حاشیه فروش چیست؟

برای تحلیل درآمد هدف یک شرکت، تصمیم‌گیری برای تامین هزینه‌های تجاری و تشخیص محصولاتی که برای شرکت سودآور هستند، باید به حاشیه فروش مراجعه کرد. در این مطلب با تعریف دقیق‌تری از این مفهوم، فرمول محاسبه آن و اهمیت آن در تجارت آشنا خواهید شد. همچنین در این مقاله به تعریف مخارج ثابت و متغیر و نمونه‌های آن‌ اشاره شده است.

0 11,215

حاشیه فروش به میزان درآمد فروشی یک شرکت منهای هزینه‌‌های متغیر آن می‌‌گویند. از مقدار پول بدست آمده از این طریق برای جبران هزینه‌‌های ثابت (مثل اجاره) استفاده می‌‌شود و در پایان مقدار پولی را که باقی بماند، می‌‌توان درآمد تلقی کرد. حاشیه فروش (به درصد یا دلار) می‌‌تواند به عنوان مبلغ کلی یا مبلغ جدا برای خط تولیدی یک محصول به شکل نسبی یا درصدی از فروش خالص، ارائه شود.

Contribution Margin concept

فرمول محاسبه حاشیه فروش

برای محاسبه مقدار آن می‌‌توان از فرمول زیر استفاده کرد:

هزینه‌‌های متغیر - درآمد خالص فروش = حاشیه فروش

یا

درآمد خالص+ هزینه‌‌های ثابت = حاشیه فروش

برای بدست آوردن نسبت::

درآمد فروش/ (هزینه‌‌های متغیر – درآمد خالص فروش) = نسبت حاشیه فروش

نمونه محاسبه حاشیه فروش

یک شرکت تولیدکننده موبایل، تعداد ۵۰ هزار از آخرین محصول خود را در نیم‌‌سال اول مالی فروخته است. قیمت هر دستگاه صد دلار است و هزینه ساخت محصول ۳۰ دلار و مخارج متغیر آن حدود ۱۰ دلار است. در نتیجه حاشیه فروش هر محصول فروخته شده ۶۰ دلار و در کل ۳ میلیون دلار است که یعنی نسبت حاشیه فروش برابر با ۰.۶۰ یا ۶۰ درصد می‌‌شود.

مخارج متغیر چیست؟

به مخارج مستقیم یا غیرمستقیمی که در یک کسب‌و‌کار صرف ساخت محصول و فروش آن‌‌ها و خدمات‌‌شان می‌‌شود مخارج متغیر می‌‌گویند. این مخارج به تعداد محصولات فروشی یا خدمات ارائه شده بستگی‌‌خواهند داشت. با زیاد شدن خط تولید، مخارج بالا می‌‌رود و با کم شدن آن، پایین می‌‌آید. همچنین مهم است تا یادآور شویم که نسبت بالای مخارج متغیر بدین معناست که یک شرکت می‌‌تواند با نرخ سود کمتری فعالیت کند. برخلاف مخارج ثابت که به سود بالای شرکت برای فعالیت و موفقیت خود نیاز دارد.

نمونه مخارج متغیر:

  • مواد اولیه – موادی که در تولید کالاها استفاده می‌‌شوند
  • تدارکات تولید – مقدار مواد روغنی و غیره مورد استفاده در ابزارآلات
  • واحد کار – هزینه پرداختی به کارکنان به ازای کامل شدن هر واحد
  • دست‌‌مزد قابل پرداخت – هزینه پرداختی به کارکنان به ازای ساعت‌‌کاری
  • کارمزد – هزینه پرداختی به فروشنده برای هر محصول فروشی
  • حمل و نقل – هزینه انتقال و ارسال کالا به هنگام فرستادن کالا به مشتری
  • خدمات رفاهی – مقدار برق و آب مصرفی برای تولید کالا‌‌ها

مخارج ثابت چیست؟

به مخارجی که با وجود تغییراتی در میزان و تعداد کالاهای تولیدی و خدمات تغییر نمی‌‌کنند، مخارج ثابت می‌‌گویند. آن‌‌ها مستقل از فعالیت‌‌های تجاری ‌‌هستند و از بین نیز نمی‌‌روند و باید همیشه پرداخت شوند. در زمینه قیمت و سطح تولید، مخارج ثابت معمولا در بررسی‌‌های بی سود و زیان استفاده می‌‌شوند تا حتما سودمندی حاصل شود.

نمونه‌‌های مخارج ثابت:

  • استهلاک – کهنه‌‌شدن و از بین رفتن ابزار فعلی و نیاز به خرید املاک، کارخانه‌‌ها و تجهیزات جدید
  • نرخ بهره – نرخ بهره ثابت موجود بر وام‌‌ها که باید به صورت دوره‌‌ای پرداخت شود.
  • بیمه – هزینه‌‌های بالای قرارداد بیمه
  • اجاره – هزینه دوره‌‌ای برای اجاره املاک
  • مالیات املاک – مالیاتی که دولت براساس ارزش تخمین زده شدهی ملک‌‌تان از شما می‌‌گیرد
  • حقوق – هزینه ثابتی که کارکنان و کارمندان بدون در نظر گرفتن ساعت کار، به خاطر خدمات خود دریافت می‌‌کنند.
  • خدمات رفاهی – هزینه برق، آب، گاز و خدمات ارتباطی

حاشیه فروش چقدر در تجارت اهمیت دارد؟

وقتی شرکتی برای قیمت فروشی محصولی تصمیم‌‌گیری می‌‌کند، از حاشیه فروش معمولا به عنوان منبعی برای بررسی استفاده می‌‌کند. مخارج ثابت معمولا سهم‌‌ بزرگی دارند. برای همین معیارهای سود باید کمتر یا خیلی بیشتر باشند تا بتوانند هزینه‌‌های فعالیت‌‌های تجاری را تامین کنند. حاشیه فروش کم یا منفی برای یک محصول یا کسب‌و‌کار بدان معناست که آن محصول خیلی سودمند نیست و ادامه ساخت و فروش آن به قیمت فعلی کار عاقلانه‌‌ای نخواهد بود.

همچنین مهم است که از حاشیه فروش برای تجزیه و‌‌ تحلیل میزان درآمد هدف استفاده‌‌ کنید. برای تعیین تعداد محصولاتی که برای ایجاد تعادل در شرکت باید به فروش برسند، باید مخارج ثابت را بر حاشیه فروش تقسیم کنید. برای رهایی از گلوگاه‌‌ها، می‌‌توان از حاشیه فروش استفاده کرد تا بررسی کنیم که چه محصولاتی سودمند‌‌تر عمل کرده‌‌اند و با منابع محدود، کدام محصولات مزیت بیشتری ارائه می‌‌دهند. اولویت همیشه باید با محصولاتی باشد که حاشیه فروش بالاتری داشته‌‌اند.

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.