در بحران مالی چه بر سر بیت کوین‌‌ می‌‌آید؟

در هر کشوری در صورت فرو ریختن هرمExter ، بحران مالی اتفاق می‌‌افتد. این هرم شاخصی برای رکود اقتصادی آن کشور است. چیزی که همیشه تصور می‌‌شود جایگاه ثابت طلا و دلار در پایین این هرم است، ولی بیت کوین به عنوان یک دارایی کم‌‌ریسک، می‌‌تواند جایگاه طلا را تصاحب کند. در این مقاله در مورد بحران مالی و سرنوشت بیت کوین در این گونه بحران‌‌ها بیشتر می‌خوانید.

0 72

افسانه‌‌ای قدیمی در مورد یک کارگر متهم به دزدی از کارخانه وجود دارد. شبی آن کارگر چرخ دستیی را با پارچه پوشاند و از کارخانه بیرون برد. حراست کارخانه پارچه را کنار زد ولی دید چرخ دستی خالی است و به کارگر اجازه داد برود. شب بعد هم همین اتفاق افتاد و حراست کارخانه با مشاهده‌‌ی خالی بودن چرخ دستی، کاری به او نداشت. در نهایت مشخص شد کارگر خود چرخ دستی‌‌ها را از کارخانه می‌‌دزدیده است.

حراست کارخانه به دلیل اینکه فکر می‌‌کرد کارگر چیز گرانبهایی زیر پارچه پنهان کرده، گمراه می‌‌شد، و هیچ گاه به وسیله‌‌ای که برای حمل آن شیئ گرانبها استفاده شده فکر نمی‌‌کرد. چرخ دستی آشکارا دیده می‌‌شد در نتیجه کسی به آن شک نمی‌‌کرد. چون همیشه فکر می‌‌کنیم چیزی که پنهان شده ارزشمندتر است.

سیستم مالی ما هم یک چرخ دستی مشهور دارد: دلار.

در اواسط هر بحران مالی، هنگامی که بحران پشت سر گذاشته شده است، همیشه پیشنهادها و بحث‌‌هایی مطرح می‌‌شود. از فعالان فدرال کمک می‌‌گیریم، شخص مضنون را اخراج می‌‌کنیم، موسسات متخلف را توقیف می‌‌کنیم، قوانین و مقررات جدید مالی وضع می‌‌کنیم. به طور خلاصه، برای بحران بعدی خود را آماده می‌‌کنیم.

ولی اگر مشکل اصلی در خود دلار باشد چه کار باید بکنیم؟ این سوال باعث شد ساتوشی ناکاموتو در اوج بحران مالی سال 2008، به فکر ساختن بیت کوین‌‌ بیفتد.

هنوز نمی‌‌دانیم یک دارایی دیجیتال در یک بحران مالی جهانی چگونه عمل می‌‌کند. بنا بر این سرنوشت بیت کوین‌‌ در معضل بعدی نامشخص است. هیچ کس نمی‌‌تواند مطمئن باشد، ولی گذشته به ما درس‌‌هایی آموخته است. اینکه در بحران‌‌های مالی چه بر سر بیت کوین‌‌ خواهد آمد، کاملا به جایگاه آن در هرم Exter و محدوده‌‌ی زمانی مورد بررسی بستگی دارد.

پرواز به پایین دست

در Bitcoin Standard Monthly Bulletin آمده است که هرم Exter توسط John Exter آخرین نایب رئیس بانک ذخیره‌‌ی فدرال نیویورک ساخته شده است. این هرم مدلی برای ساماندهی دارایی‌‌های دیجیتال بر اساس ریسک و نقدینگیِ آن‌‌ها ایجاد می‌‌کند.

هر چه سود یک دارایی بیشتر باشد، ریسک مربوط به آن نیز بیشتر است. و هر چه ریسک و سود یک دارایی بیشتر باشد احتمال نقدینگی آن کمتر است. انتهای هرم باریک است، زیرا دارایی‌‌های موجود در آن به سختی عرضه می‌‌شوند. هر چه به قسمت‌‌های بالایی هرم نزدیک تر شوید، حجم دارایی‌‌ها بیشتر می‌‌شود، زیرا تولید آن‌‌ها راحت‌‌تر است و در نتیجه ریسک بیشتر و نقدینگی کمتری دارند.

