ارزهای دیجیتال بانک مرکزی، ارزش بیت کوین را فراگیر خواهند کرد

رشد روز افزون محبوبیت بیت کوین ، دیجیتالی شدن سیستم های پرداخت و تقاضا برای استیبل کوین ها (کوین هایی که قیمت آنها ثابت است)، برخی کشور ها را مجاب به روی آوردن به سمت ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDCs) کرده است. همچنین با همه گیر شدن بحران کووید 19 ، CBDC ها به عنوان گزینه مناسبی برای پرداخت کمک هزینه ها به شهروندان مطرح شدند. اما سوال اینجاست که این ارزهای دیجیتال، تا چه حد با رمز ارزهای غیر متمرکز نظیر بیت کوین، شباهت دارند.

0 69

ارز های دیجیتال بانک مرکزی (CBDC ها) گاهی مترادف رمز ارز هایی مانند بیت کوین و گاهی جایگزینی برای آن ها عنوان می­شوند. اما حقیقت این است که مفهومی که CBDC ها ارائه داده‌اند با ذات غیرمتمرکزی که اکثریت رمز ارز ها از آن برخوردارند، تفاوت معناداری دارد. CBDC ها در تلاشند تا زیرساخت های پرداخت را بروزرسانی کنند درحالی که بیت کوین، راهی برای بروزرسانی خود پول است. اگر CBDC ها موفق عمل کنند ، به طور حتم می­توانند به افزایش ارزش بیت کوین و سایر رمز ارز ها کمک کنند. با توجه به این که این روز ها بحث و گفتگو در مورد CBDC ها بیش از همیشه شدت گرفته است ، دانستن چیستی و چگونگی کارکرد آن ها و همینطور پیامدهای آن ها برای سرمایه گذاران از اهمیت خاصی بر­خوردار است.

به گفته بانک انگلیس :

تسهیل کمّی یکی از ابزارهاییست که بانک های مرکزی مثل ما می­توانند از آن برای تزریق مستقیم پول به اقتصاد استفاده کنند. به طور کل ما دو نوع پول داریم : پول فیزیکی مانند اسکناس های کاغذی و پول دیجیتال مانند پول های موجود در حساب های بانکی. تسهیل کمّی برای ما مستلزم تولید پول دیجیتال است.

 

ارز های دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) چه هستند؟

از زمان معرفی بیت کوین در سال 2008 ، دارایی های دیجیتال بی شماری با هدف حل و بهبود چالش های سیستم مالی فعلی ما به بازار آمده اند. یکی از این اختراعات استیبل کوین ها هستند ؛ ارزهای دیجیتالی با پشتوانه ای که تلاش می­کنند ارزش خود را با تکیه بر دارایی های ثابتی مانند پول فیات حفظ کنند. استیبل کوین ها این امکان را به معامله گران می­دهند که دارایی های خود را بدون نیاز به داشتن یک واسطه (مانند بانک) در اختیار خود بگیرند و از طرفی نیاز آن ها برای تبدیل دارایی های دیجیتالی خود به پول فیات را مرتفع می­کند. استیبل کوین ها مشکل ذاتی سایر ارزهای دیجیتال که همان نوسان دائمی قیمت است را تا حد زیادی کاهش داده اند. تا به امروز تقاضای زیادی برای استیبل کوین ها وجود داشته است چرا که آنها می­توانند خارج از چرخه مالی فعلی فعالیت داشته باشند ، به صورت جهانی مبادله شوند و به عنوان جایگزینی با پشتوانه برای دارایی هایی مانند دلار امریکا مورد استفاده قرار گیرند.

البته لازم به ذکر است که اگر خود یک دارایی که پشتوانه یک استیبل کوین است دچار نوسان شود، آن استیبل کوین نیز دچار نوسان خواهد شد.

شکل 1 نمایانگر رشد تقاضا برای استیبل کوین های بر پایه دلار آمریکاست که اخیراً از مرز 10 میلیارد دلار گذشته است. در این شکل میزان تقاضا برای استیبل کوین های مختلف بر اساس شرکت های صادر کننده نمایش داده شده است. تحقیقات نشان می­­دهد چیزی که این دارایی ها را از پول فیات متمایز کرده قابلیت دسترسی و استفاده شبانه روزی ، هزینه های اجباری کمتر (مانند هزینه انجام تراکنش در روش های سنتی) ، و در کل نقل و انتقالات راحت تر و کاربردی تر نسبت به سیستم بانکداری سنتی می­باشد.

