تامین مالی جمعی مبتنی بر تخصیص سهام (Equity Crowdfunding) چیست؟

تامین مالی جمعی مبتنی بر تخصیص سهام برای شرکت‌هایی مناسب است که با روشی به غیر از روش پاداش-محور به دنبال افزایش سرمایه هستند. در این مقاله با مفهوم تامین مالی جمعی مبتنی بر تخصیص سهام، وجه تمایز آن و اصطلاحات مربوط به آن، مانند افزایش سرمایه، بدهی قابل تبدیل، ارزش‌‌گذاری و غیره، آشنا خواهید شد.

0 343

تامین مالی جمعی مبتنی بر تخصیص سهام (Equity Crowdfunding) چیست؟

تامین مالی جمعی مبتنی بر تخصیص سهام (Equity Crowdfunding) برای شرکت‌هایی مناسب است که با روشی به غیر از روش پاداش-محور به دنبال افزایش سرمایه هستند. این شرکت‌ها معمولاً در پی ارقامی بالاتر از ۵۰ هزار دلار هستند، به تایید اجتماعی (Social Proof) دست یافته‌اند و آن‌قدر جذابیت دارند که بتوانند نظر سرمایه‌گذاران را جلب کنند.

اساس ماهیت تامین مالی جمعی مبتنی بر تخصیص سهام به گونه‌ای است که نسبت به سرمایه گذاری‌‌ جمعی پاداش-محور مردم را برای جذب سرمایه بیشتر درگیر می‌کند. علاوه بر این به این نکته توجه داشته باشید که این روش هنوز روش نسبتاً تازه‌ای است و قوانین و مقررات مربوط به آن همچنان در مرحله‌ی تدوین قرار دارد، به همین دلیل استفاده از آن می‌تواند دشوار باشد.

اما ما امروز قصد داریم به شما کمک کنیم تا با این مبحث بیشتر آشنا شوید و ببینید که چگونه می‌توانید برای خودتان یک کمپین مشارکتی موفق ایجاد کنید. در این مقاله، اصطلاحات مربوط به موضوع جذب سرمایه، آماده‌سازی کمپین، قوانین جدید و نحوه‌ی جذب سرمایه‌گذاران را به شما آموزش می‌دهیم.

یادگیری اصطلاحات

برای استفاده از روش‌های مشارکتی باید با برخی از اصطلاحات پایه‌ای این مبحث آشنا باشید و بدانید که با توجه به اهدافی که برای جذب سرمایه دارید، چگونه باید هر یک را لحاظ کنید:

  • افزایش سرمایه (Raise Amount) – طبیعی‌ترین نقطه‌ی آغاز برای همه‌ی افزایش سرمایه‌ها این است که بدانید چه مقدار افزایش سرمایه در نظر دارید و چه روشی با اهداف تجاری از پیش تعیین‌‌شده‌ی شما هم‌خوانی دارد. باید مشخص کنید که برای خرید تجهیزات افزایش سرمایه داشته باشید یا در پی احداث یک ساختمان تجاری جدید هستید، یا صرفاً می‌خواهید هزینه‌های اجرایی سال آینده را تامین کنید. باید رقمی را در نظر بگیرید که برای رسیدن به اهداف شما کافی باشد، ولی در عین حال آن قدر منطقی و معقول باشد که با یک کمپین سرمایه گذاری‌‌ جمعی ۶۰ روزه امکان دستیابی به آن را داشته باشید.
  • مدت زمان (Duration) –  این که با چه سرعتی باید کمپین خود را ببندید، به عوامل مختلفی مثل میزان افزایش سرمایه‌ی مدنظر شما، تمامیت طرح تجاری شما و مستندات مکمل آن، توانایی شما در پاسخ‌گویی به سوالات سرمایه‌گذاران بر اساس همین داشته‌ها و همت خود سرمایه‌گذارها بستگی دارد. یک کمپین مشارکتی عادی در وبسایت Fundable حدود ۶۰ روز طول می‌کشد و با وجود این که شما تصمیم می‌گیرید مدت زمان کمپین‌تان چقدر باشد، اما سرمایه‌گذاران هر ۹۰ روز یک‌بار باید تعهد خود را تجدید کرده یا از آن کنار بکشند. این مسئله تضمین می‌کند که هر دو طرف، استارت‌آپ و سرمایه‌گذار، انعطاف‌پذیری و کنترل دارند و در معامله‌ای گرفتار نشده‌‌اند که با اهداف مدنظرشان مطابق نیست.
  • مشارکت یا بدهی قابل تبدیل (Convertible Debt) – اکثر استارت‌آپ‌ها اولین جذب سرمایه‌ی خود را از طریق مشارکت مستقیم دریافت می‌کنند، یعنی سرمایه‌گذاران در ازای سرمایه گذاری‌‌ با پول، بخشی از سهام آن کسب‌‌و‌‌کارها را می‌خرند. بدهی قابل تبدیل روش دیگری است که کمی با این روش فرق می‌کند، چراکه در آن مقدار پولی که سرمایه‌گذار متعهد به پرداخت آن می‌شود، در همان لحظه مشخص نشده و تعیین آن به زمان دیگری موکول می‌گردد.

