آیا ریپل کلاهبرداری است؟

به تازگی ادعاهای جدیدی درباره وضعیت پروژه‌ی ریپل بیان شده و سوالات زیادی را در دنیای کریپتو به وجود آورده است. در این مطلب می‌خواهیم ببینیم چه عواملی باعث می‌شود به ریپل شک کنیم و چرا باید احساس کنیم که یک جای کار این پروژه می‌لنگد.

0 154

جیسون بلومبرگ یکی از تحلیل‌گران بزرگ حوزه IT، یکی از مشارکت‌کنندگان در نشریه فوربز، از سخنوران بزرگ بازار و یکی از متخصصان مشهور در مورد ترندهای مخرب دنیای فن‌آوری و تحولات دیجیتال است.

او اخیرا در خلال تحلیل و بررسی وضعیت JPM Coin به این نکته اشاره کرده بود که نشانه‌هایی مبنی بر این وجود دارد که ریپل اساسا نوعی کلاهبرداری است. همین یک جمله باعث شد حرف و حدیث‌های زیادی در این باره به وجود بیاید و درباره منابع تحلیل وی بحث‌های گوناگونی ایجاد شود و حداقل ده مقاله با زبان‌های مختلف از جمله ژاپنی، اسپانیایی و حتی ترکی در رد این مقاله منتشر شود که او را وادار کرد که توضیحات زیر را ارائه کند. مقاله‌ای که در ادامه می‌خوانید توضیحات جیسون بلومبرگ در رابطه با سوال عنوان این مطلب است.

تشریح لایه‌های مدل تجاری ریپل

مدل تجاری ریپل در هسته‌ی مرکزی خود یک طرح بالا-ببر-و-بفروش (Pump and Dump Scheme) است، چرا که در این پروژه فعالیت‌های گوناگونی صورت می‌گیرد تا ارزش رمز ارز XRP افزایش پیدا کند. برخلاف اکثر طرح‌های رمز ارزی مشابه اما ریپل کارهای زیادی انجام داده تا این واقعیت مخفی شود.

برای این که درک بهتری از مدل تجاری ریپل داشته باشید، به چارت زیر نگاه کنید:

بیزنس مدل ریپل

نقطه‌ی آغازین چارت بالا عرضه‌ی میلیاردها توکن XRP است؛ توکن‌هایی که اساسا از هیچ به وجود آمده‌اند که شبیه به این است که شما پول‌های بازی مونوپولی را چاپ کنید با این تفاوت که با پول‌ها مونوپولی می‌شود مونوپولی بازی کرد.

موسسان ریپل برای مخفی کردن مقاصد خود جامعه‌ای از کاربران را تشکیل دادند تا این توکن‌ها را عرضه کنند، جامعه‌ای که البته متعلق به خود ریپل نبود. رایان زاگون، مدیر بخش حقوقی ریپل، می‌گوید: «ما XRP را نساختیم. XRP توکنی متن باز است و توسط شرکت ما ساخته نشده بلکه از قبل به عنوان یک فناوری متن باز وجود داشته است.»

با این حساب، چطور ریپل چنین سهم عظیمی از توکن‌های XRP (معادل حدود نیمی از توکن‌های موجود) را در اختیار دارد؟ زاگون این چنین توضیح می‌دهد: «آن‌چه ما در اختیار داریم تعداد قابل توجه‌ای توکن XRP است که توسط عده‌ای از توسعه‌دهندگان و سازندگان آن به ما اهدا شده. ولی رابطه‌ی مستقیمی بین شرکت ریپل و توکن XRP وجود ندارد.»

با این حال زاگون حداقل تمام حقیقت را نمی‌گوید، چرا که ریپل قطعا در پردازش‌های XRP دخیل است و دارد XRP را به رمز ارزی متمرکز و مجوزدار تبدیل می‌کند. در نتیجه، خیلی از کسانی که در دنیای رمز ارزها فعالیت می‌کنند XRP را اصلا به عنوان رمز ارز به حساب نمی‌آورند، چون این پروژه غیرمتمرکز نیست.

