ترازنامه‌‌ مالی چیست + چگونگی تجزیه و تحلیل آن

در اینجا با مفهوم ترازنامه مالی و تفاوت آن با دیگر صورت‌‌های مالی و همچنین ترازنامه‌‌های ملزم‌‌شده توسط کمیسیون بورس و اوراق بهادار آشنا می‌‌شوید.

0 220

ترازنامه‌‌ مالی چیست؟ چه تفاوتی میان یک ترازنامه‌‌ مالی و دیگر صورت‌‌های مالی مانند صورت درآمد (Income Statement) وجود دارد؟

برای فهمیدن جواب این سوال، یک سناریو را در نظر بگیرید. فرض کنید که می‌‌خواهید برای ساختن یک استخر در حیاطی پشتی خود تقاضای وام کنید. برای چنین درخواستی به بانک می‌‌روید و متصدی بانک اصرار دارد که لیستی از دارایی‌‌های فعلی خودتان به وی بدهید.

بعد از رفتن به خانه و نگاه انداختن به صورت‌‌های مالی و حساب‌‌های ثبت‌‌شده، یک برگه‌‌ی بانکی بیرون می‌‌کشید. در این برگه هر کدام از دارایی‌‌های باارزش خود مانند بازارهای پول، صندوق‌‌های مالی مشترک، سهام ، اوراق بهادار ، املاک، ماشین، مبلمان، کامپیوتر و غیره را یادداشت می‌‌‌‌کنید. سپس، در وسط برگه، همه بدهی‌‌های خود مانند رهن، وام‌‌های دانشجویی، بدهی کارت اعتباری (Credit Card Debt)، بدهی وثیقه‌‌ها (Margin Debt) و غیره را می‌‌نویسید. در نهایت، در پایین برگه، همه‌‌ی بدهی‌‌های خود را از همه‌‌ی دارایی‌‌های خود کسر می‌‌کنید تا ارزش ویژه‌‌ی (Net Worth) حود را به دست آورید.

تبریک می‌‌گویم، به همین صورت ترازنامه‌‌ مالی (Balance Sheet) خود را درست کردید.

ترازنامه‌‌های ملزم‌‌شده توسط کمیسیون بورس و اوراق بهادار

همانطور که بانک از شما درخواست کرد ترازنامه‌‌ای را برای ارزیابی اعتبار خود درست کنید، دولت هم از شرکت‌‌های معامله‌‌شده به صورت عمومی می‌‌خواهد که چند بار در سال ترازنامه‌‌ای را برای سهام‌‌داران خود آماده کنند.

این کار به سرمایه‌‌گذاران فعلی و بالقوه اجازه می‌‌دهد که تصویری کلی از وضعیت مالی یک شرکت داشته باشند. یکی از دلایل اصلی این است که ترازنامه، ارزش موارد تحت مالکیت شرکت، حتی مواردی مثل تلفن‌‌های روی میز کارکنان، میزان بدهی شرکت، مقدار کالای موجود در انبار شرکت و مقدار پول در دسترس شرکت برای سرمایه‌‌گذاری کوتاه‌‌مدت را به شما نشان می‌‌دهد.

ترازنامه یکی از اولین صورت‌‌های مالی است که باید در هنگام ارزش‌‌گذاری یک شرکت تجزیه و تحلیل کنید.

قبل از اینکه قادر به تجزیه و تحلیل یک ترازنامه‌‌ مالی باشید، باید نحوه‌‌ی درست کردن آن را بدانید. این درس سرمایه‌‌گذاری هم به همین منظور نوشته شده است. این مقاله به طور ویژه سعی خواهد کرد شما را با سطر به سطرِ یک ترازنامه آشنا کند و ساختار آن را توضیح دهد.

پست های مرتبط

قبل از اینکه به این مرحله برسیم، باید این را بدانید که ترازنامه‌‌ مالی یک شرکت با مسئولیت محدود (Limited Liability Company) یا شراکت محدود (Limited Partnership) نسبت به ترازنامه‌‌ مالی یک خانوار بسیار متفاوت است، چرا که موارد پیچیده‌‌ی زیادی در اسناد حسابداری یک شرکت فعال یا شرکت مادر (Holding Company) وجود دارد. کسب‌‌وکارها باید بر خلاف بسیاری از مردم با سوالات پیچیده‌‌ی زیادی‌‌ روبرو شوند، مواردی مانند چگونگی ارزش‌‌گذاریِ کمتر از واقعیتِ یک هواپیمای مسافربری، چگونگی حساب کردن هزینه‌‌های ساخت‌‌وساز یک نیروگاه، راه‌‌های ثبت تعهدات اجاره برای فضای خرده‌‌فروشی در بازارچه‌‌های شلوغ، چگونگی ارزش‌‌گذاری موجودی‌‌های زیاد کالا که ممکن است از زمان خریداری ارزش‌‌شان زیاد یا کم شده باشد، روش درست برای ایجادِ پس‌‌انداز برای ضررهای مالی احتمالی در آینده به خاطر وام‌‌های بانکی و تبدیل چندین دارایی ارزی و بدهی به ارز گزارشی تنها چند نمونه از این کارها هستند.

