جنبه های مهم استیبل کوین‌ ها ( Stablecoin ) چیست؟

این مقاله سه جنبه‌ یا ویژگی مهم استیبل کوین ها ( Stablecoin) را بیان کرده و توضیحات مختصر و کافی درباره‌ هر یک را به طور جداگانه در اختیار شما قرار خواهد داد. این سه جنبه که در این مقاله با آن‌ها آشنا خواهید شد عبارت از: تثبیت قیمت ارز، گروگذاری و قابلیت معاوضه هستند. با خواندن این مقاله وبررسی این سه جنبه، شما به اطلاعاتی مفید در مورد استیبل کوین ها دست خواهید یافت و اطلاعاتی از قبیل اینکه استیبل کوین چگونه کار می‌کند، چگونه ایجاد می‌شود و مطلوبیت و کارآیی آن‌ تا چه حد به نحوه‌ی ایجاد آن وابسته‌ است، به دست خواهید آورد.

0 106

تفاوت بین تثبیت قیمت ارز، گروگذاری و قابلیت معاوضه

استیبل کوین‌ها در چند ماه اخیر تبدیل به تیتر روزنامه‌ها شده‌ و سرمایه گذاران بزرگی که شیفته‌ این ارز رمز با ثبات شده‌اند را به خود جذب کرده‌اند. در ابتدا، معمولا به ارتباط پشتوانه یا همان نحوه‌ی تثبیت قیمت کوین توجه می‌کنیم. به طور کلی، این موضوع به سه دسته‌ تقسیم می‌شود:

  • استیبل کوین‌های با پشتوانه‌ ارزها (شامل ارز فیات)
  • استیبل کوین‌های با پشتوانه کریپتوها
  • استیبل کوین‌هایی که هیچ پشتوانه ای ‌ ندارند ( شامل الگوریتم‌ها و رویکرد سهام حق‌الضرب )

این راه، راهی عالی برای معرفی مفهوم استیبل کوین‌ها و مبنایی مناسب برای ارائه توضیحی مختصر است، اما درباره‌ی اینکه ایجاد استیبل کوین چگونه می‌تواند در نهایت بر مطلوبیت و کارآیی آن تاثیر گذارد، توضیح کاملی ارائه نمی‌کند. برای ارائه‌ی چنین توضیحی باید سه جنبه‌ دیگر استیبل کوین که بسیار مهم هستند را نیز در این مبحث بگنجانیم؛ این سه جنبه عبارتند از تثبیت قیمت ارز، گروگذاری و قابلیت معاوضه.
این سه جنبه درباره‌ی اینکه استیبل کوین چگونه کار می‌کند، چگونه ایجاد می‌شود و مطلوبیت و کارآیی آن‌ تا چه حد به نحوه‌ی ایجاد آن وابسته‌ است، توضیح کامل و شفافی را در اختیار شما قرار خواهند داد.

تثبیت قیمت ارز ( Pegging )

تثبیت قیمت ارز ( Pegging ) چیست؟

تثبیت قیمت ارز معمولا مربوط به صرافی‌های خارجی است که در آن‌ها ارز یک کشور ثابت یا ثبیت شده با ارز کشوریست که اقتصادش ثبات بیشتری دارد. هدف اصلی تثبیت ارز این است که اقتصادهای متغیر و بدون ثبات، ثبات بیشتری پیدا کنند، اما برای شرکای معاملاتی نیز روش سودمندی است؛ زیرا به کمک آن می‌توانند صادرات را رقابتی‌تر کرده و در عین حال قیمت واردات را پایین نگه دارند.
تثبیت قیمت ارز برگرفته از استاندارد طلا (Gold Standard) و قرارداد برتون وودز(Bretton Woods) است. استاندارد طلا در قرن هجدهم میلادی در انگلستان به وجود آمد و قرارداد Bretton Woods نیز بعد از جنگ جهانی دوم اجرا شد. طبق این قرارداد، بیشتر کشورهای اروپایی و غربی ارزهای خود را با ارز ایالات متحده آمریکا تثبیت کردند. ایالات متحده نیز در ازای آن دلار آمریکا را با طلا تثبیت کرد. گرچه این قرارداد در سال 1973 منحل شد؛ اما در ایجاد ثبات برای اقتصاد و افزایش رشد بسیار موثر بود.