تعداد کاربران ریپل خیلی زیاد است؟ شاید هم نه!

یکی از مهم‌ترین شاخصه‌هایی که نشان می‌دهد ریپل مشکلی اساسی دارد تعداد زیاد کاربرانی است که جذب این پروژه می‌شوند. اما اگر دقیق‌تر نگاه کنید می‌بینید که چنین شرکت‌هایی نه مشتریان عادی بلکه شرکای ریپل هستند و نکته نگران‌کننده‌تر این است که ریپل برای این همکاری‌ها به شرکای خود پول می‌دهد.

ریپل نام این همکاری‌ها را برنامه‌ی شتاب‌دهنده‌ی ریپل‌نت گذاشته است. در مطلبی در وبلاگ این شرکت آمده:

ریپل از تاریخ ۱۳ اکتبر ۲۰۱۷ به اولین موسسات مالی که در بازارهای محلی خود استفاده از ریپل‌نت را شروع کرده و پرداخت‌های تجاری‌شان را در این شبکه انجام دهند جایزه‌ای ویژه می‌دهد. این جایزه در قالب تخفیفی از طریق برنامه‌ی شتاب‌دهنده‌ی ریپل‌نت به این شرکت‌ها اهدا می‌شود.

اما سوال این است که هزینه‌ی مربوط به این پاداش‌ها از کجا می‌آید؟ در این پست آمده:

هزینه‌ی برنامه‌ی شتاب‌دهنده‌ی ریپل‌نت از طریق ۳۰۰ میلیون دلار سرمایه‌ای تامین می‌شود که در قالب XRP در اختیار ریپل قرار دارد.

به عبارت دیگر، ریپل با توکن‌های XRP خود این حس را در مشتریانش ایجاد می‌کند که انگار دارد از سهم XRP خود به آن‌ها پاداش می‌دهد، ولی در حقیقت این شرکت ریپل است که به آن‌ها پول می‌پردازد.

مشکل نقدینگی

هدف ریپل از راه‌اندازی این برنامه پایین آوردن چیزی است که به آن «ز» می‌گویند. مانیکا لانگ، معاون ارشد بازاریابی ریپل در این باره چنین اظهار می‌کند: «از آن‌جایی که قصد ما ایجاد انگیزه در پروژه XRP است، پیش‌بینی می‌کنیم که در آینده بتوانیم راهی آسان و مفید برای استفاده از XRP در سیستم‌های پرداختی ایجاد نماییم تا بتوانیم هزینه‌ی نقدینگی را کاهش دهیم. بازخوردهای اولیه نسبت به پذیرش این برنامه‌ها در فاز آزمایشی بسیار مثبت بوده است.»

سوال مربوط به هزینه‌ی نقدینگی در حقیقت از هسته‌ی مرکزی استراتژی پرداخت‌های بین‌المللی ریپل نشأت می‌گیرد. اگر XRP می‌خواهد ارزی میانجی باشد، بانک‌ها و سایر موسسات باید به اندازه‌ی کافی از XRP رزرو داشته باشند تا بتوانند به نیاز تراکنش‌ها پاسخ دهند.

با این حال، این روش دو مشکل عمده دارد. اولا XRP به شدت نوسان دارد. مارتین واکر، مدیر امور مالی و بانک‌داری مرکز مدیریت مبتنی بر گواهی و رئیس بخش مدیریت محصول، اوراق بهادار و مدیر وثیقه‌های شرکت Broadridge، می‌گوید:

اگر می‌خواهید امکان تبدیل ارزهای مختلف به ریپل و از آن را داشته باشید، به کسی احتیاج دارید که نقدینگی را فراهم کند. ریپل رمز ارزی نیست که قابل اعتماد باشد، چرا که این ارز در طول دو ماهه گذشته یک بار ۸۰ درصد از ارزش خود را از دست داد و دوباره ۱۰۰ درصد رشد کرد.

