی خرسی زمانی اتفاق می‌‌افتد که که RSI یک در منطقه اشباع خرید باشد و یک واگرایی با روند مثبت قیمت دارایی ایجاد کرده باشد.

همانطور که می‌‌توانیم در نمودار زیر مشاهده کنیم، یک واگرایی صعودی شکل گرفته و RSI در پایین ترین مقدار خود قرار دارد و با کمترین قیمت سهام واگرایی ایجاد کرده است. این سیگنال می‌‌تواند معتبر باشد، اما معمولا در زمان بلندمدت بودن روند یک سهم، واگرایی‌‌ها بسیار نادر هستند. استفاده از خوانش‌‌های “فروش با قیمت کمتر از حد واقعی” و “خرید با قیمت بیش از حد واقعی” می‌‌تواند به شناسایی سیگنال‌‌های معتبرتر کمک شایانی کند، چرا که ممکن است این علائم چندان واضح نباشند.

شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟
شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟

نوسان قیمت‌‌ها

یکی دیگر از تکنیک‌‌های معاملاتی، رفتار شاخص RSI را زمانی بررسی می‌‌کند که از محدوده‌‌های “فروش با قیمت کمتر از حدِ واقعی یا اشباع فروش” و “خرید با قیمت بیش از حدِ واقعی یا اشباع خرید” خارج می‌‌شود. این سیگنال به عنوان “وازنی نوسان قیمت‌‌ها” (Swing Rejection) شناخته می‌‌شود و شامل چهار بخش است:

  1. RSI وارد محدوده “اشباع فروش” می‌‌شود
  2. RSI دوباره به مرز بالای 30% بازمی‌‌گردد
  3. RSI باز هم نزول دیگری را تجربه می‌‌کند بدون اینکه به محدوده “اشباع فروش” برگردد
  4. RSI بالاترین سقف خود را می‌شکند

همانطور که در نمودار پایینی مشاهده می‌کنید، شاخص RSI در محدوده “اشباع فروش” قرار داشت، از 30% فراتر رفته و باز می گردد و سیگنال را صادر می کند. استفاده از RSI به این صورت شباهت بسیاری به رسم روند بازار در نمودارهای قیمتی دارد.

شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟

درست مانند واگرایی‌‌ها، وازنی نوسان قیمت‌‌ها نیز دارای یک نسخه خرسی است که تصویری بالعکس از نسخه گاوی است. وازنی نوسان خرسی نیز دارای چهار بخش است:

  1. RSI وارد منطقه اشباع خرید می‌شود
  2. RSI به زیر 70% نزول می‌‌یابد
  3. RSI سقف دیگری را تشکیل می‌‌دهد بدون اینکه وارد محدوده “اشباع خرید” شود
  4. RSI آخرین کف خود را می‌شکند

نمودار پایین سیگنال روند خرسی وازنی نوسان قیمت‌‌ها را نشان می‌‌دهد. همانطور که در بیشتر تکنیک‌‌های معاملاتی مشاهده می‌‌شود، این سیگنال زمانی قابل اعتماد خواهد بود که با روند بلندمدت بازار همخوانی داشته باشد. درصد اشتباه سیگنال‌‌های خرسی در روندهای نزولی کمتر است.

شاخص قدرت نسبی (RSI) چیست؟

تفاوت‌‌های موجود میان RSI و MACD

میانگین متحرک همگرا واگرا (MACD) یکی دیگر از شاخص‌‌های مبتنی بر روند بازار است که رابطه میان دو میانگین متحرک از قیمت دارایی مورد نظر را نشان می‌‌دهد. MACD از طریق کسر کردن میانگین متحرک نمایی(EMA)بیست وشش -دوره‌‌ای از EMA دوازده -دوره‌‌ای به دست می‌‌آید. نتیجه این محاسبه خط MACD را نشان می‌‌دهد. EMA نه-روزه به عنوان “خط سیگنال” شناخته می‌‌شود و بر روی خط MACD قرار می‌‌گیرد، که قادر است علائمی را برای خرید یا فروش به سرمایه‌‌گذاران ارائه دهد. سرمایه‌‌گذاران ممکن است دارایی‌‌های مورد نظر خود را زمانی بخرند که MACD خط سیگنال را پشت سر می‌‌گذارد و همچنین زمانی دست به فروش بزنند که MACD پایین‌‌تر از خط سیگنال قرار می‌‌گیرد.