اما این پدیده هنوز هم در اقتصادهای سنتی حضور دارد. بسیاری از کشورها از تثبیت قیمت ارز استفاده می‌کنند تا ارز خود را با دلار آمریکا یا یورو تثبیت کنند. به ندرت پیش می‌آید که این ارتباط به صورت 1:1 باشد. به عنوان مثال، دلار هنگ کنگ با دلار آمریکا در نرخ 7.75 تا 7.85 و کرون دانمارک با یورو در نرخ 7.46 تثبیت شده است.

انواع مختلف تثبیت قیمت ارز

انواع متفاوتی از تثبیت قیمت ارز وجود دارد و همه‌ی آن‌ها صد در صد ثابت نیستند.

تغییرات جزئی در نرخ ارز (Crawling Peg)

در این نوع، نرخ یک ارز ثابت است، اما می‌تواند بین ارزش اسمی ارز تثبیت ‌شده و محدوده‌ای از نرخ‌های از پیش تعیین شده نوسان و تغییر داشته باشد. ارزش اسمی ممکن است در فواصلی معین مجددا تنظیم شود تا پاسخگوی تورم و دیگر شرایط بازار بوده و موجب افزایش ثبات شود. این موضوع باعث می‌شود تا نرخ ارز در طول یک دوره‌ی ثابت تعدیل و تنظیم شود و قیمت ارز به طور ناگهانی کاهش نیابد.

یک مثال از این مورد کشور مکزیک است که در سال‌های 1990 تا 2000 تغییرات جزئی در نرخ ارز را در برابر دلار آمریکا عملی کرد. این کار باعث شد مکزیک بتواند قیمت ارز خود را به تدریج کاهش دهد تا به نرخ قابل قبولی رسیده و در نتیجه، از عدم ثبات اقتصادی مرتبط با کاهش شدید قیمت ارز جلوگیری شود.

نرخ ارز قابل‌تنظیم (Adjustable Peg)

در این نوع نیز نرخ یک ارز ثابت است، اما امکان تنظیم و تغییر آن تا حد معینی که از قبل تعیین شده است (معمولا بین یک تا دو درصد)، وجود دارد. اگر نرخ از این مقدار فراتر رود، بانک مرکزی آن را به مقدار مورد نظر برمی‌گرداند. هدف این است که یک کشور بتواند در بازار صادرات، رقیبی موفق و سرسخت باقی بماند.

بسیاری از کشورهای در حال توسعه‌ی آسیایی مثل اندونزی، مالزی، فیلیپین و کره جنوبی چنین سیستم نرخ ارزی را در گذشته عملی کرده بودند تا مقدار نوسانات را نسبت به دلار محدود کرده و امکان صادرات ارزان را فراهم آورند.

Basket peg

در basket peg، یک ارز به شکلی هماهنگ با بیش از یک ارز دیگر تثبیت می‌شود؛ و این ارزها ارزهای مهم‌ترین شرکای معاملاتی آن کشور هستند. اینکه چرا یک کشور از basket peg استفاده می‌کند دقیقا به همان دلیلی است که یک سرمایه‌گذار در سبد سرمایه‌گذاری خود تنوع به وجود می‌آورد؛ تا باعث افزایش ثبات شده و در برابر ریسک‌هایی مثل تورم بالا که ممکن است در اثر کاهش ناگهانی قیمت ارز برای ارزی که تنها با یک ارز دیگر تثبیت شده است پیش آید، از خود محافظت کند.

مثال‌هایی از این مورد رنمینبی چین است که با 24 ارز مختلف و همچنین دلار فیجی که با 5 ارز مختلف تثبیت شده‌اند.

