اصل شناخت درآمد چیست؟

در حسابداری، شناخت درآمد یکی از حیطه‌هایی‌ است که بیشتر از هر چیز دیگر در معرض دستکاری و اغراض قرار دارد. از این رو، درک اصل شناخت درآمد برای تحلیل گزارش‌های مالی بسیار مهم است. در این بخش از واژه نامه حسابداری، به بررسی تعریف دقیق این اصل، استانداردها و ثبت دفتری آن و همینطور شناخت درآمد قبل و بعد از تحویل، کاربرد آن در ارائه خدمات و موارد دیگر می‌پردازیم.

0 301

اصل شناخت درآمد چیست؟

اصل شناخت درآمد (revenue recognition principle)، زمان‌بندی و روندی را که از طریق آن درآمد، ثبت و شناخته‌شده است، به عنوان موردی در گزارش مالی بیان می‌کند. از لحاظ نظری، در موارد بسیاری شرکت‌ها می‌توانند درآمد را تشخیص دهند. به بیان کلی، گفته شده که هرچه درآمد زودتر شناخته شود، ارزشش برای شرکت بیشتر بوده و در عین حال ریسکی برای قابلیت اطمینان به حساب می‌آید.

در حسابداری، شناخت درآمد یکی از حیطه‌هایی‌ است که بیشتر از هر چیز دیگر در معرض دستکاری و اغراض قرار دارد. در حقیقت، برآورد شده است که بخش قابل‌توجهی از تمام تقلبات در حسابداری از مسائل مربوط به شناخت درآمد و حجم نظرات موجود، ناشی می‌شود. درک اصل شناخت درآمد برای تحلیل صورت وضعیت‌های مالی بسیار مهم است.

استانداردهای اصل شناخت درآمد

طبق استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS)، تمام شرایط زیر باید رعایت شوند تا شرکت بتواند درآمد خود را تشخیص دهد:

  • امکان انتقال ریسک‌ها و پاداش‌های مهم مرتبط با مالکیت وجود دارد.
  • کمبود دخالت یا کنترل مدیریتی مستمر مرتبط با مالکیت تا حدی وجود دارد.ط
  • میزان ورود درآمد را می‌توان به طور قابل اطمینانی محاسبه کرد.
  • احتمال اینکه سودهای اقتصادی به سمت فروشنده جریان یابند وجود دارد.
  • هزینه‌های پیش‌آمده یا هزینه‌های آتی را می‌توان به طور قابل اطمینانی محاسبه کرد.

شناخت درآمد برای فروش اجناس

شناخت درآمد برای فروش اجناس بیشتر اوقات در هنگام تحویل انجام می‌شود. دلیل این موضوع این است که در هنگام تحویل تمام 5 استاندارد ذکر شده در بالا رعایت می‌شوند. به عنوان مثالی از این موضوع می‌توان به شناخت درآمد فروشگاه‌های خوراک سالم در هنگام فروش خواروبار به مشتریان اشاره کرد.

شناخت درآمد در هنگام تحویل به شکل زیر خواهد بود:

پول نقد DR یا حساب‌های پرداختنی a

درآمد CR a

طبق اصل تطابق هزینه با درآمد، هنگامی که درآمد شناخته شد، هزینه نیز باید به شکل زیر لحاظ شود:

هزینه DR محصولات فروخته‌شده b

موجودی CR b

شناخت درآمد قبل و بعد از تحویل

استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) اجازه‌ی شناخت درآمد پیش از تحویل را برای فروش اجناس نمی‌دهند. با این حال، اجازه‌ی انجام این کار را برای پس از تحویل می‌دهند.

گاهی اوقات در بعضی شرایط نسبت به هزینه‌های آینده شک و تردید وجود دارد که در این صورت استاندارد پنجم شناخت درآمد که در بالا ذکر شده است، نقض می‌شود.

برای مثال، اگر یک شرکت نتواند به طور قابل اطمینان هزینه‌های تضمین کالایی خاص را برای آینده برآورد کند، این استاندارد رعایت نشده است. هنگامی که استاندارد پنجم رعایت شود، در همان زمان می‌توان درآمد را تشخیص داد.

