بیماری هلندی (Dutch Disease) چیست؟

«بیماری هلندی» یک عبارت اقتصادی است که به عواقب منفی که ممکن است ناشی از جهش ناگهانی ارزش پول یک کشور باشد، اشاره دارد. در حالی که بیماری هلندی در درجه اول با کشف یکی از منابع طبیعی مرتبط است، همچنین می‌تواند از ورود زیاد هر نوع ارز خارجی به یک کشور ناشی شود، از جمله سرمایه گذاری مستقیم خارجی، کمک خارجی، یا افزایش قابل توجه در قیمت‌های منابع طبیعی.

0 105

مبانی بیماری هلندی

بیماری هلندی دو اثر اقتصادی عمده را به نمایش می‌گذارد:

  1. رقابت‌پذیری قیمت صادرات کالاهای تولیدشده در کشور آسیب‌دیده را کاهش می‌دهد.
  2. مقدار واردات را افزایش می‌دهد.

هر دو پدیده معلول بالاتر رفتن ارزش یک ارز محلی هستند. در بلندمدت، این عوامل می‌توانند منجر به افزایش بیکاری شوند، زیرا شغل‌های تولیدی به سمت کشورهای ارزان‌قیمت‌تر منتقل می‌شوند. در همین حال، صنایع وابسته به غیرمنابع طبیعی آسیب می‌بینند، زیرا ثروت تولید‌شده توسط صنایع وابسته به منابع، افزایش می‌یابد.

ریشه عبارت بیماری هلندی

عبارت «بیماری هلندی» توسط مجله اکونومیست (The Economist) در سال 1977 ابداع شد، که در آن زمان این نشریه بحرانی را که در هلند رخ داد، پس از کشف ذخایر گسترده گاز طبیعی در دریای شمال در سال 1959، تجزیه و تحلیل کرد. ثروت تازه به دست آمده و صادرات عظیم نفت سبب افزایش ارزش گیلدر هلند (واحد پول هلند، guilder) شد و سپس این باعث شد که صادرات تمام محصولات غیرنفتی در بازار جهانی، کمتر رقابتی شود. نرخ بیکاری از 1.1٪ به 5.1٪ افزایش یافت و سرمایه گذاری در کشور افت کرد.

بیماری هلندی بعداً در محافل اقتصادی به طور گسترده‌ای به کار گرفته شد، به عنوان یک توصیف مختصر برای وضعیت متناقضی که در آن ظاهراً خبر خوب، مانند کشف ذخایر نفتی بزرگ، تأثیری منفی بر اقتصاد گسترده‌تر کشور می‌گذارد.

نمونه‌های واقعی از بیماری هلندی

در دهه 1970 شرایط اقتصادی مشابهی در بریتانیا رخ داد که در آن زمان، قیمت نفت چهار برابر شد، و به این ترتیب، از لحاظ اقتصادی، حفاری نفت دریای شمال از ساحل اسکاتلند مناسب رشد و ترقی بود. در اواخر دهه 1970، انگلیس تبدیل به یک   صادرکننده محض نفت شد در حالیکه پیش از آن یک واردکننده محض شده بود. با وجودی که ارزش پوند به شدت افزایش یافت، زمانی که کارگران بریتانیا خواستار افزایش دستمزدها شدند و صادرات غیررقابتی شد این کشور دچار رکود اقتصادی شد.

در سال 2014، اقتصاددانان کانادا گزارش دادند که افزایش ورود سرمایه‌های خارجی مربوط به بهره‌برداری از ماسه‌‌سنگ‌های نفت‌دار این کشور (یک اصطلاح کلی برای تمام سنگ‌هایی که نفت دارند) ممکن است موجب ارزش‌گذاری بیش از حد پول کشور و کاهش رقابت‌پذیری در بخش تولید شود. به طور همزمان، ارزش روبل روسیه به دلایل مشابه بالا رفت. در سال 2016، قیمت نفت به طور قابل توجهی افت کرد و هم دلار کانادا و هم روبل به سطوح پایین‌تر برگشتند، در نتیجه نگرانی‌های بیماری هلندی در این کشورها تخفیف یافت.

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.