Commodity peg

این امکان نیز وجود دارد که یک ارز با کالایی معتبر همچون طلا تثبیت شود. سال‌ها پیش از جنگ جهانی دوم و قرارداد برتون وودز، استاندارد طلا به طور گسترده به منظور ایجاد ثبات برای ارزها به کار برده می‌شد. با این حال، دولت‌ها و اقتصاددانان بر این باورند که این کار موجب توقف رشد می‌شود. گرچه بانک‌های مرکزی هنوز هم از طلا به عنوان نوعی پشتوانه نگهداری می‌کنند، اما آخرین ارزی که از طلا جدا شد فرانک سوئیس بود و این اتفاق در اوایل سال 2000 اتفاق افتاد.

در طراحی بسیاری از ارزهای رمزنگاری شده، مثل Digix و OneGram، سبک استاندارد طلا در نظر گرفته شده و در آن‌ها یک توکن توسط مقداری معین از طلا پشتیبانی می‌شود. نتایج متفاوتی نسبت به این موضوع وجود دارد؛ زیرا از نظر بعضی سرمایه گذاران قیمت کالا واحد محاسبه مناسبی نیست. این کالا لزوما طلا نیست. کشور ونزوئلا پترو ( Petro ) را به وجود آورد؛ ارز رمزی که توسط نفت پشتوانه شده و با قیمت بشکه‌های نفت تثبیت می‌شود.

گروگذاری ( Collateralization )

گروگذاری ( Collateralization ) چیست؟

معنی کلمه‌ی گرو به این صورت است: ” ارائه‌ سرمایه به عنوان نوعی تضمین که بدهی بازگردانده خواهد شد.” اساسا، این سرمایه دارایی است که وام‌گیرنده آن را سرمایه گذاری می‌کند تا ضامن بازگشت‌ پول فرد وام‌ دهنده باشد. مثالی که همه ما با آن آشنا هستیم رهن است که طبق آن مشتری بانک می‌تواند وام گرفته و خانه بخرد؛ با این شرط که اگر پول را برنگرداند، خانه به تصاحب بانک در می‌آید. در اینجا، خانه به عنوان نوعی تضمین یا وثیقه برای وام عمل کرده و میزان ریسک را برای وام ‌دهنده کاهش می‌دهد.

همین قاعده در مورد خرید خودرو، خرید طلا یا هنر هم وجود دارد. کسب و کارها نیز می‌توانند تجهیزات فعلی خود را برای خرید و فروش رهن یا گرو بگذارند.

گروگذاری در ارتباط با استیبل کوین‌ها به کالا یا ارزهای فیات (مثل دلار آمریکا و یورو) اشاره می‌کند. به ازای هر توکن گرویی که یک پلتفرم صادر می‌کند، باید مقدار برابری از ارز فیات را به عنوان گرو نگه دارند؛ اما همانطور که بعدا خواهید دید، همیشه موضوع به این شکل نیست. در مورد سرمایه‌های پشتوانه ‌شده توسط کالا نیز قاعده به همین شکل است؛ به ازای هر توکنی که یک پلتفرم استیبل کوین پشتوانه ‌شده توسط طلا صادر می‌کند، باید ارزش برابری از طلا را به عنوان گرو نگه دارند؛ اما، این هم موردی نیست که همیشه رخ دهد.

تفاوت بین پشتوانه ( backing ) و گروگذاری

وقتی که یک ارز توسط سرمایه یا کالایی دیگر پشتیبانی می‌شود لزوما به این معنا نیست که دارنده‌ی این ارز دارای آن تضمین است یا ادعایی در مالکیت کالای پشتوانه شده دارد. اگر در مثال بالا پتروی کشور ونزوئلا را در نظر بگیریم، دارنده‌ی توکن‌های پترو نمی‌توانند آن را با بشکه‌های نفت خام معاوضه کنند. اگرچه، معنای آن این است که بشکه‌های نفت خام ذخیره نگه داشته می‌شوند تا در ارز رمزها ثبات ایجاد کرده و نرخ ارز ثابتی به آن‌ها بدهند.

