DAO یا سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز چیست؟

DAO یا سازمان خوگردان غیرمتمرکز ، به باور بسیاری، آینده مدیریت سازمانی خواهد بود. در این سازمان‌های غیرمتمرکز، افراد زیادی به منظور رشد مجموعه تحت یک مدیریت غیرمتمرکز فعالیت می‌کنند. در این سازمان‌ها هر شخصی که سود بیشتری به سیستم برساند پاداش بیشتری دریافت می‌کند و تلاش‌های افراد برای مجموعه به صورت عادلانه‌ای پاسخ داده می‌شود. در ادامه با این نوع جدید از سیستم مدیریتی، تاریخچه آن و مزایا و معایب آن بیشتر آشنا خواهیم شد.

0 790

سازمان های خودگردان‌‌ غیرمتمرکز (DAO) که به صورت همتا به همتا هستند، بر اساس مجموعه‌ای از قوانین از پیش تعیین‌‌شده مدیریت می‌‌شوند. تمامی سهام‌‌داران در این نوع از سازمان‌‌ها حق رای دارند. سازمان‌‌های غیرمتمرکز از قراردادهای هوشمند برای اجراء دستورات خاص استفاده می‌‌کنند و تمامی تصمیمات بعد از اجماع کاربران به مرحله اجراء درمی‌‌آیند.

یک ماشین فروش یا Vending Machine (یک دستگاه خودکار که با انداختن پول در آن کالای مورد نظر را بیرون می‌دهد) را در نظر بگیرید که نه تنها از شما پول گرفته و در ازای آن به شما خوراکی می‌‌دهد، بلکه از همان پول برای سفارش مجدد کالا استفاده می‌‌کند. این دستگاه همچنین خدمات نظافت سفارش می‌‌دهد و اجاره را پرداخت می‌‌کند. به علاوه، با گذاشتن پول در ماشین، شما و کاربران دیگر می‌توانید نوع خوراکی و همچنین تعداد دفعاتی را که دستگاه تمیز می‌شود، تعیین کنید. این ماشین هیچ مدیری ندارد و تمامی این فرآیندها در کد آن نوشته شده‌‌اند.

DAO یا سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز چیست؟

DAO یا همان سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز (Decentralized Autonomous Organization) دقیقا به همین شیوه کار می‌‌کند. ایده چنین نوعی از مدیریت دقیقا از همان زمان شروع شد که بیت کوین توانست تراکنش‌‌های مالی خود را از وجود واسطه‌‌ها پاکسازی کند. به همین صورت، ایده اصلی DAO به وجود آوردن سازمان یا شرکتی است که می‌‌تواند به صورت کامل و بدون مدیریتِ سلسله مراتبی فعالیت کند.

در این میان باید به تفاوت DAO (سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز) و همچنین پلتفرم  The DAO توجه کرد. پروژه The DAO یکی از اولین تلاش‌‌ها در ایجاد یک سازمان خودگردان مستقل بوده و به دلیل یک اشتباه در کدهای اولیه با شکست روبرو شد.

DAO ها به چه صورت کار می‌‌کنند

بیت کوین به عنوان اولین DAO در نظر گرفته می‌‌شود، چرا که دارای دسته‌‌ای از قوانین از پیش‌‌تعیین‌‌شده است، به صورت خودگردان‌‌ کار می‌‌کند و از طریق یک پروتکل اجماع توزیع‌‌شده مدیریت می‌‌شود. پس از آن، استفاده از قراردادهای هوشمند در پلتفرم اتریوم رایج شد و در نتیجه قابلیت ساختن DAO ها در اختیار عموم قرار گرفت و شکل فعلی آن را تشکیل داد.

اما یک DAO به منظور فعالیت کامل به چه چیزی نیاز دارد؟ در ابتدا باید دسته‌‌ای از قوانین وجود داشته باشند تا بر اساس آنها عمل کنیم. این قوانین به صورت قرارداد هوشمند، کدگذاری می‌‌شوند که اصولا یک برنامه کامپیوتری بوده و به صورت خودگردان‌‌ در اینترنت وجود دارد، اما در عین حال به کاربرانی نیاز دارد تا وظایفی را انجام دهند که خودش قادر به انجامشان نیست.

