نظریه و مدل های اقتصادی : آموزش فارکس – بخش 6

نظریه و مدل های اقتصادی زیادی وجود دارند که حول محور ارز‌‌ها می‌‌چرخند. اگر چه کاربردی در معاملات روزانه بازار ندارند، اما شناخت جنبه‌‌های کلیدی تحقیقات آکادمیک سودمند خواهد بود.برای مطالعه بخش قبلی اینجا کلیک کنید.

0 132

نظریه و مدل های اقتصادی زیادی وجود دارند که حول محور ارز‌‌ها می‌‌چرخند. اگر چه کاربردی در معاملات روزانه بازار ندارند، اما شناخت جنبه‌‌های کلیدی تحقیقات آکادمیک سودمند خواهد بود.

نظریه های اصلی که در بازار فارکس یا تبادل ارز خارجی یافت می‌‌شوند، با برابری نرخ مبادله سروکار دارند. برابری نرخ مبادله یک نوع توضیح اقتصادی درباره قیمتی است که با توجه به عواملی همچون تورم و نرخ بهره، مبنای تبادل دو نوع ارز قرار می‌‌گیرد. نظریه های اقتصادی حاکی از آنند که وقتی برابری نرخ ارز رعایت نمی‌‌شود، یک فرصت سودا گری برای فعالان بازار به وجود می‌‌آید. به هر‌‌حال فرصت‌‌های سوداگری مثل بسیاری از بازارهای دیگر سریعا کشف و از میان می‌‌روند، حتی قبل ازآن‌‌که فرد سرمایه‌‌گذار بتواند فرصت سوء استفاده از آن را بیابد. تئوری‌‌های دیگر بر مبنای سایر فاکتورهای اقتصادی از قبیل، تجارت، جریان سرمایه و نحوه اجرای برنامه‌‌های یک کشور قرار دارد. در ادامه هر یک از آنها را به طور خلاصه بررسی خواهیم کرد.

نظریه های اصلی: شاخص برابری قدرت خرید (PPP)

شاخص برابری قدرت خرید ، یک نظریه اقتصادی است که می‌‌گوید سطح قیمت بین ارزهای دو کشور باید پس از تطبیق نرخ مبادله با هم برابر باشند. اساس این نظریه این است که قیمت‌‌ها باید از قوانین خاصی پیروی کنند، یعنی قیمت یک سبد کالای همسان در اقصی نقاط جهان باید یکسان باشد. بنابراین، اگر پس از تطبیق نرخ ارز، تفاوت زیادی بین قیمت یک محصول در دو کشور مختلف وجود داشته باشد، در این صورت فرصت سوداگری پیش می‌‌آید، چون می‌‌توان این محصول را از کشوری که آن را با بهای کم‌‌تری می‌فروشد تهیه کرد.

ورژن نسبی PPP به این صورت خواهد بود:

نظریه و مدل های اقتصادی : آموزش فارکس – بخش 6
نظریه و مدل های اقتصادی : آموزش فارکس – بخش 6

‘e’ نشان دهنده میزان تغییر در نرخ ارز است، و اعداد پی 1 و پی 2 به ترتیب نشان دهنده نرخ تورم در کشور اول و کشور دوم هستند.

برای مثال اگر نرخ تورم در کشور XYZ ده درصد و در کشور ABC پنج درصد باشد، بنابراین ارز کشور ABC باید در برابر ارز کشور XYZ تا نرخ 4.76% افزایش داشته باشد.

نظریه و مدل های اقتصادی : آموزش فارکس – بخش 6
نظریه و مدل های اقتصادی : آموزش فارکس – بخش 6

برابری نرخ بهره

مفهوم برابری نرخ بهره (IRP) شبیه به مفهوم شاخص برابری قدرت خرید است، به این دلیل که هیچ فرصتی برای سوداگری بر جای نخواهد گذاشت، دو نوع دارایی در دو کشور مختلف می‌‌بایست نرخ بهره مشابهی داشته باشند، چون هردوی آنها دارای ریسک مشابهی هستند. زیر‌‌بنای این برابری تابع قانون بها است. چرا که خرید یک دارایی تجاری دریک کشور می‌‌بایست دقیقا بازدهی مشابهی به اندازه همان دارایی تجاری در کشوری دیگر داشته باشد؛ در غیر این صورت، نرخ ارز باید برای جبران این تفاوت تطبیق داده شود.