با این وجود، مهم نیست که تقسیم کردن این کار به بخش‌‌های کوچک‌‌تر در نگاه اول تا چه اندازه طاقت‌‌فرسا به نظر می‌‌رسد، بعدا خواهید فهمید که مشکلی چندان بزرگی در مورد آن وجود ندارد. بهترین شیوه برای انجام این کار به خاطر سپردن این است که هدف کلی ترازنامه‌‌ مالی، جواب دادن به سه سوال برای مدیران، سرمایه‌‌گذاران، وام‌‌دهندگان، تنظیم‌‌کنندگان و همچنین علاقه‌‌مندان دیگر است:

  • شرکت چه چیزهایی دارد (دارایی‌‌ها)؟
  • شرکت‌‌ چه قرض‌‌هایی را باید پس دهد (بدهی‌‌ها)؟
  • بعد از پرداخت همه‌‌ی بدهی‌‌ها چه چیزی برای مالکین شرکت باقی می‌‌ماند؟ (ارزش دفتری یا حقوق صاحبان سهم)؟

تمامی این کلمات تجملی، اصطلاحات پیشرفته و مسائل پیچیده‌‌‌‌ی ریاضیاتی وجود دارند تا به شما، یعنی سرمایه‌‌گذار، ایده‌‌ای مناسب در مورد نحوه‌‌ی تخمین این سه مسئله بدهند. اگر به خودتان یادآوری کنید که همین کار هدف اصلی است، به احتمال زیاد تجزیه‌‌ و تحلیل ترازنامه‌‌های مالی برای شما چندان طاقت‌‌فرسا نخواهد بود.

یادداشت: برخلاف دیگر صورت‌‌های مالی، ترازنامه‌‌ مالی نمی‌‌تواند چندین تاریخ را پوشش دهد. به عبارت دیگر، این برگه ممکن است به صورت “31 دسامبر 2018” باشد، اما مطمئنا نمی‌‌تواند جزئیات مربوط به بازه‌‌ی 1 تا 31 دسامبر را در اختیار شما قرار دهد. این مسئله به این خاطر است که ترازنامه‌‌ مواردی مانند پول نقد و موجودی کالا را فهرست می‌‌کند که به صورت روزانه تغییر می‌‌کنند. یاد خواهید گرفت که شیوه‌‌ی حل این مشکل در هنگام محاسبه‌‌ی تعداد زیادی از نسبت‌‌ها این است که “میانگین موزون” (Average Weighted) یک ترازنامه‌‌ مالی را در نظر بگیرید؛ چیزی که بعدا در همین درس به شما آموزش داده خواهد شد.

برای مثال، اگر می‌‌خواهید ارزش میانگین موجودی کالای امسال را نگاه کنید، باید ارزش موجودی کالا در انتهای سال گذشته را گرفته، آن را به اضافه‌‌ی ارزش موجودی کالا در پایان امسال کرده و سپس عدد به‌‌دست‌‌آمده را تقسیم بر دو کنید. این روشِ سریع به شما کمک می‌‌کند از اشتباهات در هنگام محاسبه‌‌ی اعداد در پایان سال اجتناب کنید که ممکن است روند کلی سال را بیان کنند (هرچند امکان اشتباه بودن آن‌‌ها هم وجود دارد).

توضیح اضافی: اگر یک شرکت تولیدی همه‌‌ی بدهی‌‌های خود را در طول سال پرداخت کند و عدد آن در ترازنامه‌‌ مالی برابر با صفر باشد، باز هم ممکن است در صورت درآمد جمله‌‌ای دیده باشید که در مورد هزینه‌‌ی بهره‌‌ها (Interest Expenses) توضیح می‌‌دهد و همین باعث سردرگمی شما می‌‌شود. با محاسبه‌‌ی میانگین موزون بدهی‌‌های معوقه در ترازنامه‌‌ی مربوط به همین دوره، درک بهتری را از عملکرد شرکت و همچنین دلیل وجود هزینه‌‌ی بهره به دست خواهید آورد.

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.