اقتصاد گیگ (Gig Economy) چیست؟

اقتصاد گیگ به بخشی از بازار کار اشاره می‌‌کند که بر شغل‌‌های کوتاه‌‌مدت/موقت و قراردادها متمرکز می‌‌شود. در اقتصاد گیگ، افراد اغلب دارای مشاغل موقت و انعطاف‌پذیر هستند و می‌توانند بیش از یک شغل داشته باشند. در این مطلب با تعریف این نوع اقتصاد، با ویژگی‌های آن، عوامل زیربنایی رشد آن و پیامدهای رشد اقتصاد گیگ آشنا خواهیم شد.

0 761

اقتصاد گیگ (The gig economy)، به بخشی از بازار کار اشاره می‌‌کند که بر شغل‌‌های کوتاه‌‌مدت/موقت و قراردادها متمرکز می‌‌شود. اغلب در این اقتصاد، کارکنان قادرند بیش از یک شغل داشته باشند، برای مثال یک راننده‌‌ تاکسی‌‌ که هم در یک شرکت تاکسیرانی قدیمی و هم در شرکت اوبر (Uber) مشغول به کار است. مانند یک نوازنده‌‌ که از یک گیگ (اجرای برنامه موسیقی) به گیگ بعدی می‌‌رود، اقتصاد گیگ به یک طیف رو به رشد از کارکنان اشاره می‌‌کند که دارای اشتغال ثابت معمول نیستند، بلکه به عنوان پیمان‌‌کاران خوداشتغال‌‌ و موقتی کار می‌‌کنند.

اقتصاد گیگ بیش از پیش بر پایه بسترهای فن‌آوری عمل می‌کند که هدفشان پیوند دادن کارمندانی که در جستجوی قراردادهای کاری انعطاف‌پذیر هستند با شرکت‌هایی است که در محلی متمرکز به آنها نیاز دارند، مثل یک برنامه‌ی کاربردی یا وب‌سایت. برخی بسترها بر بازارهای ویژه‌ای تمرکز دارند، مثل کارکنان هتلداری و انبارداری، خدمات نگهداری سگ، یا دیگر خدمات ویژه، درحالی‌که سایرین وسیع‌تر بوده و برای کارهای متنوع از خدمات خانه‌داری گرفته تا نویسندگی ، کارکنان گیگ را به شرکت‌ها ، مشتریان و کسب و کارها وصل می‌کنند.

در اقتصاد آزادکاری، کارکنان به‌عنوان پیمانکارهای مستقل کار می‌کنند، یعنی مشتریانشان مبلغی توافقی را بابت خدمات ارائه‌شده به آنها پرداخت می‌کنند. در یک قرارداد پیمانکاری مستقل، کارکنان خودشان مسئول حفظ یا پرداخت مالیات بوده و مشمول مزایای معمول کارمندان تمام وقت نمی‌شوند، مثل دسترسی به بیمه‌ی سلامت گروهی یا سرمایه‌گذاری‌ های بازنشستگی و حساب‌های پس‌انداز. اما به لطف افزایش نیروی کار مستقل، مزایایی مثل پوشش بیمه‌ی سلامت، حساب‌های بازنشستگی مستقل، و بیمه‌ مسئولیت و تصادف بیش از گذشته در دسترس هستند. علاوه‌براین، کارکنانی که به‌عنوان پیمانکار مستقل کار می‌کنند، می‌توانند از مزایای مالیاتی راه‌اندازی کسب‌وکار خودشان بهره‌مند شوند، ازجمله کسر مالیات بابت هزینه‌های عملیاتی بدون بازپرداخت، مثل سفر، تدارکات، و امثال آن.

وقتی برای خود کار کنید قادر به مدیریت برنامه زمانی خود هستید، می‌توانید تجارب جدید کسب کنید و از هر چیزی که به کارآفرینی ربط دارد لذت ببرید. ولی این سکه یک روی دیگر هم دارد. علاوه بر چیزی که در آن مهارت دارید، به مجموعه‌ای از مهارت‌های دیگر هم نیاز دارید که از آن جمله می‌توان به توسعه کسب ‌و کار و حرفه‌ای‌گری اشاره کرد. قبل از اینکه گیگی شوید، باید اصولی که باعث موفقیت در اقتصاد گیگ می‌شوند را به‌خوبی درک کنید.