 Bitcoin Standard Monthly Bulletin

هرم Exter

طلا جزء دارایی‌‌های غیر قابل برگشت در انتهای هرم Exter به شمار می‌‌رود، زیرا هم امن‌‌تر است و هم کسی مسئول آن نیست. اما بیشترین نقدینگی را دارد زیرا این دارایی مالی، در طول تاریخ توسط اکثر مردم پذیرفته شده است و ارزش آن وابسته به انجام وظیفه‌‌ی هیچ کس نیست. تاریخ نشان می‌‌دهد هر چه قدر هم افراد نو ظهور نوآوری به خرج دهند، وقتی شرایط اقتصادی بد باشد، مردم به خرید طلا هجوم می‌‌آورند. زیرا آشناترین و امن‌‌ترین دارایی غیر شخصی در طول تاریخ است.

هر چه در هرم Exter بالاتر برویم، ریسک‌‌پذیری و سود افزایش می‌‌یابد و نقدینگی کم می‌‌شود.

بعد از طلا دلار آمریکا قرار می‌‌گیرد. دلار آمریکا هم برگشت‌‌ناپذیر است و هم نقدینگی زیادی دارد ولی از طلا ریسک‌‌پذیر تر است، زیرا ارزش آن به ذخیره‌‌ی فدرال ایالات متحده وابسته است. اوراق قرضه‌‌ی دولتی نیز بعد از آن قرار می‌‌گیرد. آن‌‌ها نقدینگی کمتری نسبت به پول‌‌های کاغذی دارند ولی برگشت پذیرند. بعد از اوراق قرضه، سپرده‌‌های بانک‌‌های بازرگانی قرار می‌‌گیرد و همینطور دارایی‌‌های بعدی. به ترتیب قرار گیری آن‌‌ها، ریسک و سود افزایش می‌‌یابد و نقدینگی کم می‌‌شود.

هرم Exter هر چه به بالا می‌‌رود بزرگ‌‌تر می‌‌شود. دارایی‌‌های ریسکی‌‌تر، راحت‌‌تر وثیقه داده می‌‌شوند؛ در نتیجه عرضه‌‌ی آن سریع‌‌تر انجام می‌‌شود. در بحران مسکن سال 2008 این مسئله مطرح بود؛ جایی که ترکیب CDOها ارزش رهن آن‌‌ها را تحت‌‌الشعاع قرار داد.

هرم مستحکم‌‌ترین شکل هندسی است ولی هرم معکوس، با حجم زیادی از طلا در انتهای آن مستحکم می‌‌شود. اگر قسمت بالایی آن سنگین شود، هرم فرو می‌‌ریزد. به عبارت دیگر، هر چه وظایف وام بیشتر شود و اعتبار شخص وام‌‌گیرنده کاهش یابد، احتمال کاهش عرضه‌‌ی پول و در نتیجه فرو ریختن هرم، افزایش می‌‌یابد.

وضعیت مالی بیت کوین‌‌

وضعیت اقتصادی ونزوئلا مثال خیلی خوبی از فروپاشی هرم Exter است. در ونزوئلا سیاست‌‌های مالی تورم‌‌زا باعث کاهش تقاضا برای دارایی‌‌ها شده و وضعیت موجود را به بخش زیرین هرم Exter (مانند دلار آمریکا و طلا و به تازگی، بیت کوین‌‌) هدایت کرده است. اشتیاق به سرمایه گذاری در دارایی‌‌های امن‌‌تر به جای دارایی‌‌های ریسک‌‌پذیرتر، تحت عنوان پرواز به کیفیت یا پرواز به نقدینگی شناخته می‌‌شود. کسی نمی‌‌خواهد ریسک بپذیرد و تنها می‌‌خواهد پول و نقدینگی خود را حفظ کند.