فرمول تعیین IRP به این صورت است:

نظریه و مدل های اقتصادی : آموزش فارکس – بخش 6
نظریه و مدل های اقتصادی : آموزش فارکس – بخش 6

در اینجا حرف (F) نشان دهنده نرخ تبادل فوروارد است؛” S” نشان دهنده‌‌ نرخ تبادل اسپات است؛ 1i نشان دهنده‌‌ی نرخ بهره در کشور 1؛ و 2i نیز نشان دهنده‌‌ نرخ بهره در کشور 2 است.

اثر بین‌‌المللی فیشر (IFE )

نظریه اثر بین‌‌المللی فیشر حاکی از آن است که نرخ مبادله بین دو کشور باید همسان با تفاوت نرخ بهره اسمی تغییر کند. اگر نرخ بهره اسمی در یک کشور از کشور دیگر کمتر است، ارز کشوری که نرخ بهره اسمی کمتری دارد، باید در مقابل ارز کشوری با نرخ بهره اسمی بیشتر، به مقدار مشابه افزایش پیدا کند.

فرمول IEF به این صورت است.

نظریه و مدل های اقتصادی : آموزش فارکس – بخش 6
نظریه و مدل های اقتصادی : آموزش فارکس – بخش 6

‘e’ در اینجا نشان دهنده‌‌ نرخ تغییر در نرخ مبادله است و 1i و 2i به ترتیب نشان دهنده‌‌ نرخ‌‌های تورم در کشور 1 و 2 هستند.

تئوری تراز پرداخت ها

تراز پرداخت های یک کشور شامل دو بخش است، حساب جاری و حساب سرمایه ، که میزان ورودی و خروجی کالاها و میزان سرمایه یک کشور را اندازه‌‌گیری می‌‌کند. تئوری تراز پرداخت ها حساب جاری را در نظر می‌‌گیرد، همان معاملات کالاهای مشهود، تا بتواند مسیرهای نرخ بهره را شناسایی کند.

اگر یک کشور دارای حساب جاری بزرگی (چه مازاد و چه کسری) باشد، نشانه این است که نرخ بهره آن از توازن خارج است. برای بازگرداندن حساب جاری به حالت تعادل، نرخ مبادله باید با گذشت زمان تنظیم شود. اگر یک کشور دچار کسری بودجه زیادی است (واردات آن بیشتر از صادرات آن است) نرخ ارز داخلی آن کم ارزش می شود. و از طرف دیگر مازاد بودجه منجر به افزایش نرخ ارز می شود.

تئوری تراز پرداخت ها به این صورت به دست می آید:

BCA+BKA+BRA=0

در اینجا BCA نشان دهنده تراز حساب جاری؛ BKA و BRA به ترتیب نشان دهنده تراز حساب سرمایه و تراز حساب اندوخته هستند.

مدل دیفرانسیل نرخ بهره‌‌ واقعی

مدل دیفرانسیل نرخ بهره‌‌ واقعی می‌‌گوید که کشورهایی با نرخ بهره واقعی بالاتر، شاهد افزایش قیمت ارز خود در مقابل کشورهایی با نرخ بهره کمتر خواهند بود. دلیل این است که سرمایه‌‌گذاران در اقصی نقاط جهان پول خود را به کشور‌‌هایی با نرخ‌‌های واقعی بالاتر انتقال می‌‌دهند تا سود بیشتری کسب کنند..

مدل دارایی بازار

مدل دارایی بازار به بررسی جریان ورودی پول به کشور می‌‌پردازد که توسط سرمایه‌‌گذاران خارجی با هدف خرید دارایی‌‌هایی همچون سهام، اوراق قرضه و دیگر ابزار‌‌های مالی تزریق می‌‌شود. اگر مقدار قابل توجهی سرمایه خارجی به یک کشور واریز شود، انتظار می رود که قیمت ارز آن افزایش یابد، چون ارز داخلی باید توسط سرمایه‌‌گذاران خارجی خریداری شود. این تئوری حساب سرمایه‌‌ی تراز تجاری را با حساب جاری در تئوری قبلی قیاس می‌‌کند. این مدل بیشتر به‌‌عنوان حساب سرمایه در کشور‌‌هایی مقبول افتاده است که با افزایش جریان پول بین‌‌المللی به سرعت از حساب جاری پیشی می‌‌گیرند.