اقتصاد گیگ (Gig Economy) چیست؟
اقتصاد گیگ (Gig Economy) چیست؟

نیروی کار در اقتصاد گیگ

  • کارکنانی با قراردادهای کاری صفر ساعت
  • افراد خوداشتغال
  • کارکنانی با قراردادهای کاری محدود
  • افراد دارای بیش از یک منبع درآمد

تعریف لغت‌‌نامه دانشگاه کمبریج از اقتصاد گیگ

یک روش اشتغال‌زایی‌ که بر افرادی متکی است که به جای کار کردن برای یک کارفرما، دارای شغل‌‌های موقت هستند یا به چند کار مجزا مشغول هستند که برای هر کار، به طور جداگانه دستمزد دریافت می‌‌کنند.

انواع مختلف کارکنان

بر اساس تعریف ، اقتصاد گیگ خطی نیست، اما دارای انواع بسیار مختلفی از کارکنان گیگی است. می‌‌توانیم اقتصاد گیگ را به زیرگروه‌‌های گوناگونی تقسیم کنیم.

  • کارکنان آزاد – افرادی که شغل خود را انتخاب می‌‌کنند و درآمد اصلی خود را از کارشان به دست می‌‌آورند. برای مثال، طراحان وبی که به صورت قراردادی کار می‌‌کنند.
  • کاسبان موقتی – افرادی که از شغل‌‌ مستقل به ‌‌عنوان درآمد تکمیلی استفاده می‌‌کنند. آن‌ها ممکن است دارای شغل‌‌های پاره‌‌وقت/تمام‌‌وقت یا حتی نیمه‌‌بازنشسته باشند. برای مثال، معلمانی که به عنوان مراقبان امتحانی کار می‌‌کنند.
  • افراد بی‌‌میل – افرادی که شغل آزاد دارند (کارفرما ندارند)، اما ترجیح می‌‌دهند که همان (یا مشابه) کاری را انجام دهند که به عنوان کار استخدامی بازطبقه‌‌بندی شده‌‌است. برای مثال، رانندگان تحویل‌‌ کالای هرمس، Deliveroo و آمازون (Amazon) که احساس می‌‌کنند وضعیت کاری خوداشتغالی، شیوه‌‌ای است که یک شرکت برای پرداخت حقوق کمتر از حداقل دستمزد، اجتناب از پرداخت حقوق ایام بیماری و عدم امنیت شغلی بیشتر به کار می‌‌برد. به طور نظری، این رانندگان برای قراردادهای مجزا حقوق می‌‌گیرند، اما در واقع این شغل، ادامه‌‌ی همان کار، یعنی جابه‌‌جایی مسافران است.
  • افرادی که در مضیقه مالی هستند – افرادی که به دلیل نیاز مالی، اضافه‌‌کاری می‌‌کنند.

مزایای اقتصاد گیگ

استقلال  کاری: با کار آنلاین، دیگر نیازی به رفت‌وآمد به محل کار نیست و به‌طور مستقیم  با یک رئیس سروکار ندارید.

انعطاف‌پذیری: بهترین بخش کاری در اقتصاد گیگ، انعطاف‌پذیری کاری است.دیگر نیازی نیست که در زمان مقرر از خواب بیدار شوید و به محل کار بروید. کار کردن شما زمان خاصی ندارد و خود می‌توانید ساعت کاری را تغییر دهید.

تنوع شغلی: مشاغل زیادی از طریق سیستم‌عامل‌هایی مانند فریلنس و یا آپ ورک وجود دارد و شما هرگز برای یافتن قرارداد تلاش نخواهید کرد و به‌راحتی وارد وب سایت‌های مختلف شده و قراردادهای خود را تنظیم می‌کنید.

حق‌الزحمه: همیشه کمترین پیشنهاددهنده برنده قرارداد نیست. برخی از افراد به دنبال کیفیت بالاتر هستند و هزینه بیشتری برای کیفیت بهتر پرداخت می‌کنند.