ایده توسعه استیبل کوین ها توسط خیلی از شرکت های بزرگ و همینطور بسیاری از نهادهای اقتصادی در کشورهای مختلف مورد حمایت قرار گرفته است. در تابستان 2019 ، فیسبوک از قصد خود برای تولید یک استیبل کوین به نام لیبرا که در اختیار 2.7 میلیارد کاربرش قرار می­گرفت خبر داد. این خبر اما با عکس العمل هایی از طرف بانک های مرکزی مواجه شد که گمان می­کردند حاکمیت مالی­شان مورد تهدید واقع شده است. معرفی پروژه لیبرا به همراه تقاضای شدید برای استیبل کوین ها بانک ها را بیش از پیش بر این داشت که دست به ساخت ارز دیجیتالی مخصوص خودشان بزنند.

درست بر خلاف بیت کوین و دیگر رمز ارز های غیر متمرکز ، CBDC ها توسط بانک های مرکزی عرضه و ردیابی می­شوند. CBDC ها در واقع قرار است فقط یک نسخه دیجیتالی از پول های فیات و درست با همان ویژگی ها باشند. در صورت موفقیت ، CBDC ها می­توانند فرایند توزیع کمک های دولتی در میان مردم را تسهیل کرده و به پروژه های احراز هویت (KYC) و سیستم های ضد پولشویی (AML) توسط یک دفتر کل مرکزی دیجیتالی کمک کنند.

در ژانویه 2020 تحقیقی توسط بانک پرداخت های بین المللی (Bank of International Settlements) انجام گرفت که نشان می­داد تقریبا تمامی بانک های دارای اقتصاد پیشرفته به طور جدی در حال بررسی و آنالیز تاثیرات احتمالی استیبل کوین ها هستند. همچنین بیش از 80% بانک هایی که در این تحقیق شرکت کرده بودند، در حال تلاش برای تولید یک نوع CBDC بودند)  برای مثال فدرال رزرو ، ECB ، BoE ، و (BoJ. در حقیقت ، در همین ماه ژانویه بود که مجمع اقتصاد جهانی یک ائتلاف جهانی را برای تشکیل حاکمیت و اعمال کنترل بر ارزهای دیجیتال و استیبل کوین ها ترتیب داد .

شیوه عملکرد استیبل کوین ها چگونه است؟

در ژانویه 2020 ، مدیر سابق CFTC به نام کریستوفر جیانکارلو پروژه دلار دیجیتالی را افتتاح کرد ؛ پروژه ای که می­توانست شروع حرکت به سمت اهداف یک CBDC بر پایه دلار باشد . دلار دیجیتالی این امکان را داشت که بدون واسطه و به صورت مستقیم به دست مصرف کننده نهایی برسد ، می­توانست در انجام تراکنش های برون مرزی و حفظ امنیت این پرداخت ها بسیار موفق عمل کرده ، و به حفظ ثبات وضعیت مالی کشور ها حتی در مقیاس بین المللی کمک کند. با این حال که هنوز جزئیات دقیقی از شیوه اجرای این طرح در دسترس نیست ، اما عرضه احتمالی CBDC ها چالش های زیادی را با خود به همراه داشته است.

اگر CBDC ها به صورت حواله صادر شوند ، می­توانند تهدید بزرگی برای بانک های تجاری باشند زیرا سپرده گذاران این امکان را پیدا می­کنند که خارج از سیستم بانکی به انجام تراکنش و یا ذخیره پول های خود بپردازند. این سناریو باعث می شود پول هایی که قبلا به عنوان سپرده مورد استفاده قرار می­گرفت به معیاری برای اعتبار سنجی بانک ها جهت ارائه وام تبدیل شود؛ سرمایه گذاری های مداوم در بانک های تجاری کاهش یابد و سوددهی معمول و همیشگی که متوجه وام دهندگان بود مختل شود.