مدل پولی

مدل پولی بر سیاست‌‌های پولی یک کشور تمرکز دارد، با هدف تعیین نرخ تبادل. سیاست پولی یک کشور با امکان مالی آن کشور سرو‌‌کار دارد، که هم از طریق نرخ بهره اعلام شده توسط بانک مرکزی و نیز از طریق مقدار پول چاپ شده توسط وزارت خزانه داری تعیین می‌‌شود. کشورهایی که سیاست پولی را به خاطر افزایش نقدینگی بر می‌‌گزینند، شاهد یک فشار تورمی به علت افزایش چرخه نقدینگی خواهند شد، که این به کاهش ارزش ارز می‌‌انجامد.

این نظریه های اقتصادی که بر اساس فرضیات و شرایط مطلوب ارائه شده‌‌اند، به تصویر‌‌سازی زیر‌‌بنای اقتصادی ارزها و چگونگی تاثیرپذیری آن‌‌ها توسط فاکتور‌‌های اقتصادی کمک می‌‌کنند. در هر‌‌حال این واقعیت که تئوری‌‌های ضد و نقیض زیادی وجود دارد، گویای آن است که پیش‌‌بینی نوسانات ارزی رابطه‌‌ی بسیار نزدیکی با هر یک از این تئوری‌‌ها دارد. اهمیت آن‌‌ها در بازارهای اقتصادی مختلف متفاوت است، ولی با این وجود هنوز دانستن زیر بنای اصلی هر یک از این تئوری‌‌ها اهمیت زیادی دارد.

داده‌‌های اقتصادی

نظریه های اقتصادی شاید در دراز مدت بازار ارز را متحول کنند، اما اساسا داده‌‌های اقتصادی در کوتاه مدت، روزانه، یا هفتگی می‌‌توانند اثر قابل توجه بیشتری داشته باشند. غالبا گفته می‌شود که بزرگترین شرکت‌‌ها در دنیا در حقیقت کشور‌‌ها هستند و ارز آنها ضرورتا در داخل کشور به اشتراک گذاشته می‌شود. داده اقتصادی همچون آخرین تعداد تولیدات ناخالص داخلی (GDP) می‌تواند به‌‌عنوان درآمدهای نهایی یک شرکت در نظر گرفته شوند. همان‌‌طور که اخبار اقتصادی و حوادث جاری می‌‌توانند بر ارزش سهام یک شرکت اثر گذار باشند، اخبار و اطلاعات درباره یک کشور نیز می‌تواند تأثیرشگرفی بر مسیر نرخ ارز آن کشور داشته باشد. تغییرات در نرخ بهره، میزان تورم، نرخ بیکاری، اطمینان مصرف‌‌کنندگان از شرایط موجود، تولید ناخالص ملی، ثبات سیاسی و غیره، جملگی می‌‌توانند بسته به ماهیت رویدادها و وضعیت کنونی کشور منجر به سود یا ضرر کلانی شوند.

شمار اخبار اقتصادی که هر روزه در سراسر جهان منتشر می‌‌شود باعث وحشت فعالان اقتصادی می‌‌شود، اما کسی که با بازار فارکس آشنایی دارد می‌‌داند کدام‌‌یک از این بیانیه‌‌ها بیشترین تاثیر را در اقتصاد خواهد داشت. در ادامه فهرستی از شاخص‌‌های اقتصادی گردآوری شده است که ظاهرا بیشترین تاثیر را خواهند داشت، البته صرف‌‌نظر از این‌‌که چه کشوری اخبار را صادر کرده است.

داده‌‌هایی مربوط به اشتغال

بیشتر کشورها اطلاعاتی مربوط به تعداد افراد شاغل در اقتصاد خود را اعلام می‌کنند. در ایالات متحده این اطلاعات اصطلاحا به‌‌عنوان آمار اشتغال بجز کشاورزی (NFP) شناخته می‌‌شود، و در اولین جمعه‌‌ی هر ماه توسط اداره آمار نیروی کار (Bueau of Labor Statistics) منتشر می‌‌شود. در بیشتر موارد، افزایش معنا دار نرخ اشتغال گویای آن است که کشور از اقتصادی مطلوب برخودار است، در حالی‌‌که کاهش این آمار نشان دهنده رکود بالقوه اقتصادی است. اگر کشوری به‌‌تازگی دچار مشکلات اقتصادی شده باشد، آمار بالای شاغلین آن می‌‌تواند باعث افزایش قیمت ارز شود، که این خود گواهی برسلامت و بهبود شرایط اقتصادی است. از طرف دیگر، نرخ بالای اشتغال می‌تواند منجر به تورم شود، نتیجتا این اطلاعات می‌‌تواند قیمت ارز را به سقوط بکشاند. به طور کلی می‌‌توان گفت که شرایط زمانیِ انتشار این اطلاعات است که نوسانات ارزی را بوجود می‌‌آورد.