عدم اطمینان در بازار باعث می‌‌شود سرمایه‌‌گذاران دارایی‌‌های ریسک‌‌پذیر خود را بفروشند و به جای آن دارایی‌‌های کم‌‌خطرتر مانند دلار یا طلا خریداری کنند. نمونه‌‌ی دیگر فروپاشی هرم Exter نیز در بحران مالی سال 2008 دیده شد که قسمت‌‌های بالایی هرم نقدینگی خود را از دست دادند و قسمت‌‌های پایینی هرم به ساحل امنی برای سرمایه‌‌گذاران تبدیل شدند.

سرنوشت بیت کوین‌‌ در یک بحران مالی، به جایگاه آن در هرم Exter بستگی دارد. چگونگی اداره‌‌ آن توسط مالکان آن و مالکان بعدی آن، این جایگاه را مشخص می‌‌کند. اگر اکثر مالکان بیت کوین‌‌ از نوع احتکاریِ کوتاه‌‌مدت باشند، بیت کوین‌‌ در قسمت‌‌های بالایی هرم قرار می‌‌گیرد و در معرض آسیب‌‌هایی خواهد بود که دارایی‌‌های ریسک‌‌پذیر در بحران 2008 به آن‌‌ها دچار شدند. اگر مالکان احتکارگر برای حفظ نقدینگی، جایگاه خود را رها کنند، بیت کوین‌‌ در زمره‌‌ی دارایی‌‌های کم‌‌ریسک مانند دلار قرار می‌‌گیرد.

اگر بخاطر نقدینگی و مفید بودن بیت کوین‌‌ در پرداخت‌‌های سریع بین‌‌المللی، تقاضای آن زیاد شود، می‌‌توان بیت کوین‌‌ را در انتهای هرم مشاهده کرد. در نتیجه، در صورت وقوع بحران مالی، تقاضاها برای بیت کوین‌‌ زیاد می‌‌شود و مردم با فروش دارایی‌‌های ریسک پذیر خود، بیت کوین‌‌ خریداری می‌‌کنند. ممکن است این نظریه در ابتدا غیر ممکن به نظر برسد، ولی به یاد داشته باشید بیت کوین‌‌ برای گردش مالی در دنیا بسیار سودمند است و این حقیقت، در صورت وقوع یک بحران مالی، سرمایه‌‌گذاران را به خرید بیت کوین‌‌ تشویق می‌‌کند؛ حتی اگر احتکارگران از بازار خارج شوند.

علاوه بر این، بیت کوین‌‌ در هرم ارزهای رمزنگاری شده‌‌ Exter دیجیتال در قسمت‌‌های پایینی آن قرار گرفته است. تا به اینجا، نقدینه‌‌ترین ارز دیجیتال، بیت کوین‌‌ است و در هنگام بحران‌‌های مالی که مردم به دنبال یک سرمایه‌‌ کم‌‌ریسک و نقدینه در فضای ارز دیجیتال هستند، بیت کوین‌‌ انتخاب بسیار مناسبی است.

تنها با گذر زمان و ظهور یک بحران مالی گسترده می‌‌توان جایگاه بیت کوین‌‌ را در هرم Exter دنیای امروز شناخت، اما بعضی از ملاحظات اقتصادی طولانی‌‌مدت را نیز باید در نظر گرفت. حتی اگر در جریان یک بحران مالی، بیت کوین‌‌ ارزش خود را کاملا از دست بدهد، باز هم می‌‌تواند در طرح ارزش، مانند یک قرارگاه بی‌‌طرف جهانی عمل کند و مفید بودن خود را مثل گذشته نشان دهد. ممکن است تقاضا برای دارایی‌‌های احتکاری کوتاه‌‌مدت را از دست بدهد، ولی به عنوان ابزاری نقدینه و جهانی همیشه مورد تقاضا خواهد بود. در طول زمان، بیت کوین‌‌ به سمت بالاترین قسمت‌‌های هرم Exter هدایت می‌‌شود.