عرضه CBDC ها نیازمند بروزرسانی کل زیرساخت های مالی یک کشور است. حوزه هایی مانند چگونگی پرداخت پول به تاجران ، چگونگی نگهداری دارایی های دیجیتالی ، خدمات تبدیل ارزها (صرافی ها) و کیف پول های کاربران، همه و همه مواردی هستند که در صورت عرضه CBDC ها باید دستخوش تغییر قرار بگیرند. به صورت عملی ، چنین تغییری نیازمند سیاست گذاری و به کارگیری روش های مدیریتی جدید در سطوح مختلف است. برای مثال برای عملی کردن چنین طرحی در کیف پول های دیجیتال، صد ها میلیون کاربر باید مورد نظارت قرار گیرند؛ این اقدام تغییر بزرگی در شیوه مدیریت پول ، جهت دهی تغییرات آن و کنترل نحوه سرمایه گذاری آن خواهد بود. از آن جایی که CBDC ها قدرت و کنترل عرضه و همینطور نقل و انتقال پول را در اختیار دولت ها قرار می­دهند، بررسی دقیق پیامد های احتمالی این تمرکزگرایی از اهمیت ویژه‌ای بر­خوردار است.

یکی از مهم ترین ویژگی های شبکه بیت کوین مقاومت آن دربرابر نفوذ، سانسور و تمرکز گراییست. این ویژگی این امکان را به کاربران می­دهد تا بدون ترس از سرقت ، بلوکه شدن حساب یا حتی مصادره اموال به انجام تراکنش پرداخته و یا رمز ارز هایشان را نگهداری کنند. به احتمال زیاد ، شیوه عملکرد CBDC ها دقیقا بر عکس بیت کوین خواهد بود ؛ همه تراکنش ها تحت کنترل بوده و حساب ها و سرمایه ها در صورت نیاز فریز خواهند شد. اگر چین در اواخر سال 2020 در راه اندازی سیستم CBDC خود که پرداخت الکترونیکی ارز دیجیتال (DCEP) نامیده می­شود موفق شود، دولت این کشور توانایی های نظارتی و کنترلی پیدا خواهد کرد که تا به امروز هیچوقت نداشت. به طور خلاصه ، ارزش این ارز های دیجیتالی دولتی برای حکومت ها و دولت ها روشن است . مسئله ای که وجود دارد، نگرانی شهروندان برای امنیت حریم خصوصی خودشان است؛ بخصوص در جوامع دموکراتیکی که شهروندان به هیچ وجه این سطح از نظارت را نمی‌پسندند.

پیامدهای این طرح برای سرمایه گذاران چیست؟

تمایل به توسعه و به کار گیری CBDC ها ممکن است نقش بیت کوین را در اقتصاد جهانی دیجیتالی برجسته‌تر کند. صرف نظر از این که این ارزهای دیجیتالی متمرکز و دولتی در نهایت موفق شوند یا خیر ، طرح این ایده می­تواند نظرها را به سمت یک ارز دیجیتالی غیر حکومتی مانند بیت کوین جلب کند. همین قضیه موسسات مختلف را بر این می­ دارد تا زیر ساخت های بیشتری را برای استفاده از ارز های دیجیتال آماده کرده ، و دانش کاربرانشان را در مورد دارایی های دیجیتال و ویژگی های پول خوب به معنای واقعی بالا ببرند .

پیشگامان عرصه CBDC ها همواره از مزیت های پرداخت پول در این سیستم در قیاس با سیستم های سنتی پرداخت می­گویند ، اما هیچوقت تشریح نمی­کنند که چطور این CBDC ها در دنیایی که تورم به یکی از ویژگی های اساسی آن تبدیل شده، ارزش خود را حفظ خواهند کرد . اگر یک بانک مرکزی موفق به دیجیتالی کردن پول خود شود، پس یعنی توانایی دیکته کردن و به کار بستن سیاست های مالی هنوز در اختیار همان بانک است. در حقیقت با در نظر گرفتن منطقی که در تولید CBDC ها به کار گرفته شده است ، تولید پول جدید و حتی نرخ گذاری بر روی دارایی های شخصی افراد، برای بانک ها راحت تر نیز خواهد شد. بیت کوین از این جهت دقیقا در نقطه مقابل CBDC ها قرار دارد ، چرا که سیاست های مالی آن کاملا ثابت است و همه کاربران آن به خوبی از این موضوع آگاه هستند.

شکل 3 دلایلی را عنوان می­کند که ثابت می­کنند نه تنها نباید CBDC ها را با بیت کوین اشتباه بگیریم، بلکه نباید آن ها را حتی سیستم خیلی متفاوتی از سیستم مالی فعلی بدانیم. دقیقا مانند پول فیات، این سیاست مداران هستند که تصمیم می­گیرند یک CBDC چگونه باید استفاده شود. در حالی که بیت کوین یک جایگزین مطلقا غیر سیاسی است.