درآمد تکمیلی: اگر شاغل و به دنبال راه‌های کسب درآمد بیشتر هستید، سرمایه‌گذاری در اقتصاد گیگ فرصتی عالی برای تقویت حساب بانکی شما خواهد بود.

اقتصاد گیگ (Gig Economy) چیست؟
اقتصاد گیگ (Gig Economy) چیست؟

معایب اقتصاد گیگ

مشاغلی که به این روش انتخاب می‌شوند لزوما از کیفیت مطلوبی برخوردار نیستند. به دلیل شیوه‌های ساماندهی این مشاغل، نتایج نامطلوبی برای کارگران ازجمله دستمزد کم، سرقت دستمزد، عدم اطمینان شغلی، شرایط کاری خطرناک و تبعیض به همراه خواهد داشت. این سیستم اقتصادی مسئولیت چنین مشکلاتی را بر عهده نمی‌گیرد و خود را به‌عنوان یک واسطه ساده و نه یک‌نهاد باقابلیت شرایط کاری معمول نشان می‌دهد.

چالش شروع کار: ایستادگی در رقابت آنلاین، چالش‌برانگیزتر از کار سنتی است. بیشتر این افراد برای ارائه اثبات اجتماعی از توانایی‌های خود برای مشتریان صحبت می‌کنند. هرچه امتیاز شما بهتر باشد، شغل بیشتری نیز خواهید داشت.زمانی که شما تجربه‌ای ندارید، مجبور هستید کارهای خود را با تخفیف بیشتری ارائه کنید.

مزایای بازنشستگی: هنگامی‌که برای خودکار می‌کنید، مسؤولیت آینده مالی خود را نیز بر عهده‌دارید.

مالیات: شما به‌عنوان یک فرد خود اشتغال، مسئولیت تامین اجتماعی و مراقبت‌های بهداشتی را بر عهده‌ دارید. بیشتر کارفرمایان نیمی از این هزینه‌ها را برای کارمندان خود می‌پردازند، اما شما باید کل مبلغ را پرداخت کنید.

انزوا : یکی از مشکلات کار در خانه، انزوائی کاری است. فریلنسرها دارای انعطاف‌پذیری در برنامه‌ها و زمان خود هستند، اما طی روز هم با کسی صحبت نمی‌کنند، به همین دلیل برخی افراد به افسردگی مبتلا می‌شوند.

عوامل زیربنایی رشد اقتصاد گیگ

کاهش شغل‌‌های تولیدی سنتی. یک صنعت بزرگ با کارخانه‌‌ها/معادن فراوان، غالبا شغل‌‌های ثابت تمام‌‌وقت ایجاد می‌‌کند. در مقایسه، بخش خدماتی، اغلب اوقات شغل‌‌های انعطاف‌‌پذیر پاره‌‌وقت و قراردادهای کوتاه‌‌مدت ایجاد می‌‌نماید.

فناوری. اینترنت، بسیاری از افراد را قادر به کار در خانه و شروع کار خود به عنوان یک خوداشتغال می‌‌نماید. برای مثال، تعداد افراد شاغل به عنوان مدیران پروژه‌‌ی آنلاین، رو به افزایش است. وب‌‌سایت‌‌هایی مانند Upwork ، ای‌‌بی (eBay) و اتسی (Etsy)(فروش همتا به همتا)، این تنوع اقتصادی را تسهیل نموده‌‌اند.

تغییر در اقتصاد. افزایش خرید آنلاین، موجب افزایش رشد خدمات تحویل‌‌ درب منزل گردید. خدمات تحویل درب منزل، برای اقتصاد گیگ یک حوزه‌‌ی بزرگ برای رشد است. با این وجود، وضعیت رانندگان تحویل کالا غالبا یک حیطه‌‌ی خاکستری (مبهم) است.