شاید همانطور که در The Bitcoin Standard آمده است، مهم‌‌ترین ویژگی بیت کوین‌‌ طرح ارزش آن باشد. مطابق این ویژگی، بیت کوین‌‌ اولین دارایی نقدینه‌‌ کاملا نایاب است. حتی اگر با تقاضاهای احتکاری کوتاه‌‌مدت ارزش آن رشد زیادی بکند، عرضه‌‌ آن کاملا نایاب خواهد ماند و نسبت به افزایش تقاضا پاسخگو نخواهد بود. این ویژگی بیت کوین‌‌ را از سایر دارایی‌‌های بالای هرم متمایز می‌‌کند. در دارایی‌‌های دیگر با افزایش تقاضا، در عرضه تورم ایجاد می‌‌شود ولی بیت کوین‌‌ به سختی با این شرایط تطبیق پیدا می‌‌کند و همیشه نایاب باقی می‌‌ماند و به این ترتیب، طبیعتا به رده‌‌های پایین‌‌تر هرم منتقل می‌‌شود.

نایابی در طول زمان

واکنش مالکان بیت کوین‌‌ در صورت وقوع یک بحران مالی، قابل پیش‌‌بینی نیست. اما مهم‌‌ترین نکته این است که با گذر زمان و وقوع بحران‌‌های متعدد، بیت کوین‌‌ خود را از سایر دارایی‌‌های هرم متمایز کرده است: عرضه‌‌ آن افزایش نمی‌‌یابد. در روزهای اولیه‌‌ یک بحران، با توجه به رکود اقتصادی بیت کوین‌‌، نایابی آن و عدم افزایش عرضه، واکنش مالکان بیت کوین‌‌ باید بررسی شود.

گذر زمان همچنین کیفیت این دارایی را بیشتر برملا می‌‌کند. نسبت سهام به گردش بیت کوین‌‌ به طور چشم‌‌گیری در حال کاهش است و نتیجه‌‌ی ماینینگ آن قسمت کوچکی از عرضه‌‌ی جدید خواهد بود. پس می‌‌توان بیت کوین‌‌ را یک کالای مالی خالص دانست.

اگر یک بحران مالی جدید نزدیک باشد، بیت کوین‌‌ خود را از سایر دارایی‌‌ها جدا می‌‌کند زیرا عرضه‌‌ آن زیاد افزایش نخواهد یافت. در سال گذشته رییس سابق JP Morgan الکس گورویچ (Alex Gurevich) در این باره گفت:

وقتی بیت کوین‌‌ آغاز به کار کرد، از ارزش آن بی‌‌خبر بودم. به عنوان یک تاجر، به رشد عمودی آن در سال 2013 علاقه پیدا کردم که به یک بازار فروش اوراق قرضه‌‌ی ارزان در 2014 منجر شد. اما این سقوط دائمی نبود و بیت کوین‌‌ خود را تثبیت کرد. در نهایت در 2015 رشد زیادی داشت. این الگوی تجاری در فلزات گرانبها یک الگوی همیشگی است، مانند تثبیت موقعیت طلا بعد از اوج گرفتن در 1980

این الگوی تجاری تنها در حباب‌‌های خود بیت کوین‌‌ نشان داده می‌‌شود، ولی تا شروع یک بحران مالی، قادر به دیدن آن نیستیم. ممکن است این الگو در اولین بحران خود را نشان ندهد، زیرا هنوز نرخ رشد عرضه خیلی کم نیست، تعداد مالکان کم است و نسبت به تغییر قیمت حساس‌اند.

هرگاه پولی به دارایی‌‌های موجود در هرم Exter اضافه شود، عرضه زیاد می‌‌شود. وقتی مردم دلار زیادی خریداری می‌‌کنند، ذخیره‌‌ی فدرال دچار تورم می‌‌شود. مردم دلارها را در خانه ذخیره می‌‌کنند و در نتیجه قیمت را پایین می‌‌آورند. همانطور که با توسل به وام مسکن حمایت امنیتی ابتدا قیمت‌‌ها را افزایش و بعد از پس دادن وام، قیمت‌‌ها را کاهش می‌‌دهند.

ولی هر چه پول بیشتری وارد بیت کوین‌‌ شود، عرضه زیاد نمی‌‌شود و مانند فلزات گرانبها عمل می‌‌کند.