دلایل دیگر برای شناخت درآمد پس از تحویل شامل این موارد می‌شود: شرایطی که در آن مقدار درآمد را نمی‌توان به طور معقول تعیین کرد (مثل فروش‌های احتمالی)، سودهای غیرقابل‌برآورد، عدم اطمینان درباره‌ی قابلیت وصول حساب‌های پرداختنی و ریسک‌های فروش باقی‌مانده برای فروشنده (فروش کالاهای امانی).

ثبت دفتری برای اصل شناخت درآمد

ثبت‌های عادی در دفتر کل به شکل زیر خواهند بود:

پول نقد DR

درآمدهای DR انتقالی به دوره‌های آتی

DR Deferred COGS (?)

موجودی CR

به جای وارد کردن درآمد در ستون بستانکار و وارد کردن COGS در ستون بدهکار، درآمد انتقالی به دوره‌های آتی و COGSهای انتقالی به دوره‌های آتی استفاده می‌شوند. هنگامی که درآمد شناخته شود، این حساب‌های انتقالی به دوره‌های آتی بسته شده و جای خود را به درآمد و COGS می‌دهند.

درآمد DR انتقالی به دوره‌های آتی

درآمد CR

COGS DR

CR Deferred COGS

روش فروش اقساطی و اصل شناخت درآمد

فروش‌های اقساطی تا حدودی رایج هستند؛ در این نوع فروش محصولات طبق برنامه‌ی پرداخت اقساطی به فروش رسیده و پرداخت‌ها در آینده پس از اینکه اجناس به مشتری تحویل داده شوند، دریافت می‌شوند. در این روش، درآمد تنها زمانی شناخته می‌شود که پول نقد از مشتری دریافت شود.

مثال:

شرکت XYZ در ماه می اجناسی به ارزش 300,000 دلار را به مشتریان با شرط پرداخت اقساطی فروخت. در ماه ژوئن 90,000 دلار و در ماه سپتامبر 210,000 دلار جمع‌آوری شد. مقدار COGS نیز 80 درصد است.

با استفاده از روش پرداخت اقساطی، ثبت دفتری آن به شکل زیر خواهد بود:

ماه می:

حساب‌های پرداختنی اقساطی DR 300,000

درآمد DR انتقالی به دوره‌های آتی 300,000

DR DEFERRED COGS 240,000

موجودی CR 240,000

ماه ژوئن:

پول نقد DR 90,000

حساب‌های پرداختنی اقساطی CR 90,000

درآمد DR انتقالی به دوره‌های آتی 90,000

درآمد فروش CR 90,000

DR COGS 72,000

DR Deferred COGS 72,000

ماه سپتامبر:

پول نقد DR 210,000

حساب‌های پرداختنی اقساطی CR 210,000

درآمد DR انتقالی به دوره‌های آتی 210,000

درآمد فروش DR 210,000

DR COGS 210,000

DR Deferred COGS 168,000

 اصل شناخت درآمد برای ارائه‌ی خدمات

یکی از حوزه‌های مهم ارائه‌ی سرویس، نحوه‌ی عمل در قراردادهای پیمانکاری است. این قراردادها، قراردادهای اختصاص‌یافته به ساخت‌وساز یک دارایی یا مجموعه‌ای از دارایی‌ها مثل کشتی‌های بزرگ، ساختمان‌های اداری و چیزهای دیگر هستند که معمولا چند سال زمان می‌برند.

در شناخت درآمد برای سرویس‌هایی که زمان بسیار زیادی طول می‌کشند، استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) بیان می‌کنند که درآمد باید بر مبنای پیشرفت رو به تکامل تشخیص داده شود؛ از این حالت به نام روش درصد پیشرفت کار نیز یاد می‌شود.

این قراردادها دو نوع دارند: قراردادهای مقطوع و قراردادهای امانی.

در قراردادهای مقطوع، پیمانکار/معمار قبل از شروع ساخت‌وساز بر سر یک قیمت ثابت توافق می‌کند. بنابراین، تمامی ریسک‌ها بر پیمانکار تحمیل می‌شوند.

در قراردادهای امانی، قیمت به مقدار هزینه‌شده در پروژه به اضافه‌ی حاشیه سود بستگی دارد. برای شرکت‌هایی که تحت کنترل ASPE گزارش می‌دهند، روش کار تکمیل‌شده نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برخلاف روش درصد پیشرفت کار، روش کار تکمیل‌شده اجازه‌ی تشخیص درآمد را تنها در زمان تکمیل قرارداد می‌دهد.

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.