بیت‌کوین؛ اینترنتِ پول

پیشرفت بلاکچین و ارزهایی که با آن کار می‌کنند تبدیل به موضوعی شده که تقریبا برای همه غیرقابل انکار می‌باشد. در این مقاله مزایای بلاکچین، بیت‌کوین و به‌طور کلی ارزهای دیجیتال بیان شده و افق‌های پیش رو در این زمینه نیز مورد تحلیل قرار گرفته است.

0 164

در نهایت بیت‌کوین به عنوان پلتفرمی برای ساخت سرویس‌های مالی جدید شناخته شد.

بیش‌تر مردم با ارز دیجیتال بیت‌کوین (bitcoin – با بی کوچک) آشنا هستند اما بیت‌کوین (Bitcoin – با بی بزرگ) از آن‌ مهم‌تر است. بیت‌کوین دوم در حقیقت پروتکل زیربنایی بیت‌کوین است که قوانین قراردادی را منسجم ساخته و کارکردهای آن را توزیع می‌کند.

بیت‌کوین (Bitcoin) چهار فناوری بنیادین را در بر می‌گیرد:

  • امضای الکترونیکی – این نوع امضاء که قابل جعل کردن نیست باعث می‌شود یک طرف بتواند در امنیت کامل، تراکنش با طرف دیگر را تایید نماید.
  • شبکه‌های همتا‌به‌همتا، مانند BitTorrent و TCP/IP – این شبکه‌ها به‌سختی از کار می‌افتند و نیازی به اعتماد شبکه مرکزی ندارند.
  • اثبات کار باعث می‌شود تا بدون نیاز به یک مرجع مرکزی برای تشخیص تراکنش‌های معتبر از نامعتبر، از خرج کردن مجدد پول توسط کاربران پیشگیری شود. بیت‌کوین برای استخراج‌کننده‌هایی که با کامپیوترهای نیرومند خود در شبکه کار می‌کنند، انگیزه ایجاد می‌کند تا اعتبار تراکنش‌ها را تایید کرده و آن‌ها را نسبت به دستکاری احتمالی در آینده ایمن سازند. به استخراج‌کننده‌ها برای « کشف » کوین‌های جدید پاداش داده می‌شود و هرکس با داشتن منابع محاسباتی می‌تواند به‌صورت بی‌نام و آزاد تبدیل به یک استخراج‌کننده شود.
  • دفتر ثبت توزیع شده : بیت‌کوین سابقه‌ی همه‌ی تراکنش‌ها را در کیف‌ پول قرار می‌دهد. این «‌زنجیره‌بلوکی‌» (همان بلاکچین) به معنای آن است که هرکسی می‌تواند تایید کند که تراکنشی مشخص انجام شده است.

بیت‌کوین به لطف این ساز و کار‌های فنی، کمیاب (بانک‌های مرکزی نمی‌توانند برای آن تورم ایجاد کنند)، پایا (تنزل پیدا نمی‌کند)، قابل جابه‌جایی (می‌توان آن را حمل کرد، به‌صورت الکترونیکی انتقال داد یا به‌صورت چند عدد در ذهن نگهداشت)، بخش‌پذیر (به تریلیون‌ها واحد کوچک‌تر)، تایید‌پذیر (از طریق دسترسی هر فرد به بلاکچین)، به‌آسانی ذخیره شده (روی کاغذ یا به‌صورت الکترونیکی)، قابل تعویض بوده (سکه‌های بیت‌کوین برابرند)، جعل آن دشوار می‌باشد (از دید رمزنگاری غیرممکن است) و می‌تواند کاربرد گسترده‌ای پیدا کند. بسیاری از فناوری‌هایی که باعث پیشرفت ما در اینترنت شده‌اند اکنون به‌شدت تلاش می‌کنند تا بیت‌کوین را ارتقاء دهند.

حامیان نقش داشتن دولت در این زمینه، این‌طور استدلال می‌کنند که ارزهای دارای عرضه‌ی ثابت محکوم به شکست هستند. به باور آن‌ها، ایجاد تورم برای وادار کردن مردم به خرج‌کردن ضروری بوده و قیمت‌ها و دستمزدها اکنون همان‌قدر نامناسب هستند که چند دهه پیش بودند.