بدهی قابل تبدیل برای برخی از استارت‌آپ‌ها راهکار مناسبی است، زیرا این روش به استارت‌آپ‌ها اجازه می‌دهد تا میزان سرمایه‌ی مدنظر خود را در مشارکت‌های بعدی تعیین کنند. علاوه بر این، سهام مالکیت موسسان هم دست‌نخورده باقی می‌ماند، چون آن‌ها هم در قبال سرمایه، سهام خود را مبادله نمی‌کنند.

اما اصلی‌ترین جذابیت روش بدهی قابل تبدیل برای سرمایه‌گذاران، فرصتی است که برای استفاده از پول به منظور تبدیل آن به سهام در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرد. در این رویکرد، سرمایه گذاری‌‌ ابتدایی آن‌ها، در طی سرمایه گذاری‌‌‌های بعدی به طور خودکار با یک نرخ تخفیفی به مشارکت تبدیل می‌شود و بعداً در ازای سرمایه گذاری‌‌ ابتدایی سهام بیشتری دریافت می‌کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره‌ی تفاوت‌های میان مشارکت و بدهی قابل تبدیل و کشف این موضوع که کدام روش برای کسب‌‌و‌‌کار شما مناسب است.

  • بها یا ارزش‌گذاری (Valuation) – بها، ارزش پیشنهادی شرکت شما در زمان سرمایه گذاری‌‌ است. حتماً مقدار افزایش سرمایه‌ای را که در نظر دارید، در بهای کلی شرکت محاسبه کنید (این کار تحت عنوان «بهای پس از سرمایه گذاری‌‌» یا Post-Money Valuation هم شناخته می‌شود). برای مثال، اگر بهای شرکت را ۷۵۰ هزار دلار تعیین کرده‌اید و می‌خواهید ۲۵۰ هزار دلار افزایش سرمایه داشته باشید، بهای شرکت شما ۱ میلیون دلار می‌شود و سرمایه‌گذاران ۲۵ درصد از ارزش کلی شرکت را که مشتمل بر سرمایه گذاری‌‌ خودشان است، دریافت می‌کنند.

بهای شرکت من چقدر است؟

تامین مالی جمعی مبتنی بر تخصیص سهام (Equity Crowdfunding) چیست؟
تامین مالی جمعی مبتنی بر تخصیص سهام (Equity Crowdfunding) چیست؟

از آن‌جایی که ارزش‌گذاری ابتدایی شرکت عمدتاً بر اساس چشم‌انداز پیش‌‌روی کسب‌‌و‌‌کار شماست، تعیین بهای حقیقی آن کار دشواری است. برخی از عواملی که در ارزش‌گذاری استارت‌آپ شما اثر دارد، عبارت‌‌اند از:

  • کشش (Traction) – این عامل احتمالاً ارزشمندترین دارایی‌ است که استارت‌آپ‌ها برای عرضه به سرمایه‌گذاران در اختیار دارند و نقش مهمی در تعیین بهای این شرکت‌ها دارد. آیا توانسته‌اید به تایید اجتماعی دست یابید؟ تعداد کاربرانتان چقدر است؟ چقدر طول کشید تا آن‌ها را جذب کنید؟ آیا کاربران محصولی را از شما پیش‌خرید می‌کنند؟ آیا تا به حال رسانه‌ها شما را مورد تمجید یا در اخبارشان تحت پوشش قرار داده‌اند؟ آیا شریک تبلیغاتی متعهدی دارید؟
  • شهرت (Reputation) – اگر تیم باتجربه‌ای در شرکت‌تان داشته باشید، سرمایه‌گذارها همیشه تمایل بیشتری برای همکاری با شما خواهند داشت. وجود کارآفرین‌هایی که تجارب موفق دارند یا هیئت مدیره‌ای که از افراد کارکشته تشکیل شده است، باعث جلب نظر سرمایه‌گذاران و افزایش بهای شرکت شما می‌شود.
  • درآمد (Revenue) – اگر شرکت شما در حال حاضر مشتری دارد و درآمدزایی می‌کند، ارزش‌گذاری آن خیلی راحت‌تر است، چراکه پیش‌بینی درآمدهای آتی شرکت وابستگی کمتری به حدس و تخمین دارد. با این حال درآمدهای ابتدایی در بحث ارزش‌گذاری می‌تواند مثل یک تیغ دولبه باشد و موجب کاهش یا افزایش آن شود. اگر در حال حاضر مشغول فروش محصول به مشتریان خود باشید، ممکن است جذب مشتریان جدید کندتر شود، در نتیجه رشد کلی شرکت آهسته‌تر می‌گردد. این موضوع در بحث ارزش‌گذاری نقش کلیدی دارد، چون سرمایه‌گذاران علاوه بر مشاهده‌ی درآمدزایی شما، دوست دارند شرکت را در موقعیت رشد سریع ببینند.
  • به‌موقع بودن (Timeliness) – استارت‌آپ فعال و زنده‌ای که در شرف ورود به یک حوزه‌ی داغ و جذاب قرار دارد، اغلب در چشم سرمایه‌گذاران جذاب‌تر به نظر می‌رسد، بنابراین مشارکت بهتری با شرکت شما صورت خواهد گرفت.

محاسبه‌ی بها

  • تقلیل (Dilution) – مفهوم تقلیل بسیار ساده است. وقتی سرمایه‌گذاران ، تامین مالی جمعی انجام می‌دهند، آن‌ها هم به اندازه‌ی سهمِ خود مالک شرکت شما می‌شوند، یعنی درصد مالکیت‌تان کاهش می‌یابد. هرچه تعداد افراد مشارکت‌کننده بیشتر شود، اندازه‌ی سهم‌ها کوچک‌تر می‌گردد.

باید به دقت تصمیم بگیرید که تا چه اندازه با تقلیل سهم‌تان از شرکت راحت هستید. این تصمیم تا حد زیادی به بهای شرکت شما بستگی دارد. شاید در ابتدا نتوانید با این موضوع کنار بیایید که شرکت رشد کند، ولی سهم شما تقلیل یابد. با همه‌ی این‌ها، چطور می‌شود از دست دادن مالکیت شرکت را موفقیت محسوب کرد؟

همان‌طور که گفتیم، همه‌چیز به بهای شرکت بستگی دارد. هدف از ارائه‌ی پیشنهاد مشارکت، صاحب شدن درصد کمتری از یک شرکتِ خیلی بزرگ‌تر و ارزشمندتر است.

بگذارید برای مثال، نگاهی به چند عدد داشته باشیم:

اگر صاحب ۱۰ درصد از یک شرکت ۱ میلیون دلاری باشید، سهم شما ۱۰۰ هزار دلار می‌ارزد.

اگر یک جذب سرمایه‌ی جدید با هدف جذب ۲.۵ میلیون دلار ترتیب بدهید و ارزش فعلی شرکت ۷.۵ میلیون دلار باشد، بهای پس از سرمایه گذاری‌‌ شما ۱۰ میلیون دلار می‌شود.

