آخرین وارده، اولین صادره (Last-In First-Out) چیست؟

در این بخش از بررسی مفاهیم حسابداری، به بررسی مفهوم آخرین وارده، اولین صادره (لایفو) می‌پردازیم. تحت روش لایفو، ابتدا آخرین اقلام خریداری شده خارج شده و در هزینه‌کرد لحاظ می‌گردند. در ادامه مثال‌هایی از لایفو مطرح شده و مقایسه‌ای بین لایفو و فایفو انجام می‌شود. همچنین به بررسی لایفو در استانداردهای حسابداری و تاثیر استفاده از روش ارزشیابی موجودی لایفو در اظهارنامه‌های مالی خواهیم پرداخت.

0 144

آخرین وارده، اولین صادره (لایفو) در ارزشیابی موجودی بر این فرض استوار است که آخرین دارایی‌های تولید شده یا خریداری شده اولین موارد خارج شده از انبار هستند. به عبارت دیگر، تحت روش لایفو، ابتدا آخرین اقلام خریداری شده خارج شده و در هزینه‌کرد لحاظ می‌گردند. بنابراین، بهای قدیمی موجودی در ترازنامه باقی می‌ماند و ابتدا بهای جدید موجود به عنوان هزینه‌کرد لحاظ می‌گردند.

Last-In First-Out (LIFO) themeمثال لایفو

شرکت الف موجودی ابتدایی خود را ۲۰۰ واحد به قیمت ۲ دلار به ازای هر واحد گزارش می‌کند. به علاوه،‌ شرکت خرید‌های زیر را انجام داده است:

* ۱۲۵ واحد به قیمت ۳ دلار به ازای هر واحد

* ۱۷۰ واحد به قیمت ۴ دلار به ازای هر واحد

* ۳۰۰ واحد به قیمت ۵ دلار به ازای هر واحد

اگر شرکت ۳۵۰ واحد را به فروش برساند، ترتیب هزینه‌ کرد قیمت‌ها به شکل زیر خواهد بود:

LIFO - Example 1

همانطور که مشاهده می‌کنید، ۳۰۰ واحد به قیمت ۵ دلار به ازای هر واحد = ۱۵۰۰ دلار بهای اقلام فروخته شده. بهای اقلام فروخته شده توسط آخرین موجود خریداری شده تعیین گشته و تا زمانی که تعداد واحدهای فروخته شده تامین گردد، به سمت بالا و اولین موجودی حرکت می‌کند. جهت فروش ۳۵۰ واحد:

* ۵۰ واحد به قیمت ۴ دلار به ازای هر واحد = ۲۰۰ دلار بهای کالای فروخته شده

بهای کل اقلام فروخته شده جهت فروش ۳۵۰ واحد ۱۷۰۰ دلار خواهد بود.

۴۵۰ عدد باقی‌مانده به عنوان موجودی با بهای ۱۲۷۵ دلار در ترازنامه باقی می‌مانند.

* ۱۲۵ واحد به قیمت ۴ دلار به ازای هر واحد = ۵۰۰ دلار در موجودی

* ۱۲۵ واحد به قیمت ۳ دلار به ازای هر واحد = ۳۷۵ دلار در موجودی

* ۲۰۰ واحد به قیمت ۲ دلار به ازای هر واحد = ۴۰۰ دلار در موجودی

مقایسه لایفو و فایفو

یادآور می‌شویم که در روش لایفو، ابتدا جدیدترین موجودی‌ها در هزینه‌کرد لحاظ می‌گردند. در مثال ذیل، این روش را با اولین صادره از اولین وارده (فایفو) (First-In First-Out, FIFO) مقایسه می‌نماییم.