نرخ بهره

مطابق با بعضی از نظریه های اقتصادی ، مرکز توجه بازار فارکس عمدتا نرخ بهره است. بیشتر توجه فعالان این بازار، از لحاظ نرخ بهره، بر تغییرات نرخ بانکی که از سوی بانک مرکزی کشور‌‌ها اعمال می‌‌شود تمرکز یافته است چراکه عرضه پول و ایجاد سیستم مالی رابطه نزدیکی با نرخ بهره دارد. در ایالات متحده، کمیته بازار باز فدرال رزرو (FOMC) تعیین کننده نرخ بانکی است، همچنین تعیین این‌‌که بانک‌‌های تجاری تا چه میزان می‌‌توانند از خزانه‌‌داری آمریکا قرض بگیرند یا به آن قرض دهند نیز بر عهده‌‌ی این کمیته است. این کمیته هشت بار در سال با هدف تصمیم‌‌گیری در مورد افزایش، کاهش، یا بدون تغییر گذاشتن نرخ بانکی جلسه برگزار می‌‌کند؛ لحظه به لحظه هر یک از این جلسات مهم است

تورم

داده‌‌های مربوط به تورم ، مقدار افزایش و کاهش هزینه ها در یک مقطع زمانی را نشان می‌‌دهند. تغییرات قیمتی با توجه به مقدار خالص کالاها، خدمات اقتصادی، و سبد کالا مشخص می‌‌شود. افزایش هزینه‌‌ها نشان دهنده تورم است، در این شرایط، کشور شاهد کاهش نرخ ارز خود خواهد بود. در ایالات متحده، اطلاعات تورم با شاخص هزینه مصرف‌‌کنندگان نشان داده می‌‌شود، که این اطلاعات به صورت ماهانه توسط اداره آمار نیروی کار انتشار می‌‌یابد.

تولید نا خالص داخلی (GDP)

تولید نا خالص داخلی عبارت است از اندازه‌‌گیری تمام کالا‌‌ها و خدمات تمام شده که طی یک بازه زمانی درکشور تولید شده‌‌اند. GDP به چهار روش محاسبه می‌شود. مصارف شخصی، هزینه‌‌های دولتی، هزینه تجاری و مجموع خالص صادرات. GDP بهترین مقیاس برای اندازه‌‌گیری رونق اقتصادی یک کشور است، که افزایش آن نشان از رشد اقتصادی دارد. هر قدر که اقتصاد یک کشور از رونق بیشتری برخوردار باشد، جذابیت بیشتری نیز برای سرمایه‌‌گذاران خارجی خواهد داشت، که این تزریق پول به نوبه خود به افزایش رشد ارزی کشور می‌‌انجامد. در ایالات متحده این اطلاعات توسط اداره آمار نیروی کار در هفته‌‌ سوم یا چهارم هر ماه انتشار می‌‌یابد.

خرده فروشی ها

مقدار فروش فروشندگان با استفاده از داده‌‌های مربوط به خرده فروشی در یک مقطع زمانی معین می‌‌شود، که در واقع نشان می‌‌دهد مصرف‌‌کنندگان چقدر پول هزینه کرده‌‌اند. این اندازه‌‌گیری از تمامی فروشگاه‌‌ها به عمل نمی‌‌آید، بلکه مانند GDP، چند فروشگاه مختلف را انتخاب کرده تا به یک طرح کلی از نحوه پول خرج کردن مصرف‌‌کنندگان برسد. این اندازه‌‌گیری برای فعالان بازار نیز مفید است چون یک نمای کلی از قدرت اقتصادی در اختیار آنان قرار می‌‌دهد. در ایالات متحده، وزارت بازرگانی اطلاعات مربوط به خرده‌‌فروشی را در میانه هر ماه منتشر می‌کند.

کالا‌‌های بادوام

اطلاعات مربوط به کالاهای بادوام (آن‌‌هایی که دوام و عمری بیش از سه سال دارند) نشان دهنده میزان کالاهای تولید شده‌‌ای است که سفارش داده شده، بارگیری شده و برای مدتی به جای دیگری انتقال و تخلیه شده‌‌اند. این کالا‌‌ها شامل ماشین آلات و اسباب و لوازم هستند. اقتصاددانان از این طریق یک نمای کلی از مقدار هزینه‌‌های صرف شده برای خرید این کالاها و نیز یک چشم‌‌انداز کلی از رونق کارخانه‌‌ها به‌‌دست می‌‌آورند. به‌‌علاوه این‌‌که، با بررسی داده‌‌هایی که بیست و ششم هر ماه توسط وزارت بازرگانی منتشر می‌‌شود، فعالان بازار از وضعیت رونق اقتصادی مطلع می‌‌شوند.