به محض اینکه قوانین تعیین شدند، DAO وارد فاز جمع‌‌آوری سرمایه می‌‌شود. این بخش به دو دلیل بسیار حائز اهمیت است. اول اینکه یک DAO (سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز) باید دارای دارایی‌‌های داخلی – به شکل توکن – باشد. این توکن‌‌ها توسط سازمان خرج شده یا اینکه برای انجام دادن فعالیت‌‌های خاص به عنوان پاداش اهداء می‌‌شوند. دوم اینکه کاربران با سرمایه گذاری در DAO از مزایای رای‌‌دهی برخوردار می‌‌شوند و به این صورت قابلیت تاثیرگذاری بر فعالیت‌‌های سازمان را به دست می‌‌آورند.

بعد از اتمام فاز جمع‌‌آوری سرمایه و بکارگیری DAO، سازمان مورد نظر، آزادی عمل به دست آورده و کاملا از سازندگان خود و همچنین تمامی اشخاص دیگر مستقل می‌‌شود. DAOها به صورت متن باز هستند، یعنی همه می‌‌توانند کدهای آن را مشاهده کنند. به علاوه، تمامی قوانین و تراکنش‌‌های مالی در بلاک چین ذخیره می‌‌شوند. چنین کاری باعث می‌‌شود که DAOها کاملا شفاف، تغییرناپذیر و خراب‌‌نشدنی باشند.

به محض اینکه DAO وارد مرحله عملیاتی شود، تمامی تصمیم‌‌ها در مورد نحوه و مکان خرج کردن سرمایه‌‌ها از طریق رسیدن به اجماع اتخاذ می‌‌شوند. تمامی کسانی که در DAO صاحب‌‌سهم هستند، در مورد آینده آن اظهار نظر می‌‌کنند. به منظور جلوگیری از ازدحام بیش از حد پیشنهادات می‌‌توان از یک سپرده مالی به عنوان پیش‌‌نیاز برای ارائه پیشنهاد استفاده کرد.

سپس سهام‌‌داران در مورد پیشنهادات مطرح‌‌شده رای‌‌گیری می‌‌کنند. اگر قرار باشد کاری انجام گیرد، اکثریت باید به آن رای دهند. درصد مورد نیاز برای رسیدن به میزان اکثریت، ممکن است بسته به DAO تغییر یابد و می‌‌تواند در کد اصلی نوشته شود.

DAO یا سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز چیست؟
DAO یا سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز چیست؟

اصولا DAOها کاربران را قادر می‌‌سازند سرمایه‌‌های خود را با هر شخصی در جهان معاوضه کنند. چنین کاری را می‌‌توان از طریق سرمایه گذاری، کمک به صندوق‌‌های خیریه، جمع‌‌آوری سرمایه، قرض و غیره انجام داد و برای هیچ کدام از آنها به واسطه نیاز نیست. یکی از مشکلات بالقوه سیستم رای‌‌دهی این است که حتی اگر یک رخنه امنیتی در کد اولیه پیدا شود، نمی‌‌توان تا زمان به دست آوردن رای اکثریت آن را تغییر داد. این امکان وجود دارد که تا زمان برطرف کردن مشکل کد، هکرها از آن سوءاستفاده کنند.

نحوه به دست آوردن سهام در یک DAO

سرمایه گذاری در DAO نسبتا ساده است، مخصوصا اگر بدانید به چه شکل اتریوم یا بیت کوین بخرید و همچنین یک کیف پول رمز ارز داشته باشید. تنها کاری که باید انجام دهید این است که توکن‌‌های یک DAO را خریداری کنید که تقریبا مشابه خریداری سهام یک شرکت است.

با تمام شدن فاز جمع‌‌آوری سرمایه، قادر خواهید بود پیشنهادات خود را مطرح کرده و همچنین در رای‌‌گیری شرکت کنید و حتی سودآوری نیز داشته باشید. میزان توکن‌‌های خریداری‌‌شده با میزان حق رای رابطه مستقیم دارد.

با این حال، قبل از هرگونه سرمایه گذاری باید به صورت کامل با شرایط آشنا شوید. DAOها کاملا شفاف و کدهای بنیادین آنها همیشه به صورت منبع باز هستند، یعنی می‌‌توانید قبل از هرگونه اقدامی کدها را بررسی کنید تا مطمئن شوید که هیچ مشکل یا اشتباهی در آنها وجود ندارد.

DAO یا سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز چیست؟
DAO یا سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز چیست؟

Dapp چیست؟

Dapp یا اپلیکیشن غیرمتمرکز (Decentralized Application) عملا اپلیکیشن‌‌های توقف‌‌ناپذیر هستند که بر روی بلاک چین اتریوم و بر اساس قراردادهای هوشمند کار می‌‌کنند. از تفاوت‌‌های اصلی Dappها با اپلیکیشن‌‌های عادی می‌‌توان به این موارد اشاره کرد که Dappها کاملا خودگردان‌‌ هستند، به واسطه نیازی ندارند و عملا غیر قابل سانسورند. به عبارت دیگر، آنها ارتباط مستقیمی را در میان کاربر و سرویس مورد نظر به وجود می‌‌آورند. کاربران از این طریق می‌‌توانند کنترل کامل اطلاعات و داده‌‌های خود را در اختیار داشته باشند.