مثال بالا را در نظر بگیرید. توجه داشته باشید که تحت لایفو،‌ جریان نقدینگی برای فروش ۳۵۰ واحد به شکل زیر است:

LIFO - Example 2

این روش را به روش ارزشیابی موجود فایفو مقایسه کنید که در آن ابتدا قدیمی‌ترین موجودی در هزینه‌کرد لحاظ می‌گردد:

LIFO - Example 3

تحت فایفو، فروش ۳۵۰ واحد:

* ۲۰۰ واحد به قیمت ۲ دلار به ازای هر واحد = ۴۰۰ دلار در بهای کالای فروخته شده

* ۱۲۵ واحد به قیمت ۳ دلار به ازای هر واحد = ۳۷۵ دلار در بهای کالای فروخته شده

* ۲۵ واحد به قیمت ۴ دلار به ازای هر واحد = ۱۰۰ دلار در بهای کالای فروخته شده

شرکت بهای اقلام فروخته شده را معادل ۸۷۵ دلار و موجودی را ۲۱۰۰ دلار گزارش می‌کند.

تحت لایفو:

* بهای اقلام فروخته شده = ۱۷۰۰ دلار

* موجودی = ۱۲۷۵ دلار

تحت فایفو:

* بهای اقلام فروخته شده = ۸۷۵ دلار

* موجودی = ۲۱۰۰ دلار

بنابراین، مشاهده می‌کنیم که اظهارنامه‌های مالی جهت بهای اقلام فروخته شده و موجود به روش مورد استفاده در ارزشیابی موجودی بستگی دارند. با استفاده از لایفو مبالغ هزینه‌کرد بالاتر و موجودی کمتری خواهیم داشت. همانطور که در زیر توضیح داده شده، این امر موجب ایجاد پیامدهایی در اظهارنامه‌های مالی شرکت می‌گردد.

تاثیر استفاده از روش ارزشیابی موجودی لایفو در اظهارنامه‌های مالی

مثال مقایسه‌ای لایفو و روش دیگر ارزشیابی موجودی، فایفو را به خاطر بیاورید. بهای اقلام فروخته شده و موجودی متفاوتی توسط دو روش حاصل می‌گردد. اکنون این نکته اهمیت دارد که استفاده از لایفو چه تاثیری بر اظهارنامه‌های مالی یک شرکت دارد؟

۱. کیفیت پایین ارزشیابی ترازنامه

با استفاده از لایفو، ترازنامه اطلاعاتی با کیفیت پایین‌تر در خصوص موجودی ارائه می‌دهد. این روش جدیدترین خرید را به عنوان هزینه‌کرد لحاظ کرده و بنابراین هزینه‌های قدیمی و منسوخ را به عنوان موجودی به ترازنامه می‌آورد.

به عنوان مثال، شرکتی را در نظر بگیرید که موجودی اولیه‌ی آن دو دستگاه اسنوموبیل (برف رو) با قیمت واحد ۵۰۰۰۰ دلار باشد. این شرکت یک اسنوموبیل دیگر را به مبلغ ۷۵۰۰۰ دلار خریداری می‌نماید. برای فروش یک اسنوموبیل، شرکت هزینه‌ی اسنوموبیل جدیدتر یعنی ۷۵۰۰۰ دلار را به عنوان هزینه‌کرد لحاظ می‌نماید. بنابراین، در مقایسه با سایر روش‌های ارزشیابی موجودی، اطلاعاتی با کیفیت پایین‌تر در اختیار می‌گذارد، چرا که بهای اسنوموبیل قدیمی‌تر در مقایسه با بهای اسنوموبیل فعلی بهایی منسوخ می‌باشد.

۲. کیفیت بالای تطابق اظهارنامه‌ی درآمد

از آن‌جایی که لایفو جدیدتری بها را در هزینه‌کرد لحاظ می‌کند، تطابقی عالی در اظهارنامه‌ی درآمد رخ خواهد داد. درآمد فروش موجود با بهای آخرین موجودی تطابق خواهد داشد.