البته این افراد به این مساله توجهی ندارند که دنیا تا 40 سال پیش بر مبنای عرضه‌ی ثابت پول کار می‌کرد (استاندارد طلا). همچنین دقت نمی‌کنند که بیت‌کوین می‌تواند پیش از این‌که به ارز اصلی تبدیل شده و تعیین کننده همه‌ی قیمت‌ها گردد، کاربردهای فراوانی پیدا کرده و ارزشمند شود.

ترس دیگر در این رابطه، این است که بازیگر محوری، شبکه‌ی کامپیوتری بیت‌کوین را به دست گیرد؛ اما این شبکه‌ در غالبی ترکیبی از کامپیوترهای توزیع شده می‌باشد که ابرکامپیوتر بیت‌کوین را تشکیل داده و قدرت آن 2,250 PetaFLOPS است که 90 برابر بیش‌تر از قدرت سریع‌ترین ابرکامپیوتر جهان می‌باشد و مجموع منابعی که مصرف می‌کند در مقایسه با این سیستم بانکداری عظیم بی‌اندازه ناچیز است.

ناگفته نماند که بسیاری آن را یک طرح هرمی می‌نامند، غافل از این‌که در واقع این چاپ پول توسط دولت‌هاست که چنین چیزی می‌باشد. نگرانی‌های موجود در این زمینه‌ شامل امنیت، رمزنگاری، سرعت تراکنش‌ها، اندازه‌ی بلاکچین، برگشت‌ناپذیری تراکنش‌ها و احتمال حک و سرقت هستند.

البته تمامی این موارد با استفاده از خدمات طرف سوم (واسطه) و با استفاده از بهبود پروتکل، قابل حل هستند. بهتر است پروتکل بیت‌کوین (Bitcoin) را Bitcoin 1.0 بدانیم. پروتکلی که طراحی شده تا تکامل پیدا کند؛ درست همانند HTTP که تکامل پیدا کرد و از مرورگرهای وبی که تنها به متن و تصویر خلاصه می‌شدند فراتر رفت.

سوال این‌جاست که چرا استفاده از پوند و دلار به عنوان پول، کافی نیست؟ افراد می‌توانند از بیت‌کوین به عنوان پولی با پشتوانه‌ی قوی و مزایای برجسته استفاده کنند. بیت‌کوین همچون پول نقد قطعی و غیر‌قابل بازگشت است. بازرگانان نباید نگران باشند که کالا انتقال داده شود و عدم اقدام مشتری به انجام تراکنش با کارت بانکی آن‌ها را مجبور به پرداخت هزینه‌ی بازگشت کالا کند. انتقال بیت‌کوین نیز آسان است، به جای پر کردن فرم‌ها با آدرس، شماره کارت بانکی و اطلاعات تاییدی، تنها کافی است پول را به مقصد مورد نظر ارسال کنید. هر آدرس برای یک تراکنش مشخص به‌صورت منحصر به فردی ایجاد می‌شود و در نتیجه به‌راحتی قابل تایید است.

بیت‌کوین را می‌توان به‌صورت یک مجموعه عدد نیز ذخیره کرد و در غالب صدا یا کاغذ چاپی نگه داشت و به‌صورت الکترونیکی ارسال نمود. همچنین می‌توانید بیت‌کوین را به‌صورت یک رمزعبور نگه داشت که تنها در حافظه‌ی خودتان وجود دارد. همچنین اگر دولتی ورشکسته با چاپ اسکناس ارزش پول را کاهش دهد، دیگر خطری شما را تهدید نمی‌کند. تراکنش‌ها به‌صورت شبه بی‌نام صورت می‌گیرند و کیف پول‌ها به‌صورت پیش‌فرض هیچ نامی با خود به همراه ندارند. با این وجود ردگیری زنجیره‌های تراکنش کار آسانی است.