سازمان‌‌های خودگردان‌‌ غیرمتمرکز (DAO) اصولا گونه‌‌ای جاه‌‌طلبانه از اپلیکیشن‌‌های غیرمتمرکز هستند. همانطور که در وایت پیپر اتریوم نیز ذکر شده است، آنها در دسته‌‌بندی “دیگر” قرار می‌‌گیرند که شامل سیستم‌‌های رای‌‌گیری و مدیریتی هستند. دو نوع دیگر Dappها شامل اپلیکیشن‌‌های مدیریت پول و همچنین دسته‌‌ای دیگر از اپلیکیشن‌‌ها هستند که با پول سر و کار دارند، اما باز هم به مولفه‌‌ای دیگر (بیمه، خیریه، دارایی و غیره) نیاز دارند.

تاریخچه پلتفرم DAO

پلتفرم DAO یکی از سازمان‌‌های خودگردان‌‌ غیرمتمرکز است که توسط تیم بنیانگذار استارت‌‌آپ slock.it به وجود آمد. این استارت‌‌آپ در کار ساختن “قفل‌‌های هوشمند” تخصص دارد که به مردم اجازه می‌‌دهند دارایی‌‌‌‌های خود را در نسخه‌‌ای غیرمتمرکز از Airbnb به اشتراک بگذارند. پلتفرم DAO کار خود را در ماه مه ۲۰۱۶ و پس از جمع‌‌آوری سرمایه از طریق فروش توکن آغاز کرد. این پروژه به نحوی توانست به موفق‌‌ترین کمپین جمع‌‌آوری سرمایه جمعی در تاریخ تبدیل شود و تاکنون بیش از ۱۵۰ میلیون دلار جمع‌‌آوری کرده است.

کد این پلتفرم چندان بی‌‌نقص هم نبود و به دلیل ساختار متن باز و همچنین در دسترس بودن برای تمامی مردم، بالاخره از طریق یک باگ مورد سوءاستفاده قرار گرفت. هکر یا دسته‌‌ای از هکرهای گم‌‌نام در تاریخ ۱۷ ژوئن مقادیری از سرمایه‌‌های پلتفرم DAO را به یک سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز دیگر انتقال دادند که ساختاری مشابه با این پلتفرم داشت.

علی‌‌رغم این واقعیت که باگ پیدا‌‌شده در کد پلتفرم DAO به منظور سرقت سرمایه‌‌ها مورد استفاده قرار گرفت، اما هک مذکور باعث آسیب‌‌رسانی به شهرت اتریوم به ععنوان پلتفرم میزبان و همچنین مفهوم کلی سازمان‌‌های خودگردان‌‌ غیرمتمرکز شد. به علاوه، این کار باعث شد که شبکه اتریوم به دو بخش تقسیم (فورک) شود (اتریوم و اتریوم کلاسیک). با این وجود، فهمیدن این نکته الزامی است که توسعه‌‌دهندگان می‌‌توانستند با انجام آزمایش‌‌های بیشتر بر روی کد از بروز چنین اتفاقی پیشگیری کنند. شاید این هک اتفاقی سرنوشت‌‌ساز در تاریخچه DAOها بود که ضعف‌‌های بالقوه را نشان داد و بدون شک چنین ضعف‌‌هایی توسط DAOهای آینده لحاظ خواهند شد.

مزایای DAO

بدون شک حتی مفهوم DAOها بسیار هیجان‌‌انگیز است، چرا که تلاش دارند آن دسته از مشکلات را جبران کنند که سازمان‌‌های فعلی با آنها روبرو هستند. سازمان غیرمتمرکزی که به شیوه‌‌ای بی‌‌نقص ایجاد شده است، به همه سرمایه‌‌گذاران فرصت شکل دادن سازمان را می‌‌دهد. هیچ ساختار سلسله‌‌مراتبی وجود ندارد و این یعنی همه می‌‌توانند ایده‌‌های نوآورانه خود را مطرح کنند تا توسط تمامی اعضاء سازمان لحاظ شوند. دسته‌‌ای از قوانین از پیش تعیین‌‌شده و همچنین سیستم رای‌‌دهی که همه قبل از پیوستن به سازمان از آنها باخبر هستند هیچ جایی را برای مرافعه باقی نمی‌‌گذارد.