تجارت و جریان سرمایه

نقل و ‌‌انتقالات مالی بین کشور‌‌ها یک جریان عظیم مالی را به‌‌وجود می‌‌آورد که به نوبه خود اثر قابل توجهی بر قیمت ارز خواهد گذاشت. همان‌‌طور که قبلا اشاره شد، کشوری که واردات آن بیش از صادراتش است، احتمالا شاهد سقوط نرخ ارز خود خواهد بود، چراکه باید ارز خود را به منظور خرید ارز کشور صادر کننده بفروشد. علاوه بر این، افزایش سرمایه گذاری در یک کشور می‌‌تواند منجر به افزایش چشم‌‌گیر نرخ ارز آن شود.

داده‌‌های مربوط به جریان سرمایه تفاوت بین واردات و صادرات یک کشور را مورد توجه قرار می‌‌دهد. کسری تجاری زمانی رخ می‌‌دهد که واردات بیش از صادرات باشد. در ایالات متحده، وزارت بازرگانی اطلاعات تراز تجاری را به صورت ماهانه منتشر می‌‌کند، با این اقدام میزان کالاها و خدمات وارد و صادر شده توسط ایالات متحده طی ماه قبل مشخص می‌‌شود.

داده‌‌های مربوط به جریان سرمایه، نسبت تفاوت بین مقدار ارزی که با هدف سرمایه گذاری یا صادرات وارد کشور شده است، به مقدار ارزی که برای سرمایه گذاری خارجی یا واردات از کشور خارج شده است را بررسی می‌‌کند.

کشوری که سرمایه خارجی زیادی جذب کند، یعنی وقتی سرمایه‌‌گذاران خارجی پول زیادی برای خرید دارایی‌‌هایی مثل سهام و املاک به آن تزریق کنند، در این صورت این کشور با مازاد جریان سرمایه روبه‌‌رو خواهد شد.

اطلاعات مربوط به تراز پرداخت‌‌ها از مجموع ترکیب امور تجاری یک کشور و جریان سرمایه آن در یک بازه زمانی به‌‌دست می‌‌آید. تراز پرداخت‌‌ها به سه دسته تقسیم می‌‌شوند: حساب جاری، حساب سرمایه و حساب مالی. حساب جاری به جریان کالا ها و خدمات بین کشورها می‌‌پردازد. حساب سرمایه به تبادل پول بین دو کشور با هدف معامله دارایی‌‌های مالی می‌‌پردازد. حساب مالی به جریان پولی که بین دو کشور با هدف سرمایه گذاری مبادله می‌‌شود می‌‌پردازد.

اقتصاد کلان و اتفاقات ژئوپولیتیک

بزرگ‌‌ترین تغییرات در بازار فارکس معمولا از رویدادهای اقتصاد کلان و اتفاقات ژئوپولیتیک مانند جنگ، انتخابات، سیاست‌‌های پولی و بحران‌‌های مالی سرچشمه می‌‌گیرد. این نوع حوادث می‌‌توانند یک کشور را زیر‌‌ورو کنند. برای مثال جنگ می‌‌تواند با تحولاتی که در منطقه به‌‌وجود می‌‌آورد، فشار اقتصادی زیادی به یک کشور وارد کرده و در نتیجه قیمت ارز آن‌‌ را تحت تاثیر قرار دهد. پس تحت نظر گرفتن این‌‌گونه رویدادهای مربوط به اقتصاد کلان و حوادث ژئوپولیتیک از اهمیت زیادی برخوردار است.

خبرهای زیادی در بازار فارکس منتشر می‌‌شود، که تشخیص صحت هر یک از این خبرها برای افراد عادی بسیار سخت است. با این وجود دانستن این‌‌که کدام‌‌یک از این اخبار و اطلاعات می‌‌تواند بر نرخ ارز تاثیر‌‌گذار باشد ضروری به‌‌نظر می‌‌رسد. حالا که تا حدودی می‌‌دانید چه چیزهایی باعث ایجاد نوسان در بازار می‌شوند، در بخش بعدی به بررسی دو استراتژی مهم که معامله‌‌گران بازار فارکس از آنها استفاده می‌‌کنند، یعنی تحلیل فاندامنتال و تکنیکال، خواهیم پرداخت. 

منبع

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.