هزینه‌های تراکنش با بیت‌کوین نیز نزدیک به صفر است؛ می‌توانید از این روش برای پرداخت‌های جزیی خود استفاده کنید. هزینه‌‌ی ارسال 0.1 بیت‌کوین با هزینه‌ی ارسال 10,000 بیت‌کوین برابر است. در نهایت این‌که بیت‌کوین جهانی است، بنابراین یک شهروند نیجریه‌ای می‌تواند با استفاده از آن با امنیت کامل و بدون نیاز به اعتبار یا اعتماد، با یک شرکت امریکایی نقل و انتقال پولی انجام دهد.

مهم‌تر از آن، پروتکل بیت‌کوین امکان ارائه‌ی خدمات مالی را فراهم ساخته و تراکنش‌هایی که امروزه امکان انجام آن‌ها وجود ندارد و یا نیازمند هزینه‌های زیاد و واسطه‌هایی قدرتمند هستند را انجام می‌دهد.

بیت‌کوین دارای یک زبان اسکریپ‌نویسی است که امکاناتی فراتر از انتقال پول با تراکنش آن ازA به B را فراهم می‌کند. این امکان وجود دارد که یک تراکنش بیت‌کوین طرفین A و B را ملزم کند تا یک تراکنش را تایید نمایند.

برای نمونه تصور کنید که بیشتر ورثه تصدیق می‌کنند که والدین آن‌ها از دنیا رفته و در نتیجه بدون این‌که به وکیل نیاز باشد، وصیت‌نامه به‌طور خودکار گشوده می‌شود یا حساب‌های تجاری که نیازمند دو امضاء از سه فرد مورد اعتماد هستند تا پرداخت از آن‌ها انجام شود یا مبالغ امانی الکترونیکی که پس از تایید میانجی مبنی بر ارسال کالا از سوی عرضه‌کننده به خریدار ارسال می‌شوند یا کیف پول‌هایی که به‌صورت جمعی توسط خانواده و دوستان قابل دسترسی هستند یا حساب مقرری (پول توی جیبی) که کودک و پدر و مادر وی به آن دسترسی دارند. یا تامین مالی یک پروژه‌ی استارت‌آپ که بر اساس برآورده شدن معیارها پرداخت انجام می‌شود و هر بار پرداخت، نیازمند تایید اکثریت حامیان پروژه است. در هر مورد می‌توان برداشت مبلغ امانی را ناممکن کرد تا میانجی‌ این پول را برای خود برندارد و فقط امکان تایید یا رد تراکنش را داشته باشد.

زبان اسکریپت‌نویسی این قابلیت را دارد که تراکنش‌ها را براساس پارامترهای دیگری از حالت قفل شده آزاد کند. آزاد کردن این تراکنش‌ها در زمان مشخص، می‌تواند باعث پرداخت خودکار رهن، ودیعه و مقرری شود. آزاد کردن آن‌ها بر مبنای اعداد قابل حدس نیز می‌تواند امکان ایجاد قرعه‌کشی‌هایی را به وجود آورد که طرفین ثالث بر آن‌ها نظارت داشته باشند.

با استفاده از این زبان حتی می‌توان اموال هوشمند هم طراحی نمود؛ برای نمونه، یک سوییچ الکترونیکی خودرو که تنها پس از پرداخت پول از سوی خریدار به فروشنده، ماشین را روشن می‌کند، به این صورت که پس از انجام پرداخت، سوییچ فروشنده از کار می‌افتد و سوییچ خریدار (یا تلفن همراه او) امکان روشن کردن ماشین را پیدا می‌کند. تصور کنید که ماشین خودران شما در مورد ترافیک با ماشین‌های دیگر چانه می‌زند و در ازای پرداخت مقادیر ناچیز بیت‌کوین از آن‌ها اولویت عبور می‌گیرد.