ثانیا حفظ نقدینگی در XRP مشکل مربوط به انتقال پول از کشورهای دارای ارزهای باثبات به کشورهای دارای ارزهای کم‌ثبات را حل نمی‌کند، چون این انتقالات فقط به صورت یک‌طرفه انجام می‌شوند. برای مثال، یک شرکت خدمات مالی برای انتقال پرداخت‌ها از آمریکا به گوآتمالا باید به واحد کوئتزال گوآتمالایی نقدینگی داشته باشد تا بتواند پرداخت‌ها را انجام دهد. نقدینگی در XRP امری بیهوده است.

آیا XRP اوراق بهادار است؟

بسیاری از بازیگران حوزه‌ی توکن‌های کریپتویی به دنبال این هستند که خود را در دسته‌ای خارج از اوراق بهادار قرار دهند. ریپل نیز چنین رویکردی را در پیش گرفته است. برَد گارلینگ‌هاوس، مدیر عامل ریپل، می‌گوید:

XRP به سه دلیل اوراق بهادار نیست: اگر شرکت ریپل فردا تعطیل شود دفتر کل XRP همچنان به فعالیت ادامه خواهد داد؛ این پروژه یک فن‌آوری متن باز و غیرمتمرکز است. اگر XRP بخرید، شما سهمی از ریپل نخریده‌اید، یعنی خرید XRP باعث نمی‌شود سهام‌دار ریپل شوید.

گارلینگ‌هاوس اما «سهام» را با «اوراق بهادار» اشتباه گرفته، و در نتیجه اشتباهاً می‌گوید «ریپل XRP را کنترل نمی‌کند».

کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) یا سایر نهادهای قانونی مراجعی هستند که تعیین می‌کنند چه چیزی اوراق بهادار است، اما راه ساده‌تری وجود دارد که به شما نشان می‌دهد اوراق بهادار چیست: اگر مردم نوعی دارایی را با این هدف می‌خرند که بعدا بتوانند آن را فروخته و سود کسب کنند، آن دارایی اوراق بهادار است.

XRP قطعا در همین دسته قرار می‌گیرد. آن دسته از مشتریان ریپل که توکن‌های XRP دارند نیز بر همین اساس توکن‌های خود را نگه داشته‌اند. از آن سو، JPM Coin اصلا قابل معامله نیست، بنابراین هرگز نمی‌تواند اوراق بهادار باشد.

آیا فن‌آوری ریپل اصلا کار می‌کند؟

پول دادن به بقیه برای این که بیایند و فن‌آوری شما را امتحان بکنند چیز عجیب یا ناپسندی نیست، چرا که پی‌پال نیز قبلا چنین کاری انجام داده بود. با این حال اگرچه پی‌پال زیرساختی برای پرداخت‌ها ساخته بود، اما هنوز مشخص نیست که فن‌آوری ریپل راهکاری برای جایگزین شدن با مکانیزم‌های سنتی پرداخت مثل سوئیفت است یا نه. علاوه بر این اصلا معلوم نیست که این پروژه می‌تواند چنین کاری را به درستی انجام دهد یا خیر.

بعضی از شرکای ریپل مثل American Express نمونه‌های آزمایشی ریپل را اجرا کردند ولی به هیچ نتیجه‌ی مشخصی نرسیدند. بقیه مثل سانتاندر اسپانیا محصولاتی بر اساس پلتفرم ریپل ساختند، اما این محصولات هم آن چیزی نبود که ریپل از ابتدا ادعا می‌کرد قصد دارد به آن برسد.