به عنوان مثال، شرکتی با به موجودی اولیه‌ی ۱۰۰ ماشین‌حساب به قیمت ۵ دلار در نظر بگیرید. این شرکت ۱۰۰ واحد ماشین‌حساب دیگر را به قیمت بالاتر ۱۰ دلار به علت کمبود مواد اولیه‌ی ساخت ماشین حساب خریداری می‌کند. اگر شرکت ۵۰ ماشین حساب را به فروش برساند، تحت روش لایفو آخرین بهای ماشین‌حساب با درآمد حاصل از فروش تطابق خواهد داشت و در اظهارنامه‌ی درآمد، تطابقی عالی بین درآمد و بهای کالای فروخته شده ایجاد خواهد کرد.

لایفو در استانداردهای حسابداری

تحت استانداردهای بین‌المللی گزارش‌نویسی مالی (IFRS) و استانداردهای حسابداری شرکت‌های خصوصی (ASPE)، استفاده از لایفو ممنوع است. اما تحت GAAP،‌ استفاده از لایفو مجاز شمرده شده است. این روش ارزشیابی موجودی به علت احتمال تحریف سودآوری و اظهارنامه‌ی مالی شرکت، در IFRS و ASPE منع شده است.

بازنگری استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی (IAS) در سال ۲۰۰۳ استفاده از لایفو را در تهیه و ارائه‌ی اظهارنامه‌های مالی منع کرد. یکی از دلایل این امر احتمال کاهش بدهی مالیاتی در موارد تورم قیمت‌ها می‌باشد. مثال بالا را به خاطر بیاورد و فرض کنید که قیمت فروش یک واحد از موجودی ۱۵ دلار است:

تحت لایفو:

* بهای اقلام فروخته شده = ۱۷۰۰ دلار

* سود = ۱۵ دلار × ۳۵۰ = ۵۲۵۰ دلار

سود ناخالص تخت لایفو = ۱۷۰۰ – ۵۵۲۰ = ۳۸۲۰ دلار

تحت فایفو

* بهای اقلام فروخته شده = ۸۷۵ دلار

* سود = ۱۵ دلار × ۳۵۰ = ۵۲۵۰ دلار

سود ناخالص تحت فایفو = ۸۷۵ – ۵۵۲۰ = ۴۴۶۵ دلار

تحت لایفو، شرکت سود ناخالص کمتری را گزارش می‌کند، با وجود این که قیمت فروش ثابت بوده است. ممکن است گزارش سود کمتر از سوی یک شرکت دور از عقل به نظر برسد، اما با استفاده از لایفو، بهای اقلام فروخته شده با مقداری بالاتر گزارش می‌گردد که منجر به سودی کمتر و در نتیجه، مالیات کمتر می‌گردد. بنابراین، این امر می‌تواند به عنوان ابزاری برای صرفه‌جویی در مخارج مالیاتی مورد استفاده قرار گیرد.

اما، دلیل اصلی توقف استفاده از لایفو در IFRS و ASPE استفاده از اطلاعات منسوخ در ترازنامه‌ها است. به خاطر بیاورید که در روش لایفو، ترازنامه‌ها از کیفیت ارزشیابی نازل‌تری برخوردار هستند. بنابراین، ترازنامه‌ها ممکن است شامل اطلاعات منسوخی باشند که در هنگام استفاده از اظهارنامه‌های مالی نامربوط باشد.

نکات کلیدی آخرین وارده، اولین صادره (لایفو)

* لایفو ابتدا جدیدترین هزینه را در هزینه‌کرد لحاظ می‌کند. به عبارت دیگر،‌ بهای اقلامی که آخر خریداری شده‌اند (آخرین وارده) اولین مواردی هستند که در هزینه‌کرد لحاظ می‌گردند (اولین صادره).

* کیفیت نازلی در ارزشیابی ترازنامه ارائه می‌کند.

* کیفیت بالایی در تطابق اظهارنامه‌ی درآمد ارائه می‌کند.

* استفاده از لایفو تحت IFRS و ASPE ممنوع است، اما تحت اصول عموما پذیرفته شده‌ی حسابداری ایالات متحده (GAAP) مجاز شمرده می‌شود.

شاید از این مطالب هم خوشتان بیاید.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.