DAO یا سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز چیست؟
DAO یا سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز چیست؟

معایب و انتقادهای مطرح شده

سازمان‌‌های خودگردان‌‌ غیرمتمرکز درست مانند تمامی چیزهای دیگری که با رمز ارزها در ارتباط می‌‌باشند کاملا جدید بوده و تاحدی در زمره فناوری‌‌های متحول‌‌کننده قرار دارند. طبیعی است که پروژه‌‌هایی از این قبیل انتقادات زیادی را به دنبال داشته باشند. برای مثال، مجله فناوری دانشگاه MIT ایده اعتماد به عموم مردم در مورد تصمیمات مالی مهم را نامناسب می‌‌داند و و نویسندگان آن بر این باور هستند که این ایده احتمالا هیچ بازده‌‌ای به دنبال نخواهد داشت. آنها در مقاله خود اذعان می‌‌دارند که برای موفقیت پروژه‌‌های مرتبط با سازمان‌‌های خودگردان‌‌ غیرمتمرکز در هر مقیاسی، باید چیزهای زیادی تغییر پیدا کنند.

علاوه بر این اعتقاد محافظه‌‌کارانه که نمی‌‌توان تصمیمات سرمایه‌‌گذاری را به عموم مردم واگذار کرد، نگرانی‌‌های دیگری نیز در مورد DAOها وجود دارد. ضروری‌‌ترین مسئله مخصوصا بعد از هک پلتفرم DAO ، به مشکلات امنیتی و اصل “کد توقف‌‌ناپذیر” (Unstoppable Code) برمی‌‌گردد. در طی این حمله، مشاهده‌‌کنندگان و سرمایه‌‌گذاران با ناامیدی تمام سرقت سرمایه‌‌ها از DAO را نظاره کردند، اما نمی‌‌توانستند کاری از پیش ببرند و شخص حمله‌‌کننده از لحاظ فنی قوانین را دنبال می‌‌کرد. البته اگر کدها به خوبی نوشته شوند و عاری از باگ باشند می‌‌توان از چنین حملاتی جلوگیری کرد.

استارت‌‌آپ‌‌هایی که به عنوان DAO فعالیت می‌‌کنند تا قادر باشند کسب و کار خود را در خارج از شبکه بلاک چین انجام دهند و با دنیایی فیزیکی از ابزارهای مالی و همچنین دارایی‌‌های معنوی ارتباط داشته باشند، باید از چارچوبی قانونی پیروی کنند. عدم اطمینان قانونی مسئله‌‌ای است که به دلیل جدید و متفاوت بودن فناوری زیرساخت دنیای رمز ارزها آنها را آلوده کرده است، اما به نظر می‌‌رسد که یافتن راه‌‌حل تنها به زمان نیاز داشته باشد.

نمونه ‌‌هایی از سازمان های خودگردان‌‌ غیرمتمرکز

اصولا هر سازمان خودگردانی با مدیریت و سیستم بودجه‌‌بندی غیرمتمرکز قادر است یک سازمان خودگردان‌‌ غیرمتمرکز (DAO) باشد. این مسئله عملا تمامی شبکه‌‌های رمز ارز غیرمتمرکز را به یک DAO تبدیل می‌‌کند، مخصوصا با توجه به دوره اولیه جمع‌‌آوری سرمایه جمعی که قبل از راه‌‌اندازی رسمی انجام می‌‌شود. در ادامه لیستی مختصر از بعضی از موفق‌‌ترین و نام‌‌آشناترین سازمان‌‌های خودگردان‌‌ غیرمتمرکز را می‌‌بینیم.

دش (Dash): یک رمز ارز متن ‌‌باز و همتا به همتا که پرداخت‌‌های فوری و تراکنش‌‌های خصوصی را ممکن می‌‌سازد.

Digix Global : استاندارد طلا در دارایی‌‌های دیجیتالی همتا به همتا. هر توکن Digix Gold برابر با یک گرم طلای استاندارد LMBA می‌‌باشد و در گاوصندوق‌‌های Safeguard نگه‌‌داری می‌‌شوند.

BitShares : صرافی رمز ارز غیرمتمرکز که خود را به عنوان یک پلتفرم تجاری روان و سریع معرفی می‌‌کند و ترکیبی از آزادی موجود در جهان رمز ارزها به علاوه ثبات دلار را فراهم می‌‌آورد.

منبع

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.