محصول سانتاندر که از ریپل استفاده می‌کند One Pay نام دارد. One Pay یک اپ موبایلی است که امکان جابجایی پول میان کشورهای اروپایی را فراهم می‌کند. در سایت این شرکت آمده است:

One Pay سرویسی است که امکان جابجایی سریع پول در سطح بین‌المللی را فراهم می‌کند. زیرا این محصول به لطف استفاده از فن‌آوری بلاک‌چین پول‌ها را در یک نقطه گردآوری می‌کند. در صورتی که قرار باشد پولی میان حساب‌های گروه سانتاندر به بریتانیا ارسال شود، این انتقال بلافاصله صورت می‌گیرد، اما در خصوص سایر تراکنش‌ها، این فرآیند حداکثر دو روز طول می‌کشد.

البته دو روز مدت نسبتا زیاد و احتمالا یکی از عواملی است که باعث شده One Pay در میان مشتریان شرکت سانتاندر آن قدرها مورد توجه قرار نگیرد.

یکی از دیگر شرکای بزرگ ریپل شرکت وسترن یونیون است که در حال حاضر یکی از بزرگ‌ترین پلتفرم‌های انتقال پول در سطح جهانی می‌باشد. پر واضح است که همکاری با وسترن یونیون برای ریپل گام مهمی به حساب می‌آید.

حکمت ارسک، مدیر عامل وسترن یونیون، می‌گوید:

همیشه از ما انتقاد می‌شد که وسترن یونیون از نظر هزینه به صرفه نیست و از این دست حرف‌ها، ولی ما هنوز در آزمایشات خود با ریپل این به‌صرفگی را مشاهده نکرده‌ایم. مشکل اصلی این است که انجام این تراکنش‌ها هنوز خیلی هزینه دارد.

زمان پامپ و دامپ

با توجه به این که ریپل باید به مشتریان خود پول بدهد تا نمونه‌های آزمایشی این فن‌آوری را امتحان کنند، شاید این سوال برایتان پیش آمده باشد که با این حساب چطور ریپل هنوز می‌تواند ما را نگران کند. پاسخ در چگونگی درآمدزایی این پروژه است، چون تنها راه پول درآوردن برای ریپل بالا بردن ارزش XRP و بعد فروختن آن می‌باشد.

دیوید شوارتز، مدیر فن‌آوری ریپل، می‌گوید:

ما چیزی حدود ۶۰ میلیارد توکن XRP به ارزش تقریبا ۱۰ میلیارد دلار سرمایه داریم. هدف ما افزایش این سرمایه است.

گارلینگ‌هاوس نیز نظر مشابه‌ای دارد. وی می‌گوید:

ما مشغول تقویت شتاب و میزان تقاضای XRP هستیم، و هر کاری که می‌کنیم با هدف بهبود اکوسیستم XRP است.

طرح‌های پامپ و دامپ به جای ارزش ذاتی دارایی، ارزش ادراکی آن را مبنا قرار داده و بر آن دامن می‌زنند. به همین خاطر کارشناسان نسبت به این پروژه نگرانند. تیموتی انِکینگ، مدیر اجرایی بخش صندوق پوشش ریسک شرکت Crypto Asset Management، سوال جالبی را مطرح می‌کند:

چیزی که نمی‌توانم درک کنم این است که حتی اگر خیلی از بانک‌ها برای جابجا کردن میلیاردها دلار سرمایه‌ی خود از ریپل استفاده کنند، چرا این اتفاق باید باعث افزایش ارزش XRP شود؟ متوجه نمی‌شوم که چه چیزی قیمت این رمز ارز را شکل می‌دهد.

در انتها برای جمع‌بندی مطلب به سراغ سخنان بروس فنتون، مدیر عامل Atlantic Financial Blockchain Labs و موسس Bitcoin Foundation می‌رویم:

من هرگز آن قدرها به ریپل اهمیت نمی‌دادم یا آن را دنبال نمی‌کردم، ولی حقه‌بازی آن‌ها درباره‌ی XRP آزاردهنده و توهین‌آمیز است. دروغ‌های آن‌ها باعث شده من از یک آدم بی‌تفاوت به دشمنی تمام عیار برای این پروژه و شرکت تبدیل شوم.

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.