بعد از جذب ۲.۵ میلیون دلار، مالکیت شما ۲۵ درصد تقلیل یافته (۲.۵ میلیون افزایش سرمایه / ۱۰ میلیون بهای پس از سرمایه گذاری‌‌)، و از ۱۰ به ۷.۵ درصد می‌رسد.

بعد از این که جذب سرمایه انجام شد، ارزش سهام شما از ۱۰۰ هزار دلار به ۷۵۰ هزار دلار افزایش می‌یابد.

آماده‌ی راه‌اندازی شوید

شاید متوجه شده باشید که آماده‌سازی برای راه‌اندازی کمپین‌های مشارکتی با راه‌اندازی کمپین‌های پاداش-محور کمی تفاوت دارد. اگر همه‌ی چیزهایی را که برای جذب سرمایه لازم است از قبل آماده کنید، یا حداقل برنامه‌ای برای آن‌ها در نظر داشته باشید، می‌توانید از پس تاخیرها و اتفاقات غیرمترقبه‌ای بربیایید که با نزدیک شدن به روز راه‌اندازی کمپین پیش می‌آید. لیست همه‌ی چیزهایی که برای موفقیت یک کمپین مشارکتی در Fundable لازم دارید عبارت‌‌اند از:

  • چکیده‌ی مدیریتی (Executive Summaryاین چکیده به طور کلی نشان می‌دهد که شرکت شما چه کار می‌کند، محصولات‌تان به چه دردی می‌خورد و نقشه‌ی استراتژیک شما برای توسعه‌ی کسب‌‌و‌‌کارتان چیست. این چکیده اغلب اولین چیزی است که سرمایه‌گذاران آن را مطالعه می‌کنند، بنابراین برای جذب آن‌ها باید آن را بی‌نقص بنویسید، اما لازم نیست خیلی جامع باشد.
  • شرایط (Terms) – همان‌طور که بالاتر گفتیم، باید درباره‌ی شرایط جذب سرمایه تصمیم‌گیری کرده و آن‌ها را به روشنی بیان کنید؛ چیزهایی مثل مقدار سرمایه‌ی مورد نظر شما و مجموع درصد مشارکتی که قصد دارید به سرمایه‌گذاران پیشنهاد کنید. علاوه بر این باید مدت زمانی را برای کمپین‌تان تعیین کنید تا سرمایه‌گذاران بدانند که مهلت معامله چقدر است.
  • طرح تجاری (Business Plan) – این مورد چکیده‌ی جامع کسب‌‌و‌‌کار شما و طرح باجزئیاتی است که برای رشد و درآمدزایی دارید. طرح تجاری باید شامل تحلیل دقیق بازار هدف، فروش و استراتژی‌های بازاریابی، طرح رشد استراتژیک، و طرح‌های مالی مربوطه باشد. Fundable از شما طرح تجاری جامع نمی‌خواهد، اما برای ترغیب نمودن سرمایه‌گذاران می‌توانید به آن‌ها نشان دهید که فکر همه چیز را کرده‌اید و برای آینده‌ی شرکت‌تان برنامه‌های دقیقی دارید.
  • ارائه‌ی اسلایدی (Pitch Deck) – ارائه‌ی اسلایدی روشی ساده و بصری برای به نمایش گذاشتن چکیده‌ی مدیریتی است و معمولاً در ارائه‌های شخصی استفاده می‌شود. ارائه‌های اسلایدی به عنوان نخستین سند درخواستی سرمایه‌گذاران بیش از پیش جای چکیده‌های مدیریتی را گرفته‌اند، چون این ارائه‌ها باعث می‌شوند کارآفرینان مستقیم به اصل مطلب پرداخته و موجز باشند. به یاد داشته باشید که سرمایه‌گذارانِ بالقوه اغلب، زمان، صبر و حوصله‌ی کمی دارند، بنابراین تمام تلاشتان را بکنید تا اطلاعات مورد نظر خود را به ساده‌ترین شکل ممکن در اختیار آن‌ها بگذارید.
  • صورت‌های مالی (Financials) – سرمایه‌گذاران تمایل دارند که پیش از سرمایه گذاری‌‌ ابتدایی ببینند شما چگونه از سرمایه‌ها و پیش‌بینی‌های چند ساله‌ی درآمد شرکت‌تان استفاده می‌کنید. توصیه می‌کنیم این اطلاعات را به صورت یک فایل قابل‌دانلود بر روی صفحه‌ی جذب سرمایه‌ی خود قرار دهید.
  • مستندات پایانی (Closing Documents) – وقتی جذب سرمایه را خاتمه می‌دهید، باید برای سرمایه‌گذاران‌تان مستندات خاصی ارائه کنید. برای مثال، باید توافق‌نامه‌ی مشترکی داشته باشید که شروط سرمایه گذاری‌‌ را باجزئیات توضیح داده باشد. حداقل یک پیش‌نویس کاری از توافق خود و سایر مستندات پایانی کار آماده کرده و بعد کمپین را خاتمه دهید.