همین قاعده درباره‌ ارزهای پشتوانه شده توسط طلا نیز برقرار است که در آن‌ها طلا ممکن است به صورت ذخیره نگه داشته شود تا آن ارز را پشتیبانی کرده و به آن ثبات ببخشد؛ اما دارندگان آن ارز لزوما ادعایی در مالکیت آن طلا ندارند و تنها ارز خود را در نرخ ارزی ثابت نسبت به طلا گرو میگذارند.

گروگذاری فرق دارد. همانطور که در Investopedia آمده است، “گروگذاری زمانی رخ می‌دهد که قرض‌گیرنده سرمایه‌ای را به عنوان راه چاره قرار می‌دهد تا در صورت عدم پرداخت بدهی، وام‌دهنده بتواند از آن استفاده کند.” این به این معناست که در مورد ارز رمزهای گروگذاری شده، دارنده‌ی چنین کوینی ادعایی در مالکیت گرو دارد؛ یعنی می‌تواند آن را مستقیما در ازای ارزشش به طلا، دلار آمریکا یا حتی دیگر ارزهای رمزنگاری‌شده معاوضه کند.

سطح پشتوانه

بیشتر استیبل کوین‌های پشتوانه ‌شده توسط سرمایه ادعا می‌کنند که کاملا توسط سرمایه‌های بنیادین پشتیبانی می‌شوند. اگرچه، این ادعا باید به طور دقیق بررسی شود؛ مگر اینکه این ادعا توسط سازمان‌های حسابرسی واسطه و بی‌غرض پشتیبانی شوند. یکی از مشهورترین استیبل کوین‌ها، تتر (USDT)، برای ماه‌ها مورد سزنش و انتقاد قرار گرفته بود، زیرا با حسابرس خود به مشکل خورده بودند و نمی‌توانستند مدرکی ارائه کنند که نشان دهد به ازای هر تتری که صادر می‌کنند به صورت 1:1 دلار آمریکا ذخیره می‌کنند/

باقی استیبل کوین‌ها مثل Saga توسط ذخایر کوچک پشتوانه شده (یعنی کل سرمایه‌ی پشتوانه‌شده را به صورت فیزیکی ذخیره می‌‌کنند) و با صندوق بین‌المللی پول SDR (حق برداشت ویژه) که جزء ذخایر بین‌المللی است، تثبیت می‌شوند.

از طرف دیگر، یک استیبل کوینی مثل USDVault که توسط طلا پشتوانه می‌شود کاملا گرو گذاشته می‌شود؛ به این معنا که ذخایر طلایی که برای پشتوانه توکن‌های صادرشده به کار می‌روند، در گاوصندوق نگه‌داری شده و به طور شفاف و واضح حسابرسی می‌شوند تا اطمینان حاصل شود که ارزشی که در مورد طلا ادعا شده واقعا وجود دارد یا خیر. علاوه بر آن نیز روشی پیشگیرانه به کار گرفته می‌شود تا ثبات 1:1 قیمت دلار آمریکا حفظ شود.

برای استیبل‌کوین‌ها این امکان نیز وجود دارد که over-collateralized باشند. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که چیزی که گرو گذاشته می‌شود یک ارز رمز دیگر مثل بیت‌شرز (BitShares) (BitUSD, BitCNY) و MakerDAO (DAI) باشد.

مشکلی که در ارتباط با استیبل کوین‌های پشتوانه‌شده توسط کریپتو وجود دارد این است که سرمایه‌ی بنیادین ممکن است به اندازه‌ی خود کوین بی‌ثبات باشد. بنابراین، استیبل کوین در برابر آن over-collateralized بوده و گاها تا 200% نیز نوسان دارد؛ به این ترتیب، زمانی که رمز ارزهای پشتیبان تا 25، 50 یا حتی 75 درصد سقوط می‌کنند، هنوز هم بیش از 100 درصد از ارزش باقی می‌ماند تا جلوی نوسان قیمت استیبل کوین‌ها را بگیرد. چه در مورد پشتوانه استیبل کوین‌ها و چه تضمین وام، آنچه مشخص کردن آن مهم است این است که آیا سرمایه بنیادین آنقدر کافی و معتبر هست که به هدف خود دست یابد؛ یعنی به عنوان نوعی تضمین عمل کرده یا ثبات را حفظ کند؟