مسائل مالیاتی/پرداختی. در بریتانیا، برای شروع کار به عنوان یک کارگر خوداشتغال، در مقایسه با یک کارگر شاغل سنتی، یک مزیت مالیاتی وجود دارد. نرخ‌‌‌‌های حق بیمه همگانی (National Insurance)، برای فرد خوداشتغال پایین‌تر است. اگر یک بنگاه اقتصادی قادر به طبقه‌‌بندی مجدد کارکنان خود به عنوان پیمان‌‌کاران خوداشتغال باشد، آنگاه می‌‌تواند از پرداخت حق‌‌بیمه‌‌های بیمه‌‌ همگانی اجتناب نماید. در حال حاضر، یک شرکت، 13.8% حق بیمه NI (بیمه‌‌ی همگانی) را بر دستمزد یک کارگر می‌‌پردازد، اما هیچ حق بیمه‌‌ای برای پیمان‌‌کاران خوداشتغال نمی‌‌پردازد.

اگر دولت، نرخ‌‌های مالیات شرکتی را به 17% کاهش دهد، آنگاه فرد شاغل، انگیزه‌‌ بیشتری برای تغییر شغل خود به خوداشتغالی و ایجاد شرکت‌‌های کوچک خواهد داشت. شرکت‌‌ها از NI اجتناب می‌‌نمایند، زیرا درآمد پرداختی به عنوان سود سهام، بیمه‌ همگانی را جذب نمی‌‌کند.

اگر یک کارگر شاغل (با حقوق 30.000 پوند)، مالک شرکت خود باشد و سود سهام پرداخت نماید، قادر است 3.200 پوند از حقوق خود را پس‌‌انداز نماید. پس از آنکه مالیات شرکتی مذکور به 17% کاهش می‌‌یابد، سهم مالیاتی شرکت به 4.200 پوند افزایش خواهد یافت. این مزیت مالیاتی قادر است تغییر سریعتری در طبقه‌‌بندی شغلی ایجاد نماید.

پیامدهای رشد اقتصاد گیگ

کاهش درآمد مالیاتی. تفاوت بین نرخ‌‌های مالیات کارگر سنتی و خوداشتغال، منجر به کاهش درآمدهای مالیاتی می‌‌گردد، زیرا افراد بیشتری از اشتغال سنتی خارج می‌‌شوند.

OBR (ادار‌‌ه‌‌ی مسئول بودجه) پیش‌‌بینی می‌‌کند که در سال 2022-2021، رشد شرکت‌‌ها (سالانه 5%) ممکن است منجر به کاهش 3.5 میلیارد پوندی درآمد مالیاتی گردد.

در ایالات متحده نیز اقتصاد گیگ، تأثیر منفی‌‌ بر درآمد مالیاتی گذاشته‌‌ است.

رشد اشتغال. گفته می‌‌شود که افزایش انعطاف‌‌پذیری اقتصاد گیگ، عامل مهمی در کاهش سریع بیکاری در بریتانیا از سال 2012 تاکنون بوده‌‌ است. در مقایسه با دوران رکود در گذشته، بیکاری بسیار سریع‌‌تر کاهش یافته‌‌است. با افزایش انعطاف‌‌پذیری و کاهش هزینه‌‌ها، یافتن شغلی هرچند موقت برای کارکنان آسان‌‌تر شده است.

 

اقتصاد گیگ (Gig Economy) چیست؟
رشد خوداشتغالی

سایت مشاوره‌‌ی شهروندان (Citizens Advice): منبع: اداره کل آمار ملی (ONS). علیرغم رکود اقتصادی، افزایش شدیدی در خوداشتغالی دیده می‌‌شود. 

اقتصاد گیگ (Gig Economy) چیست؟
بیکاری در بریتانیا

در اقتصاد گیگ کار پیوسته و تضمین شده همیشگی نیست و هیچ اطمینانی از اینکه پروژه بعدی چه زمانی به شما داده می‌شود وجود ندارد. اگر می‌خواهید موفق شوید، باید بپذیرید که این مشتریان شما هستند که هفته کاریتان را مشخص می‌کنند نه انتظاراتتان. البته که می‌توانید چگونگی و زمان تقابل با کارتان را کنترل کنید و خیلی ساده‌تر بین تعهدات شخصی و علاقه‌های‌ خود توازن و تناسب برقرار کنید. این همان بخشی است که اقتصاد گیگ را لذت‌بخش می‌کند، ولی برای رسیدن به موفقیت به واقع‌بینی درست و سالم نیاز دارید.

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.