قواعد بازی

همان‌طور که گفتیم، چشم‌انداز تامین مالی جمعی مبتنی بر تخصیص سهام نسبتاً جدید و هنوز در حال رشد و تکامل است. با اجرای قانون حمایتی JOBS می‌توانیم به تغییرات پیش رو چشم بدوزیم. در ادامه، ۲ نمونه از حوزه‌های اصلی قانون‌گذاری در زمینه‌ی سرمایه گذاری‌‌‌های جمعی را معرفی می‌کنیم، به جایگاه فعلی آن‌ها می‌پردازیم و به شما می‌گوییم که این موضوع از چه نظر برایتان اهمیت دارد:

  • تقاضای عمومی (General Solicitation) – تبصره‌ی دوم قانون JOBS، مصوب ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۳، مربوط به حذف ممنوعیت ۸۰ ساله‌ی تقاضای عمومی است، یعنی شرکت می‌تواند به طور عمومی اعلام کند که به دنبال سرمایه گذاری‌‌ است. اگرچه این قانون انعطاف‌پذیری استارت‌آپ‌ها را برای استفاده‌ی بیشتر از امکانات سرمایه گذاری‌‌ جمعی و گسترش آن افزایش می‌دهد، ولی همچنان قواعد و چارچوب‌هایی برای محافظت از استارت‌آپ‌ها و سرمایه‌گذاران وجود دارد. این اصول اساسی عبارت‌‌اند از:

استارت‌آپ‌ها باید حداقل ۱۵ روز قبل از آغاز تقاضای عمومی، فرم D کمیته‌ی بورس و اوراق بهادار (SEC) را تکمیل کرده و ظرف مدت ۳۰ روز پس از اتمام جذب سرمایه، متمم همین فرم را ثبت نمایند. استارت‌آپ‌ها باید گام‌های معقولانه‌ای در جهت کسب اطمینان از اعتبار سرمایه‌گذاران خود بردارند.

  • سرمایه‌گذاران معتبر (Accredited Investors) – تبصره‌ی سوم قانون JOBS به سرمایه‌گذاران نامعتبر اجازه می‌دهد تا در اندازه‌های کوچک در شرکت‌های خصوصی آنلاین سرمایه گذاری‌‌ کنند. تا پیش از این، از نظر قانونی فقط سرمایه‌گذاران معتبر، یعنی کسانی که ارزش کل دارایی‌شان بیشتر از ۱ میلیون دلار بود یا در ۲ سال گذشته بیش از ۲۰۰ هزار دلار درآمد داشتند، اجازه‌ی سرمایه گذاری‌‌ در شرکت‌های خصوصی را پیدا می‌کردند. با تغییر این قانون، تعداد سرمایه‌گذاران موجود در آمریکا از ۳.۴ میلیون به ۲۳۳.۷ میلیون نفر می‌رسد که ارزش کل دارایی آن‌ها احتمالاً حدود ۵۰ تریلیون دلار است.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره‌ی تبصره‌ی سوم این قانون که مربوط به سرمایه‌گذاران و شرکت‌هایی است که به دنبال سرمایه گذاری‌‌ هستند، برگه‌ی حقایق تبصره‌ی سوم کمیته‌ی SEC یا مفاد کامل تبصره‌ی سوم را بخوانید.

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.