قابلیت معاوضه ( Redeemability )

قابلیت معاوضه بسیار به بحث قبلی ما درباره‌ی پشتوانه و گروگذاری نزدیک است. وقتی یک استیبل کوین توسط سرمایه‌ای خاص پشتوانه می‌شود، لزوما به این معنا نیست که دارنده می‌تواند توکن خود را با آن سرمایه بنیادین معاوضه کند.

اگر به عنوان مثال تتر را در نظر بگیریم، تتر توسط دلار آمریکا به صورت 1:1 پشتوانه می‌شود، اما مستقیما با آن قابل معاوضه نیست. از طرف دیگر، TrueUSD، استیبل کوینی که بر همین مبنا طراحی شده است؛ یعنی به صورت 1:1 توسط دلار آمریکا پشتوانه می‌شود، در واقع به صورت 1:1 با دلار آمریکا قابل معاوضه است.

در بازارهای سنتی‌تر، مسئله معاوضه در قانون ورشکستگی بسیار معتبر بوده و بر شرایطی خاص تاکید می‌کند که باید پیش از آنکه فردی بتواند ادعایی در سرمایه داشته باشد، تحقق یابند. اساسا وقتی که یک ارز توسط سرمایه پشتوانه می‌شود، مگر وقتی که به صورت آشکار و واضح بیان شود، کاربر نباید فرض کند که می‌تواند ادعایی بر سرمایه داشته باشد.

سودهای متعددی در مورد استیبل کوین‌های قابل معاوضه با سرمایه وجود دارد. یکی از آن‌ها این است که این نوع استیبل کوین به عنوان نوعی تایید عمل می‌کند که گروی پشت آن‌ها واقعا وجود داشته و این تنها یک ادعای توخالی نیست. همچنین، کاربردهای عملی برای کاربران ارائه می‌کند؛ برای مثال در مورد استیبل کوین‌های پشتوانه‌شده توسط طلا لازم نیست که برای معاوضه آن را تبدیل به فیات کنید؛ بنابراین، از کارمزدهای ارز و نوسانات قیمت جلوگیری می‌شود.

نتیجه

در عین اینکه بازار رشد می‌کند، استیبل کوین‌ها نیز در فضای ارز رمزنگاری شده متداول‌تر می‌شوند. سرمایه‌گذاران جدید دائما به دنبال این هستند که با ریسک کم و امنیت بالا وارد بازار کریپتو شوند، اما سرمایه‌گذاران با تجربه به دنبال گزینه‌هایی هستند که بتوانند در سبد‌های سرمایه گذاری خود ثبات ایجاد کنند و در صورت سقوط شدید بازار پناهگاهی داشته باشند.

این جستجوی مداوم قطعا منجر به ترکیب و تطبیق تثبیت‌ها و پشتوانه‌ها خواهد شد. چه کسی می‌گوید که شما نمی‌توانید استیبل کوینی داشته باشید که توسط اتر پشتوانه شده و با ین ژاپن تثبیت ‌شود؟ ویتالیک بوترین (Vitalik Buterin)، موسس اتریوم و تاثیرگذار بر ارز رمزها، در هنگام نیاز به استیبل کوین‌های موثر، جمله‌ی زیر را می‌گفت:

آیا سرمایه‌های دارای ارزش ثابت، لازمند؟ با وجود سطح بالای علاقه نسبت به فناوری بلاکچین که با بی‌علاقگی نسبت به ارز بیت‌کوین به هم پیوسته‌اند و ما شاهد آن‌ها در دنیا هستیم، شاید زمان آن رسیده که سیستم‌های ارز دارای ثبات یا ارز چندمنظوره کنترل همه چیز را به دست گیرند.

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.