هرکس یک کپی از بلاکچین بیت‌کوین را در اختیار دارد، بنابراین همه می‌توانند تراکنش‌های شما را تایید کنند. می‌توان نرم‌افزارهایی نوشت که وارد بلاکچین شده و به‌صورت خودکار برای مالیات و مواردی که نیازمند تایید هستند، سوابق حسابرسی ایجاد نمایند. شما می‌توانید اقدام به « تایید زمانی همراه با اعتماد » نمایید؛ یعنی امضای رمزنویسی شده‌ی یک سند را بگیرید، برای آن تایید زمانی بگذارید و آن را درون بلاکچین قرار دهید.

هرکس می‌تواند تایید کند که این سند در یک زمان مشخص وجود داشته است. اگر شما سند را با کلید مخصوص به خود امضاء کنید و طرف دیگر با کلید خصوصی خود این کار را انجام دهد، این سند به یک قرارداد انکارناپذیر با امضای دوجانبه تبدیل می‌شود. این کارکردها به‌طور کلی دفاتر اسناد رسمی را کنار می‌گذارند. وب‌سایت‌هایی همچون https://www.proofofexistence.com/ نشان دهنده‌ی این واقعیت هستند.

پروژه‌ی نِیم‌کوین (Namecoin) شامل ساخت یک سیستم نام دامنه توزیع شده است که با استفاده از بلاکچین و د اثبات مالکیت با استفاده از آن، بدون نیاز به ICANN یا Verisign به دامنه‌ها نام اختصاص می‌دهد و اختلافات به وجود آمده در این زمینه را حل و فصل می‌کند. این اثبات مالکیت رسمیت‌بخش در ایجاد اوراق بهادار P2P (نظیر به نظیر) و معامله‌ اوراق قرضه نیز به‌کار گرفته می‌شود.

دسته‌کم یک سایت بیت‌کوین به نام ساتوشی دایس (Satoshi Dice) وجود دارد که بدون استفاده از بازار بورس اوراق بهادار، سهام می‌فروشد و سود سهام صادر می‌کند. مالکیت و سود سهام توسط هرکسی که بلاکچین را مشاهده می‌کند به‌راحتی قابل تایید می‌باشند. سایت Predictious.com اسکریپت‌نویسی برای تراکنش و تایید‌پذیری را با هم ادغام کرده و یک بازار پیش‌بینی ایجاد نموده که امکان تقلب در آن وجود نداشته و برنده شدن توسط میانجی تعیین می‌شود.

ماهیت « صرفا ارسال » و برگشت‌ناپذیر بیت‌کوین باعث شده تا مستعد سرقت نباشد. امروزه هرکسی با داشتن اطلاعات کارت بانکی یا چک الکترونیکی شما می‌تواند پول‌هایتان را از حسابتان بردارد. این مسائل مشکلاتی را در زمینه‌ی عودت پول، هزینه‌ی بالا جهت حل اختلافات و بررسی دوباره‌ی هویت شما، در پی دارد. بیت‌کوین تنها به ارسال خلاصه می‌شود. این بدان معنی است که کسی که از سوی شما بیت‌کوین دریافت کند، نمی‌تواند پول بیشتری از حساب شما درخواست کرده یا بردارد.

از سوی دیگر، بیت‌کوین به منظور انجام تراکنش‌های امن و قابل اسکریپت‌نویسی، API ارائه می‌کند. همان‌طور که وب کار انتشار و توسعه را آزاد نموده است، بیت‌کوین نیز می‌تواند ساخت خدمات مالی جدید را آزاد کند. می‌توان قراردادها را با استفاده از هر طرف سومی که مورد اعتماد شما است یا تنها به وسیله‌ی یک کد کاملا الکترونیکی وارد، تایید و اعمال کرد. البته این کار ظرف چند دقیقه، به‌صورت رایگان و بدون امکان هرگونه جعل یا تقلب صورت می‌گیرد.

هر برنامه‌نویس خبره‌ای یک API برای پول نقد، پرداخت، وجه امانی، وصیت‌نامه، دفتر اسناد رسمی، قرعه‌کشی، سود سهام، ریزپرداخت، اشتراک، تامین مالی عمومی و غیره را در اختیار دارد و در حالی که بانک‌های سنتی و شرکت‌های صادر کننده کارت‌های اعتباری، دسترسی به زیرساخت‌های پرداخت خود را به طرفین مورد اعتماد واگذار کرده‌اند، بیت‌کوین آن را به همه واگذار نموده است.