شاخص RSI این نکته را برای ما روشن ‌‌می‌‌سازد که بازار نسبت به سطح قیمت‌‌ها در کدام یک از محدوده‌‌های “فروش با قیمت کمتر از حدِ واقعی” یا “خرید با قیمت بیش از حدِ واقعی” قرار دارد. RSI ، میانگین درآمدها و ضررها را در یک دوره زمانی مشخص محاسبه می‌‌کند؛ دوره زمانی پیشفرض 14 دوره بوده و مقادیر از 0 تا 100 در نظر گرفته می‌‌شوند.

MACD رابطه میان دو میانگین متحرک نمایی را نشان می‌‌دهد، در حالی که RSI تغییر قیمت‌‌ها را به نسبت آخرین سقف و کف قیمت‌‌ها نشان می‌‌دهد. این دو شاخص معمولا با یکدیگر به کار می‌‌روند تا تصویر جامع‌‌تری از بازار در اختیار تحلیلگران قرار دهد.

هردوی این شاخص‌‌ها روند بازار را نشان می‌‌دهند، اما از آنجایی که عوامل مختلفی را محاسبه می‌‌کنند، گاهی اوقات نتایج متناقضی را به دست می‌‌دهند. برای مثال، RSI ممکن است میزان بیش از 70 را برای دوره‌‌ای طولانی نشان دهد، با این مفهوم که قیمت‌‌ها در بازار در حال صعود می‌‌باشند، در حالی که MACD افزایش روند خرید را نمایان ‌‌کند. هر کدام از این شاخص‌‌ها می‌‌تواند با نشان دادن واگرایی از قیمت‌‌های کنونی تغییر آتی در روند بازار را نشان دهد (قیمت‌‌ها در حالی بالا می‌‌روند که شاخص روند نزولی دارد و بالعکس).

محدودیت‌‌های RSI

شاخص RSI روندهای گاوی و خرسی را با یکدیگر مقایسه کرده و نتایج را به گونه‌‌ای نشان می‌‌دهد که می‌تواند در کنار نمودار قیمت قرار گیرد. مانند بیشتر شاخص‌‌های تکنیکال، سیگنال‌‌های این شاخص زمانی قابل اعتمادند که با روند طولانی‌‌مدت همخوانی داشته باشند. سیگنال‌‌های واقعی برگشت قیمت‌‌ها به ندرت اتفاق می‌‌افتند و تشخیص آنها از سیگنال های اشتباه بسیار مشکل است. برای مثال، یک سیگنال مثبت اشتباه ممکن است نمایانگر روند گاوی باشد اما بلافاصله کاهش قیمت سهام را در پی داشته باشد. سیگنال منفی اشتباه هم وضعیتی را به وجود خواهد آورد که درحالیکه روند خرسی حاکم است، قیمت‌‌ها ناگهان بالاتر می‌‌روند.

از آنجا که این شاخص مومنتوم را نشان می‌‌دهد، تا آنجایی که روند قیمت یک دارایی ثابت باشد (به سمت بالا یا پایین)، نتایج شاخص می‌‌توانند برای دوره‌‌های طولانی در محدوده‌‌های “اشباع فروش” یا “اشباع خرید” قرار گیرند. بنابراین، شاخص RSI در شرایطی قابل اعتماد است که بازار متغیر بوده و قیمت‌‌ها میان دوره‌‌های گاوی و خرسی جابجا می‌‌شوند.

منبع

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.