CBDC ها به صورت منطقی امکان نظارت دولت بر تراکنش ها را افزایش خواهند داد؛ اما این امر ابتدا مستلزم مشارکت همه کاربران اعم از شهروندان، معامله‌گران و شرکت‌ها خواهد بود. به دلیل وجود این پیش نیاز ( و به دلیل این که احتمال استقبال خیلی از افراد دقیقا به همین دلایل ذکر شده از CBDC ها کم خواهد بود) ، CBDC ها ممکن است حتی  فراوانی و پذیرش همین پول نقد فعلی را نیز پیدا نکنند. یک CBDC ممکن است آزادی های کاربران خود را بدون ارائه تضمینی برای سیاست های پولی کاهش دهد؛ ترکیبی که مانع از پذیرش عمومی خواهد شد.

دلیل اصلی پذیرش بیت کوین آزادی و امنیتی است که در اختیار کاربران خود قرار می­دهد . هیچکس برای استفاده از بیت کوین نیاز به گرفتن اجازه ندارد چرا که سیستم این شبکه اساسا غیرانحصاری و بدون نیاز به کسب مجوز است. بیت کوین به همه کاربران خود اجازه نگهداری و انتقال اموال بدون ترس از تبعیض، کاهش ارزش دارایی، سانسور یا مصادره را می­دهد، در حالی که CBDC ها ممکن است آدرس های غیر مجاز را سانسور کرده و به بانک های مرکزی امکان ادامه دادن به سیاست های مالی­شان را بدهند. ظاهر امر این است که ممکن است دلار دیجیتالی محبوبیت بیت کوین را از آن خود کند چرا که هر دوی آن ها دیجیتالی هستند؛ اما حقیقت امر چیز دیگریست : دلار دیجیتالی توانایی برطرف کردن این مشکلات اساسی را نداشته و هیچکدام از ویژگی های بیت کوین که منجر به محبوبیت آن شده را دارا نمی­باشد .

دلیل خلق بیت کوین از ابتدا این بود که نیاز مردم برای اعتماد به بانک های مرکزی یا اساسا به هر شخص سومی برای نگهداری یا انتقال اموالشان را از بین ببرد . در شبکه بیت کوین از مردم خواسته شده به جای اعتماد به یک واسطه ، به کد ها و مکانیزم های فوق العاده ای اعتماد کنند که بیت کوین را به یک شبکه امن ، قابل اعتماد و آزاد برای همگان تبدیل کرده است . از این جهت کمرنگ شدن روز افزون اعتماد مردم به دولت ها نیز در موفقیت بیت کوین بی تاثیر نبوده است .

یک نکته مهم

CBDC ها موضوع خیلی جالبی برای بررسی هستند ؛ مخصوصا در این زمان که بانک مردمی چین به دلیل محدودیت های سیستم مالی موجود برای خدمات رسانی به مردمش در دوران بحران کووید-19 قصد عرضه CBDC خود را در همین سال 2020 دارد. نمی­توان انکار کرد که CBDC ها پتانسیل تسهیل انجام پرداخت‌ها را دارند؛ اما این حقیقت نیز وجود دارد که آن ها ممکن است مجبور به رقابت با بانک های تجاری شده و موفق به کسب محبوبیت همگانی نشوند. بیت کوین منتظر CBDC ها نمی­ماند ؛ سیستم بیت کوین به خودی خود به سرعت در حال گسترش عمومی است. اما اگر CBDC ها با موفقیت راه اندازی شوند، زیرساخت و دانشی که استفاده از این دارایی های حواله‌ای با خود به همراه می­آورد، می­تواند به عنوان دروازه ای برای مقبولیت بیشتر بیت کوین و دیگر رمز ارزها عمل کند. حرکت دولت ها از پول و دارایی های فیات به پول دیجیتال اما این نکته را روشن کرد که منحصر بفرد بودن بیت کوین محدود به دیجیتالی بودن آن نیست ، بلکه به این دلیل است که بیت کوین یک پول بی همتا ، شکست ناپذیر و قابل استفاده برای همگان است.

منبع: grayscale.co

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.