سیلیکون ولی (Silicon Valley) بهتر از هر جای دیگری پلتفرم می‌شناسد و تب بیت‌کوین در آن داغ شده است. تیم‌هایی از برنامه‌نویسان جوان و نخبه که جذب این فرصت شده‌اند به شدت سرگرم کار روی صرافی‌ها (Payward, Buttercoin, Vaurum)، بازارهای آتی (ICBIT)، کیف پول‌های سخت‌افزاری ( Trezor،BitCoinCard) ، پردازش‌گران پرداخت (bitpay.com)، بانک‌ها، شرکت‌های امانی، گاوصندوق‌ها، کیف‌ پول‌های موبایلی، شبکه‌های واریز وجه (bitinstant.com)، شبکه‌های مبادلات محلی (localbitcoins.com) و غیره می‌باشند.

دولت‌ها بیت‌کوین را آنگونه می‌بینند که در غالب نتیجه‌ی این موارد پدیدار می‌شود و آن را به چشم تهدیدی برای قدرت‌های مالی تثبیت شده می‌پندارند. در چند دهه‌ی گذشته شاهد حرکت به سمت جوامعی بدون پول نقد بوده‌ایم؛ جوامعی که در آن‌ها هر تراکنش ردگیری، گزارش و کنترل می‌شود.

بیت‌کوین قدرت را از دست بازیگران فعلی اقتصادی می‌گیرد و آن را به بازرگانان، مشتریان، پس‌اندازکنندگان و وام‌دهندگان واگذار می‌کند. بیت‌کوین ویژگی شبه بی‌نامی را به تراکنش‌ها بازمی‌گرداند و می‌توان آن‌ را همانند پول نقد به‌صورت برگشت‌ناپذیر مبادله نمود. در نهایت، بیت‌کوین راهی به سمت تک ارزی شدن را فراهم می‌آورد. و در نهایت، به راهی به سمت تک ارزی شدن اشاره می‌کند که البته این مساله مشکل دارد و آینده ای را که در آن چندین ارزی وجود داشته و صرافی‌ها از آن‌ها پشتیبانی نموده و برایشان کارمزد در نظر گرفته باشند را به دنبال نخواهد داشت.

البته دولت‌ها نسبت به معاملات بیت‌کوین سخت‌گیری می‌کنند. آن‌ها دستیابی به بیت‌کوین را دشوارتر کرده و روند پیشرفت آن را کند می‌کنند. مقررات انتقال پول سختگیرانه و پرهزینه که به منظور ایجاد وقفه در کار تروریسم و هرزه‌نگاری وضع شده تهدیدی برای نسل بعدی انقلاب فناوری محسوب می‌شود و این درحالی است که تروریست‌ها می‌توانند بدون هیچ مشکلی از پول نقد استفاده ‌کنند. ابزارهای ترور ارزان است و تروریسم تنها بخش ناچیزی از اقتصاد جهانی را تشکیل می‌دهد. پیشرفت و نوآوری در بیت‌کوین مدتی است که آغاز شده و در حال رسیدن به مراحل هموارتری می‌باشد؛ مراحلی که در آن امکان ادامه‌ی نوآوری بدون وقفه وجود دارد.

اگر قانون‌گذاران در امریکا و انگلستان با دقت بیشتری نسبت به بیت‌کوین عمل نکنند، ممکن است باعث شتاب گرفتن توسعه‌ی این پول دیجیتال و سرمایه‌ گذاران آن به قلمروهایی همچون کانادا، فنلاند و جنوب شرقی آسیا گردند. ایالات متحده خانه‌ی بیشتر شرکت‌های اداره‌کننده‌ی انقلاب اینترنت است و از این راه سود هنگفتی به دست آورده است. این کشور که خانه‌ی اینترنت ِ پول نیز هست می‌تواند روزی به نگهبان ارز اصلی و جدید تبدیل شود و در نقش عرضه‌کننده‌ی پول جهانی ظاهر شود.

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.