نظر مشتریان بعد از یک بحران

یکی از مزایای رکود اقتصادی، مطالعه‌‌ی تغییرات روانی مشتریان در حین وقوع بحران و بعد از آن است. در یک مطالعه، تغییرات اصلی رفتار خرید مشتریان و همچنین اعتماد به نفس و کنترل خریدشان بررسی شده است:

بعد از یک بحران مالی، مشتریان می‌‌فهمند تنها به خودشان می‌‌توانند تکیه کنند و دنبال تغییر هستند. رکود اقتصادی فرصتی برای دست از کار کشیدن و فکر کردن عمیق است. آن‌‌ها از بدبینی موثر به آگاهی کنش‌‌گرانه می‌‌رسند و دنبال چیزی بزرگ هستند. آن‌‌ها اگر چه عصبی اند، اما وضعیت خود را تغییر می‌‌دهند و بر زندگی حال حاضر و آینده‌‌ی خود کنترل بیشتری خواهند داشت. تصمیم‌‌های مصرفی آن‌‌ها نشان‌‌دهنده‌‌ی این تغییر است. ابزاری که آن‌‌ها را ترغیب به تغییر می‌‌کند، (آگاهی کنشگرانه) است

در طول یک بحران مالی، به دلیل این که نمی‌‌توانیم پول مورد نیازمان را از بانک‌‌ها برداشت کنیم، و با توجه به این حقیقت که سیستم مالی در توهم شکست‌‌ناپذیری به سر می‌‌برد و این امر با ذات شکست‌‌پذیر او هم‌‌خوانی ندارد، اعتماد به موسسات مالی به شدت کاهش می‌‌یابد و دیگر راهی بهتر از کنترل شخصی خودتان برای پس گرفتن بیت کوین‌‌‌‌ها و کلیدهایتان وجود ندارد.

در زمان رکود، تمایل به کنترل شخصی به جای اعتماد به بانک‌‌ها، دقیقا همان فضای مورد نیاز برای رشد بیت کوین‌‌ را فراهم می‌‌کند. همچنین، ویژگی‌‌های زمان رکود مانند کم شدن نقدینگی و توقف بازارهای بین بانکی، به این فضا اضافه می‌‌شود و ارزش بیت کوین‌‌ پس از فرسایش در بحران مالی، بالا می‌‌رود.

مبنای جدید هرم

بیت کوین‌‌ با وقوع اولین بحران کاهش شدیدی را تجربه می‌‌کند. اما این اهمیت ندارد زیرا پس از مدتی به دلیل نایاب بودن و عرضه‌‌ی محدود، جایگاه خود را تثبیت می‌‌کند. این نکته اختلاف اصلی بیت کوین‌‌ و دیگر دارایی‌‌ها (به غیر از طلا) است. این تثبیت که انتظار داریم رخ بدهد، به بیت کوین‌‌ اعتبار می‌‌دهد و منبع ارزش می‌‌شود. فرض کنیم بیت کوین‌‌ به فعالیت خود ادامه دهد و علی رغم کاهش شدید، کمی از ارزش خود را هنوز حفظ کند؛ در این صورت، خسارت وارده بر مالکان قبل از تشخیص طرح ارزش آن، باز پس گرفته می‌‌شود.

در رکودهای اول یا دوم ممکن است این اتفاق رخ ندهد، ولی در گذر زمان و با افزایش رشد عرضه و یا شاید بعد از چند بحران مالی متعدد، بیت کوین‌‌ هم مانند طلا، راه خود را به پایین‌‌ترین قسمت‌‌های هرم Exter پیدا می‌‌کند. تثبیت جایگاه بیت کوین‌‌ در سطح جهان و همچنین نایاب بودن آن، مردم را به جای احتکارهای کوتاه‌‌مدت، به خرید بیت کوین‌‌ و حفظ آن به عنوان یک ارزش درازمدت ترغیب می‌‌کند.

به طور فرضی، هرم بر پایه‌‌ی بیت کوین‌‌ Exter از هرم در حال حاضر که بر پایه‌‌ی طلا است مستحکم‌‌تر است. زیرا این هرم با ایجاد دارایی‌‌های تولیدی کاهش رشد دارد و در بانک‌‌های ذخیره‌‌ی کوچک، نمی‌‌تواند خیلی گسترش پیدا کند. در بحران بعدی، فارغ از اینکه چه بر سر بیت کوین‌‌ خواهد آمد، یک چیز واضح است: زمان آن رسیده که به چرخ دستی‌‌های خود نگاهی بیندازیم!

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.